Bài học đầu của con “Quê hương là gì hở mẹ Mà …
Bài học đầu của con
“Quê hương là gì hở mẹ
Mà cô giáo dạy phải yêu
Quê hương là gì hở mẹ
Ai đi xa cũng nhớ nhiều
Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày
Quê hương là đường đi học
Con về rợp bướm vàng bay ….
…
Quê hương mỗi người chỉ một
Như là chỉ một mẹ thôi
Quê hương nếu ai không nhớ…
Sẽ không lớn nổi thành người”
Sau khi đọc bài thơ, chắc hẳn các em đều cảm nhận được tình cảm tha thiết mà tác giả dành cho quê hương mình. Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau đi vào phân tích bài thơ này qua ba câu hỏi nhé.
Câu 1: Xác định thể thơ của bài thơ?
Các em hãy cùng quan sát cách gieo vần, cách ngắt nhịp và số tiếng trong mỗi câu thơ. Bài thơ này có:
- Số tiếng trong mỗi câu thơ không cố định, có câu 6 tiếng, có câu 7, 8 tiếng.
- Vần chân xen kẽ, vần liền, vần cách.
- Nhịp điệu linh hoạt, tự nhiên.
Dựa vào những đặc điểm đó, chúng ta có thể xác định thể thơ của bài thơ này là thơ tự do. Thể thơ tự do cho phép tác giả thể hiện một cách chân thành và phóng khoáng những suy nghĩ, tình cảm của mình.
Câu 2: Nêu tác dụng của BPTT điệp ngữ trong bài thơ?
Trong bài thơ này, các em có nhận ra cụm từ nào được lặp đi lặp lại không? Đó chính là cụm từ “Quê hương là…” và câu hỏi “Quê hương là gì hở mẹ”.
Đây là một biện pháp tu từ quen thuộc mà chúng ta đã học: điệp ngữ.
Vậy, điệp ngữ này có tác dụng gì?
- Nhấn mạnh và khắc sâu hình ảnh quê hương: Việc lặp đi lặp lại cụm từ “Quê hương là…” giúp người đọc khắc sâu hơn những hình ảnh cụ thể, gần gũi mà tác giả đưa ra để định nghĩa về quê hương như “chùm khế ngọt”, “đường đi học”,…
- Tạo giọng điệu hỏi – đáp thân tình, gần gũi: Câu hỏi “Quê hương là gì hở mẹ” được lặp lại tạo nên một không khí đối thoại thân mật giữa con và mẹ, thể hiện sự tò mò, mong muốn được giải đáp của trẻ thơ, đồng thời cũng là cách để tác giả dẫn dắt người đọc đi từ những điều quen thuộc đến những ý nghĩa sâu sắc hơn.
- Làm tăng tính nhạc điệu cho bài thơ: Sự lặp lại này còn tạo ra một nhịp điệu đều đặn, du dương, giúp bài thơ trở nên dễ nhớ và dễ đi vào lòng người hơn.
Câu 3: Sau khi học xong bài thơ em rút ra cho mình những bài học gì?
Qua những vần thơ mộc mạc nhưng chứa đựng bao tình cảm sâu nặng, chúng ta có thể rút ra những bài học quý giá:
- Yêu quý và trân trọng quê hương: Bài thơ khẳng định quê hương là một phần không thể tách rời của mỗi con người, giống như mẹ ruột thịt. Chúng ta cần biết ơn, yêu thương và giữ gìn những giá trị văn hóa, lịch sử của quê hương mình.
- Hiểu rõ ý nghĩa của quê hương: Quê hương không chỉ là nơi ta sinh ra và lớn lên, mà còn là nơi chứa đựng bao kỷ niệm tuổi thơ, là nguồn cội nuôi dưỡng tâm hồn ta. Dù đi đâu về đâu, quê hương vẫn luôn là điểm tựa tinh thần vững chắc.
- Ý thức về trách nhiệm với quê hương: “Quê hương nếu ai không nhớ… Sẽ không lớn nổi thành người”. Câu thơ này nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của việc giữ gìn và phát huy những nét đẹp của quê hương. Chúng ta cần có trách nhiệm đóng góp công sức để xây dựng và phát triển quê hương ngày càng giàu đẹp hơn.
- Tình cảm gia đình thiêng liêng: Bài thơ còn gợi lên tình cảm yêu thương, kính trọng cha mẹ, gia đình. Chính tình yêu thương đó là nền tảng để chúng ta yêu quê hương.
Hy vọng qua bài học hôm nay, các em sẽ thêm yêu quê hương mình và có ý thức gìn giữ, phát huy những giá trị tốt đẹp của quê hương. Các em có câu hỏi nào không?
\(#DAnh\)
Câu \(1.\)
\(-\) Thể thơ : Thơ 6 chữ.
\(⇒\) Căn cứ vào số tiếng trong một dòng thơ.
Câu \(2.\)
\(-\) Biện pháp tu từ điệp ngữ :
\(+\) “Quê hương là gì hở mẹ”
\(+\) “Quê hương là… “
\(-\) Tác dụng :
\(+\) Góp phần tạo nhịp điệu, làm tăng tính liên kết, tăng sức gợi hình và gợi cảm cho lời thơ. Từ đó, giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn và có ấn tượng mạnh mẽ hơn tới với độc giả.
\(+\) Nhấn mạnh và làm nổi bật lên được vai trò, ý nghĩa cũng như tầm quan trọng của quê hương – nơi gắn liền với những sự vật bình dị, gần gũi, thân thuộc nhất, nơi lưu giữ những thước phim tuổi thơ tươi đẹp của mỗi người.
\(+\) Thấy được sự tò mò đầy hồn nhiên, ngây thơ của trẻ em. Đồng thời, thấy được sự yêu mến, biết ơn, trân trọng cùng niềm thương nhớ quê hương sâu sắc, tha thiết của tác giả.
Câu \(3.\)
\(-\) Sau khi đọc xong bài thơ, những bài học em rút ra được cho mình là :
\(+\) Quê hương đóng một phần vai trò và ý nghĩa quan trọng đối với mỗi con người – đó là nơi cội nguồn ta sinh ra và lớn lên, nơi lưu giữ những thước phim tuổi thơ tươi đẹp nhất, nơi gắn liền với những sự vật bình dị, thân thuộc, nơi bồi đắp và nuôi dưỡng tâm hồn, nhân cách.
\(+\) Mỗi người đều có duy chỉ duy nhất một quê hương, đó là lí do chúng ta cần sống có trách nhiệm với mảnh đất nơi cắt rốn chôn rau của mình – học cách yêu quê bằng cách yêu những gì nhỏ bé nhất, có ý thức bảo tồn và phát huy, biết phấn đấu để xây dựng quê hương ngày một giàu mạnh, phát triển.
Câu 1: Thể thơ của đoạn trích trên là thể thơ 6 chữ (mỗi dòng thơ đều có đúng 6 tiếng).
Câu 2: Nêu tác dụng của BPTT điệp ngữ trong bài thơ? :Trong đoạn thơ, cụm từ “Quê hương là…” được lặp đi lặp lại nhiều lần. Tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ này là: Tạo nhịp điệu tha thiết, sinh động và tăng tính nhạc cho đoạn thơ.
Câu 3: Sau khi học xong bài thơ em rút ra cho mình những bài học gì?: Bài thơ giúp em nhận ra bài học sâu sắc rằng mỗi người phải biết yêu thương, trân trọng và gắn bó với cội nguồn quê hương, bởi đó là cái nôi nuôi dưỡng tâm hồn và là nền tảng cốt lõi để chúng ta trưởng thành thành một con người chân chính.