Bài học tốt
Ngày xưa, Rùa có một cái mai láng bóng. Trên mai không có những vết …
Ngày xưa, Rùa có một cái mai láng bóng. Trên mai không có những vết rạch ngang dọc như ta thấy ngày nay. Rùa rất tự hào về cái mai của mình. Mỗi buổi sớm, Rùa đem mai ra phơi nắng. Ánh nắng trên mai Rùa sáng rực, làm cái mai như toả ánh hào quang.
Tính Rùa thích đi đây đi đó ngắm xem phong cảnh tươi đẹp của đất nước:
– Sống có nghĩa là đi. Một ngày không đi là một ngày bỏ phí. Phải đi như ngọn gió kia, đi mãi, đi mãi. Đi nhiều càng tốt. Đi nhiều mới xem hết những vẻ đẹp trong thiên hạ. Đi nhiều mới thấy hết được những đổi mới của đất nước.
Nhưng Rùa phải cái tính hay ngại. Mùa đông, Rùa ngại cái rét. Cái rét nép trong bờ bụi cứ thổi vù vù làm buốt đến tận xương. Phải đợi đến mùa xuân. Mùa xuân nhiều hoa. Đi trên một con đường rải đầy hoa thơm cũng thú vị. Nhưng mùa xuân vẫn là đứa em của mùa đông, vì mưa phùn vẫn cứ lai rai, và gió bấc vẫn cứ thút thít ở các khe núi. Phải đợi đến mùa hè. Mùa hè tạnh ráo. Cây cối có nhiều quả chín thơm tho. Nhưng cái nóng cứ hầm hập. Cả ngày bụi cuốn mịt mùng. Hễ có cơn giông thì đất đá như sôi lên, nước lũ đổ ào ào. Phải đợi đến mùa thu. Quả thật đến mùa thu, Rùa mới cảm thấy rõ rệt mình đang cần một chân trời và một khoảng rộng. Nhìn ra, mây đùn tan biến. Đồi núi trải ra như đàn rùa bò lóp ngóp. Và xa, rất xa, trên ngọn một quả núi cao, một lâu đài hiện ra như một hòn ngọc. Có người bảo đó là lâu đài của Rùa vàng. Rùa lẩm bẩm:
– Ừ! Ta phải đến xem cho biết! Rùa vàng chắc còn giữ cái nỏ bắn một phát giết nghìn giặc của cụ tổ. Chưa đến thăm lâu đài của Rùa vàng thì đến lúc chết ta khó nhắm mắt.
Rùa ra đi. Ngày đầu Rùa chạy, như có ai đẩy sau lưng. Ngày thứ hai, Rùa chạy chậm. Ngày thứ ba, Rùa đi. Ngày thứ tư, đi chậm. Ngày thứ năm, Rùa lê từng bước. Cái gì đẩy sau lưng đã biến mất. Con đường hoá gồ ghề. Rùa bước chậm dần… chậm dần rồi… dừng lại!
– Ô kìa! Có ai đó không? Có phải ta đã dừng lại không? Ta mệt rồi! Ta phải nhờ một người khác đi hộ ta. Có thể một con chim Đại Bàng sẽ bay tới. Nó sẽ mời ta: “Mời ngài hãy tạm lên đôi cánh của tôi. Tôi vô cùng sung sướng được đưa ngài đến nơi ngài thích!”. Nhưng ta cũng phải để Đại Bàng nó khẩn khoản năm lần bảy lượt, ta mới chịu ngồi lên lưng nó.
Ngày ngày Rùa nhìn khắp bốn phương. Mịt mù chẳng thấy tăm hơi Đại Bàng đâu cả! Chỉ thấy bên triền núi một chú ngựa chạy nhong nhong.
– Này anh ngựa kia! Chim Đại Bàng đã đến chưa?
Ngựa dừng lại ngạc nhiên:
– Từ khi lọt lòng mẹ, tôi chưa hề nghe tên một con chim kì lạ như thế!
– Nếu vậy, ai đi thế cho ta?
– Cái đó tôi không biết. Nhưng nếu bác đã mỏi chân, thì mời bác cứ lên lưng tôi, tôi chở một chặng…
– Lên lưng…! Ồ!… Ta muốn hỏi: Lưng có phải là chỗ chạy nhanh nhất không? Ta không muốn chậm trễ.
– Chỗ chạy nhanh nhất của tôi là bốn vó.
