a. Khổ thơ trên được viết theo phương thức biểu đạt nào?
Để xác định phương thức biểu đạt của khổ thơ, chúng ta cần xem xét nội dung và cách thức thể hiện của nó.
Khổ thơ “Bác để tình thương co chùng con / Một đời thanh bạch, chẳng vàng son / Mong manh áo vải, hồn muôn trượng / Hơn tượng đồng phơi những lối mòn” thể hiện những tình cảm, suy nghĩ, cảm xúc sâu sắc của nhà thơ đối với Bác Hồ.
Nhà thơ trực tiếp bộc lộ tình cảm kính yêu, ngưỡng mộ, sự trân trọng đối với cuộc đời thanh bạch, giản dị mà cao đẹp của Bác.
Vì vậy, phương thức biểu đạt chính của khổ thơ là biểu cảm.
Ngoài ra, khổ thơ còn có yếu tố miêu tả khi khắc họa hình ảnh “áo vải”, “tượng đồng”.

b. Khổ thơ trên sử dụng biện pháp tu từ gì? Ghi lại những câu thơ có dùng biện pháp tu từ đó.
Chúng ta sẽ xem xét từng câu thơ để phát hiện các biện pháp tu từ.

• Câu thơ thứ nhất: “Bác để tình thương co chùng con” – Câu này không rõ ràng có biện pháp tu từ nào nổi bật.
• Câu thơ thứ hai: “Một đời thanh bạch, chẳng vàng son” – “Vàng son” ở đây là hình ảnh ẩn dụ cho cuộc sống giàu sang, phú quý, quyền lực.
• Câu thơ thứ ba: “Mong manh áo vải, hồn muôn trượng” – “Áo vải” là hình ảnh ẩn dụ cho sự giản dị, nghèo khó về vật chất của Bác. “Hồn muôn trượng” sử dụng biện pháp so sánh ngầm, ví tâm hồn Bác cao cả, vĩ đại như “muôn trượng” (một đơn vị đo chiều dài lớn).
• Câu thơ thứ tư: “Hơn tượng đồng phơi những lối mòn” – “Tượng đồng” là hình ảnh ẩn dụ cho những người được tôn vinh, ghi nhớ bằng vật chất (tượng đồng) nhưng lại trở nên cũ kỹ, bị lãng quên theo thời gian (“phơi những lối mòn”).

Biện pháp tu từ nổi bật được sử dụng trong khổ thơ là ẩn dụ và so sánh.
Những câu thơ có dùng biện pháp tu từ:

• “Một đời thanh bạch, chẳng vàng son” (ẩn dụ)
• “Mong manh áo vải, hồn muôn trượng” (ẩn dụ, so sánh)
• “Hơn tượng đồng phơi những lối mòn” (ẩn dụ)

c. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ vừa tìm được.
Chúng ta sẽ phân tích tác dụng của từng biện pháp tu từ.

• Ẩn dụ:
• “Vàng son”: Tác dụng làm nổi bật sự đối lập giữa cuộc sống giàu sang, quyền quý mà Bác đã từ bỏ hoặc không theo đuổi, để nhấn mạnh đức tính thanh bạch, liêm khiết của Người.
• “Áo vải”: Tác dụng khắc họa một cách giản dị, chân thực hình ảnh Bác với cuộc sống vật chất thiếu thốn, đơn sơ, không cầu kỳ.
• “Tượng đồng”: Tác dụng gợi lên hình ảnh những danh nhân được tôn vinh bằng vật chất nhưng có thể bị lãng quên theo thời gian, hoặc sự tôn vinh đó không còn ý nghĩa.
• So sánh (“hồn muôn trượng”): Tác dụng làm cho hình ảnh tâm hồn Bác trở nên cao cả, vĩ đại, bao la hơn bao giờ hết, vượt lên trên tất cả những vật chất tầm thường.

Nhìn chung, các biện pháp tu từ này đã giúp:

• Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ.
• Làm nổi bật phẩm chất cao đẹp, giản dị, thanh bạch, liêm khiết và tâm hồn vĩ đại của Bác.
• Tạo sự đối lập sâu sắc giữa giá trị vật chất và giá trị tinh thần, khẳng định giá trị vĩnh cửu của tâm hồn Bác.
• Thể hiện tình cảm kính yêu, ngưỡng mộ sâu sắc của tác giả đối với Bác.

d. Cảm nhận của em về Bác qua bài thơ.
Đây là câu hỏi mang tính cá nhân, các em sẽ cảm nhận và diễn đạt theo suy nghĩ của mình.
Tuy nhiên, dựa trên khổ thơ, chúng ta có thể có những cảm nhận chung như sau:
Qua khổ thơ, em cảm nhận được Bác Hồ là một vị lãnh tụ vĩ đại nhưng vô cùng giản dị, thanh cao.
Bác không màng đến danh lợi, vàng son mà dành trọn tình thương yêu cho nhân dân (“co chùng con”).
Cuộc sống của Bác rất đỗi bình dị, “mặc áo vải”, nhưng tâm hồn Người lại vô cùng cao đẹp, vĩ đại, có sức ảnh hưởng lớn lao (“hồn muôn trượng”).
Sự thanh bạch, giản dị của Bác còn có giá trị bền vững và ý nghĩa hơn cả những thứ vật chất hào nhoáng, phù du như “tượng đồng phơi những lối mòn”.
Em vô cùng kính phục và ngưỡng mộ trước một con người suốt đời hy sinh vì dân, vì nước, với một nhân cách trong sáng, cao đẹp.

Hy vọng những chia sẻ vừa rồi sẽ giúp các em tự tin hơn cho bài kiểm tra sắp tới.
Chúc các em học tốt!