– Ta phải ngồi vào chỗ đó.
Ngựa đưa ra một chân. Rùa bò lên. Ngựa nhắc Rùa phải bíu vào thật chặt.
Lộp cộp! Lộp cộp! Gió thổi vù vù hai bên tai Rùa. Cây hai bên đường lao về phía sau vun vút. Lá cây cào trên mai Rùa. Một cành cây quật vào đầu Rùa đau điếng. Rùa kêu:
– Ôi! Chậm lại! Chậm lại!
Nhưng cơn lốc càng to. Chợt: Rầm! Đất trời như tối kịt lại. Rùa văng ra xa, chết ngất.
Rùa dần dần tỉnh lại, khắp người như có hàng vạn kim đâm. Rùa mở mắt. Thật quá rùng rợn! Ràu đang nằm giữa vũng máu, và cái mai bị vỡ ra nhiều mảnh!
Cũng may, những mảnh vỡ sau đó lành lại. Nhưng những vết sẹo ngang dọc trên mai vẫn còn trông thấy. Cũng rất may, từ đó Rùa rút ra được bài học tốt. Rùa đã quyết rèn luyện cho mình có được tính kiên nhẫn luyện tập thành công và đã thắng trong cuộc thi với Thỏ. Riêng về chuyện cái mai, mời các bạn hãy xem thật kĩ một con Rùa để biết chuyện tôi kể là có thật.
Võ Quảng
1/ Câu chuyện trên ai là người kể chuyện? Tại sao tác giả lại chọn ngôi kể đó?
2/Căn cứ vào thể loại truyện đã học, câu truyện trên thuộc thể loại truyện nào? Chỉ ra các căn cứ để thuyết phục ý kiến của em.
3/Chỉ ra 1 phép tu từ so sánh trong câu chuyện trên và chỉ ra tác dụng giá trị của phép so sánh đó.
4/Theo em, những vết rách ngang, dọc trên mai rùa vì sao mà có, nó có ý nghĩa gì?
– Từ câu chuyện, em rút ra được bài học gì cho cá nhân em?
5/Từ câu truyện, em rút ra được bài học gì cho cá nhân em? Viết một đoạn văn khoảng 20 dòng trình bày bài học mà em rút ra được.
giúp em với
Dưới đây là phần hướng dẫn giải bài tập chi tiết theo chương trình Ngữ Văn lớp 6.
***
Câu 1: Câu chuyện trên ai là người kể chuyện? Tại sao tác giả lại chọn ngôi kể đó?
Chào em, để trả lời câu hỏi này, chúng ta hãy cùng xác định cách người kể xưng hô trong truyện nhé.
* Người kể chuyện:
Trong câu chuyện này, người kể chuyện không xuất hiện trực tiếp, không xưng “tôi”. Người kể giấu mình đi, gọi tên các nhân vật bằng chính tên của họ (Rùa, Ngựa) và kể lại toàn bộ câu chuyện một cách khách quan.
=> Vì vậy, đây là người kể chuyện ngôi thứ ba.
* Lí do tác giả chọn ngôi kể thứ ba:
Việc lựa chọn ngôi kể thứ ba mang lại nhiều tác dụng nghệ thuật quan trọng, giúp câu chuyện hấp dẫn hơn:
– Tạo sự khách quan: Câu chuyện được kể lại một cách toàn diện, không bị giới hạn bởi góc nhìn của riêng nhân vật nào.
– Linh hoạt trong cách kể: Người kể có thể di chuyển tự do trong không gian và thời gian, từ việc miêu tả cái mai của Rùa, kể về những suy tính của Rùa qua các mùa, cho đến cuộc gặp gỡ với Ngựa và tai nạn xảy ra.
– Thấu hiểu nhân vật: Quan trọng nhất, người kể chuyện ngôi thứ ba có thể “nhìn thấu” mọi suy nghĩ, cảm xúc, tâm tư của nhân vật. Tác giả cho chúng ta biết Rùa “rất tự hào”, “hay ngại”, “lẩm bẩm” những gì. Điều này giúp người đọc hiểu rõ được tính cách của Rùa: vừa thích đi đó đây nhưng lại lười biếng, vừa tự cao nhưng lại thiếu thực tế. Nhờ vậy, bài học rút ra càng thêm sâu sắc.
Câu 2: Căn cứ vào thể loại truyện đã học, câu truyện trên thuộc thể loại truyện nào? Chỉ ra các căn cứ để thuyết phục ý kiến của em.
* Thể loại truyện:
Câu chuyện “Bài học tốt” thuộc thể loại truyện đồng thoại (hoặc cũng có thể xếp vào truyện ngụ ngôn).
* Các căn cứ để xác định thể loại:
Chúng ta có thể dựa vào những đặc điểm rất rõ nét trong truyện để chứng minh điều này:
– Nhân vật là loài vật được nhân hóa: Nhân vật chính trong truyện là Rùa và Ngựa. Chúng không chỉ là những con vật bình thường mà được nhân hóa, tức là có suy nghĩ, tình cảm, lời nói và hành động giống hệt con người. Rùa biết tự hào, biết suy tính, biết trò chuyện với Ngựa.
– Cốt truyện có yếu tố tưởng tượng, kì ảo: Câu chuyện giải thích nguồn gốc những vết rạch trên mai Rùa một cách rất sáng tạo, không có thật. Chi tiết Rùa nói chuyện với Ngựa, mơ tưởng đến lâu đài Rùa Vàng… đều là những yếu tố tưởng tượng.
– Mục đích mượn chuyện loài vật để nói chuyện con người: Thông qua câu chuyện về sự nông nổi, lười biếng và vội vàng của Rùa, tác giả muốn gửi gắm đến chúng ta (đặc biệt là các bạn nhỏ) những bài học quý giá về tính kiên trì, sự nhẫn nại và việc phải hiểu rõ năng lực của bản thân.
Câu 3: Chỉ ra 1 phép tu từ so sánh trong câu chuyện trên và chỉ ra tác dụng giá trị của phép so sánh đó.
Trong truyện có rất nhiều hình ảnh so sánh đẹp. Em có thể chọn một trong các câu sau, cô sẽ ví dụ một câu để em tham khảo nhé.
* Câu văn có phép tu từ so sánh: “Đồi núi trải ra như đàn rùa bò lóp ngóp.”
* Phân tích tác dụng:
– Trong phép so sánh này, sự vật A là “Đồi núi” được so sánh với sự vật B là “đàn rùa bò lóp ngóp”.
– Tác dụng:
+ Gợi hình: Phép so sánh này vẽ ra trước mắt người đọc một bức tranh phong cảnh thật sinh động và độc đáo. Hình ảnh những quả đồi nhấp nhô, nối tiếp nhau trải dài trên mặt đất được ví như một đàn rùa khổng lồ đang chậm chạp di chuyển.
+ Gợi cảm: Cách so sánh này không chỉ giúp ta hình dung rõ hơn về hình dáng của đồi núi mà còn gợi cảm giác về sự chậm rãi, yên bình, cổ xưa của cảnh vật.
+ Tạo sự liên kết thú vị: Việc dùng hình ảnh “đàn rùa” để tả “đồi núi” trong một câu chuyện có nhân vật chính là Rùa tạo ra một sự liên kết rất thông minh và hóm hỉnh, làm cho câu văn thêm phần ý nghĩa.
Câu 4: Theo em, những vết rách ngang, dọc trên mai rùa vì sao mà có, nó có ý nghĩa gì?
* Nguyên nhân có những vết rạch ngang, dọc trên mai Rùa:
Theo câu chuyện, những vết rạch ngang dọc trên mai Rùa chính là những vết sẹo còn lại sau tai nạn của Rùa. Vì muốn đi thật nhanh mà không cần tốn sức, Rùa đã vội vàng, nông nổi đòi ngồi lên vó ngựa. Khi ngựa chạy nhanh, Rùa không bám chặt được đã bị văng ra xa, khiến chiếc mai láng bóng bị vỡ thành nhiều mảnh. Dù sau đó các mảnh vỡ đã lành lại nhưng những vết sẹo thì còn mãi.
* Ý nghĩa của những vết rạch đó:
Những vết rạch trên mai Rùa không chỉ là một đặc điểm hình thể, mà nó còn mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc:
– Đó là dấu tích của một sai lầm, một thất bại đau đớn do tính cách vội vàng, lười biếng, háo thắng và không biết lượng sức mình của Rùa.
– Đó cũng là một lời nhắc nhở không bao giờ phai mờ. Mỗi khi nhìn vào những vết sẹo trên mai, Rùa sẽ nhớ mãi bài học đắt giá của mình.
– Chính nhờ “bài học tốt” này mà Rùa đã thay đổi, biết rèn luyện tính kiên nhẫn và cuối cùng đã chiến thắng được Thỏ trong cuộc thi chạy. Như vậy, những vết sẹo xấu xí lại chính là khởi đầu cho một sự trưởng thành tốt đẹp hơn.
Câu 5: Từ câu truyện, em rút ra được bài học gì cho cá nhân em? Viết một đoạn văn khoảng 20 dòng trình bày bài học mà em rút ra được.
Chào em, đây là một câu hỏi rất hay để em liên hệ bản thân. Em hãy suy nghĩ xem tính cách nào của Rùa lúc đầu có thể giống mình, và mình cần học hỏi điều gì từ sự thay đổi của Rùa nhé. Dưới đây là một đoạn văn gợi ý, em có thể dựa vào để viết theo suy nghĩ của riêng mình.
***
Đọc xong câu chuyện “Bài học tốt” của nhà văn Võ Quảng, em đã tự rút ra cho mình một bài học vô cùng quý giá về đức tính kiên trì và sự cần thiết phải hiểu rõ năng lực của bản thân. Hình ảnh chú Rùa với chiếc mai vỡ nát sau tai nạn đã để lại trong em một ấn tượng sâu đậm. Ban đầu, Rùa đã thất bại vì sự nông nổi, lười biếng và thiếu thực tế. Rùa muốn đi xa ngắm cảnh nhưng lại ngại rét, ngại nóng, không muốn tự mình bước đi mà chỉ trông chờ vào một sự giúp đỡ diệu kì như chim Đại Bàng. Ngay cả khi được Ngựa giúp, Rùa vẫn háo thắng đòi ngồi vào “chỗ chạy nhanh nhất” mà không suy nghĩ rằng điều đó hoàn toàn không phù hợp với mình.
Chính sự vội vàng, muốn “đốt cháy giai đoạn” đó đã khiến Rùa phải trả một cái giá rất đắt. Bài học của Rùa cũng chính là lời nhắc nhở cho em. Trong học tập, đôi khi gặp một bài toán khó, em cũng từng mong có một phép màu giải ra ngay lập tức thay vì kiên nhẫn ngồi suy nghĩ từng bước. Khi học một môn năng khiếu mới, em cũng từng nản lòng vì không thể giỏi ngay như các bạn đã học lâu năm. Câu chuyện đã giúp em hiểu ra rằng, thành công không có con đường tắt. Mọi kết quả tốt đẹp đều phải được xây dựng từ sự nỗ lực bền bỉ, từng bước một. Chiếc mai rùa tuy có những vết sẹo xấu xí nhưng nó lại là minh chứng cho một bài học nhớ đời, một sự trưởng thành. Từ nay, em sẽ học theo đức tính kiên nhẫn của Rùa sau này, biết cố gắng mỗi ngày, không so sánh mình với người khác một cách vội vã, và tin rằng chỉ cần chăm chỉ, em nhất định sẽ đạt được mục tiêu của mình.
***
Cô hy vọng phần giải đáp chi tiết này sẽ giúp em hiểu bài sâu hơn và hoàn thành tốt bài tập của mình. Chúc em học tốt nhé
1.Câu chuyện trên tác giả là người kể truyện. Tác giả chọn ngôi kể này vì ngôi kể này có thể kể chuyện một cách linh hoạt, tự do những gì diễn ra với nhân vật.
2. Căn cứ vào thể loại truyện đã học, câu truyện trên thuộc thể loại truyện đồng thoại. Vì:
+ Nhân vật chính trong các câu chuyện là các loài vật được nhân hoá giống con người.
+ Viết ra phù hợp với lứa tuổi trẻ em.
3.Phép so sánh: “Hễ có cơn giông thì đất đá như sôi lên, nước lũ đổ ào ào.”
-> Hình ảnh câu văn gợi hình, gợi cảm, hấp dẫn.
-> Nhấn mạnh sức mạnh, sức tàn phá của giông khiến đất đá sôi lên, tràn ngập.
4. Vì rùa ngồi lên chân ngựa và rùa gặp phải cơn lốc to, văng rùa ra xa. Rùa phải nằm giữa vũng máu, và cái mai bị vỡ ra nhiều mảnh! Cũng may, những mảnh vỡ sau đó lành lại. Nhưng những vết sẹo ngang dọc trên mai vẫn còn trông thấy.
-> Ý nghĩa: Bài học về sự chăm chỉ, cố gắng.
Bài học cho cá nhân em: cần phải có ý chí trong cuộc sống.
5. Bài học về ý chí trong cuộc sống.
Nhà khoa học , phát minh Alexander Graham Bell từng nói rằng : “Thành công sẽ đến với những ai biết rõ mình muốn điều gì và không bao giờ bỏ cuộc cho đến khi đạt được điều đó “. Nói đến thành công thì ắt sẽ nhắc đến thất bại , trên mọi nẻo đường mà ta đi luôn là những khó khăn thử thách trông chờ , luôn là những thứ khắc nghiệt mà ta không biết trước được …khó khăn này trồng chất khó khăn khác gian nan thử thách chỉ là sớm mai , gặp thất bại cũng chỉ là chuyện thường tình , vượt qua nó thế nào mới gọi là đẳng cấp . Một trong những thứ mà ta không thể thiếu khi đối mặt với khó khăn và thất bại chính là sức mạnh ý chí trong chính chúng ta. Tại sao lại nói như vậy? Bởi ý chí không chỉ là sự kiên nhẫn , kiên định mà còn là sự bền bỉ , sự va chạm, sự nỗ lực của bản thân trong xã hội để dũng cảm đối mặt và vượt qua khó khăn đó. Có lẽ rằng ý chí trong bản thân mỗi người sẽ là một thanh gươm vững chắc để khi ta cảm thấy chán nản , tuyệt vọng và muốn bỏ cuộc khi đang chinh phục ước mơ của mình thì thanh gươm đó sẽ là ánh sáng , là vũ khí chiến đấu đánh bại mọi sự nản chí trong ta để ta có thêm động lực , niềm tin , sức mạnh bền bỉ mà tiếp tục hành trình phía trước của mình. Dẫu có vất vả , gian lao nhưng ta vẫn chính là ta vẫn một ý chí quyết tâm chiến thắng trở thành con người dũng cảm hơn bao giờ hết và có lẽ một con người khác ẩn sâu trong ta hiện ra như một vị anh hùng đánh bại mọi khó khăn ấy. Khi ý chí đã có thì mọi gian nan cũng trở nên dễ dàng hơn , thành công sẽ sớm đến với chúng ta . Với độ nổi tiếng trên toàn cầu hiện nay , giới trẻ sẽ không khỏi ngạc nhiên khi nhóm nhạc BTS được vinh danh toàn cầu với những công lao to lớn trên nền tảng âm nhạc của họ. Vậy bạn đã từng đặt ra câu hỏi tại sao BTS lại được thành công như ngày hôm nay không? Họ đã trải qua những gian nan như thế nào? Những ngày tháng chán nản tuyệt vọng khi phải đối mặt với cường độ tập luyện cao hay những lần bị antifan công kích …Để đối mặt với điều đó thì ý chí của họ luôn là vũ khí mạnh nhất để đối đầu. Họ kiên trì , nỗ lực bền bỉ chiến đấu để có được thành công như ngày nay và đã tan tảo những năng lượng tích cực của họ đến với mọi người thông qua âm nhạc. Hay có thể kể đến Thomas Edison với phát minh hơn 10.000 thất bại của mình , dẫu có thất bại đến như vậy nhưng ông vẫn nỗ lực, vẫn kiên trì thực hiện cho tới cùng . Và sự nỗ lực ấy đến từ sức mạnh ý chí tuyệt vời trong ông khiến ông không từ bỏ mà vẫn tiếp tục làm đến khi thành công mới thôi. Vì vậy chúng ta hãy sống với ý chí tiến lên không ngại khó khăn gian lao , chấp nhận thử thách và vượt qua nó.
3.làm cái mai như tỏa ánh hào quang. Tác dụng: làm cho hình ảnh mai rùa sinh động, dễ tưởng tượng,gợi hình.
4.vì rùa lười biếng. Bài học: chăm chỉ, cần cù chịu khó.
5.rùa trong câu truyện lười biếng, không muốn tự đi.Tác giả đã dùng rùa để minh chứng cho một số người trong xã hội, không muốn lao động, chỉ biết hưởng thụ mà vẫn muốn sung sướng.Kiểu người này thời đại nào cũng có và rất có thể họ sẽ phải trả giá như rùa.Cá nhân em cần phải chăm chỉ, như lời bác dạy” tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của minh”.