Chúng ta bắt đầu với câu hỏi C1.

C1: Dùng thanh thủy tinh cọ xát vào lụa thì thanh thủy tinh nhiễm điện tích dương. Hãy cho biết các Electron dịch chuyển từ vật nào sang vật nào?

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần nhớ lại kiến thức về cấu tạo nguyên tử và hiện tượng nhiễm điện do cọ xát.

Bước 1: Ôn lại cấu tạo nguyên tử.
Các em còn nhớ, nguyên tử gồm có hạt nhân mang điện tích dương và các electron mang điện tích âm chuyển động xung quanh hạt nhân. Trong nguyên tử, số electron bằng số proton trong hạt nhân, nên nguyên tử trung hòa về điện.

Bước 2: Hiểu về nhiễm điện.
Một vật bị nhiễm điện âm là vật nhận thêm electron.
Một vật bị nhiễm điện dương là vật mất bớt electron.

Bước 3: Phân tích hiện tượng cọ xát thanh thủy tinh với lụa.
Đề bài cho biết: “Dùng thanh thủy tinh cọ xát vào lụa thì thanh thủy tinh nhiễm điện tích dương.”
Điều này có nghĩa là thanh thủy tinh đã mất đi một số electron để trở nên nhiễm điện dương.

Bước 4: Xác định sự dịch chuyển của electron.
Nếu thanh thủy tinh mất electron, thì những electron đó phải di chuyển sang vật nào tiếp xúc với nó. Trong trường hợp này, thanh thủy tinh được cọ xát với lụa.
Do đó, các electron đã dịch chuyển từ thanh thủy tinh sang lụa.

Kết luận cho C1: Khi thanh thủy tinh cọ xát vào lụa, thanh thủy tinh nhiễm điện dương, điều đó có nghĩa là các electron đã dịch chuyển từ thanh thủy tinh sang lụa.

Bây giờ, chúng ta chuyển sang câu hỏi C2, một câu hỏi có nhiều ý nhỏ hơn.

C2: Sau khi chải tóc bằng lược nhựa thì cả tóc và lược đều bị nhiễm điện và lược nhựa nhiễm điện âm

a. Sau khi chải tóc, tóc nhiễm điện gì? Các Electron dịch chuyển từ vật nào sang vật nào?

Bước 1: Phân tích thông tin đề bài cho.
Đề bài cho biết: “Sau khi chải tóc bằng lược nhựa thì cả tóc và lược đều bị nhiễm điện và lược nhựa nhiễm điện âm.”

Bước 2: Suy luận về điện tích của tóc.
Chúng ta biết rằng khi hai vật cọ xát vào nhau, chúng sẽ nhiễm điện trái dấu. Nếu lược nhựa nhiễm điện âm, thì tóc (vật cọ xát với lược) sẽ nhiễm điện trái dấu với lược. Trái dấu với âm là dương.

Bước 3: Xác định sự dịch chuyển của electron dựa trên điện tích của lược.
Đề bài cho biết lược nhựa nhiễm điện âm. Vật nhiễm điện âm là vật nhận thêm electron. Do đó, lược nhựa đã nhận electron.

Bước 4: Xác định sự dịch chuyển của electron giữa tóc và lược.
Vì lược nhựa nhận electron và tóc nhiễm điện dương (tức là tóc mất electron), nên các electron đã dịch chuyển từ vật mất electron sang vật nhận electron. Trong trường hợp này, các electron đã dịch chuyển từ tóc sang lược nhựa.

Kết luận cho C2a: Sau khi chải tóc, tóc nhiễm điện dương. Các electron dịch chuyển từ tóc sang lược nhựa.

b. Vì sao có những lần sau khi chải tóc ta thấy có một vài sợi tóc dựng đứng lên?

Bước 1: Nhớ lại hiện tượng nhiễm điện đã phân tích ở phần a.
Chúng ta đã biết rằng sau khi chải tóc, tóc nhiễm điện dương và lược nhựa nhiễm điện âm.

Bước 2: Hiểu về lực tương tác giữa các điện tích.
Các điện tích cùng loại thì đẩy nhau, các điện tích khác loại thì hút nhau.

Bước 3: Áp dụng kiến thức về lực tương tác điện vào trường hợp tóc.
Sau khi chải tóc, tất cả các sợi tóc đều bị nhiễm điện dương. Điều này có nghĩa là mỗi sợi tóc đều mang điện tích dương.

Bước 4: Giải thích hiện tượng tóc dựng đứng lên.
Khi các sợi tóc đều mang cùng một loại điện tích (là điện tích dương), chúng sẽ đẩy nhau. Lực đẩy này tác dụng lên từng sợi tóc, làm cho chúng có xu hướng tách xa nhau ra. Nếu mái tóc không quá nặng hoặc không có nhiều các yếu tố khác giữ lại, lực đẩy giữa các sợi tóc sẽ khiến chúng bị dựng lên, tách xa nhau ra khỏi da đầu và khỏi nhau.

Kết luận cho C2b: Hiện tượng một vài sợi tóc dựng đứng lên sau khi chải tóc xảy ra là do tất cả các sợi tóc đều bị nhiễm điện cùng loại (điện tích dương). Theo nguyên lý tương tác giữa các điện tích, các điện tích cùng loại sẽ đẩy nhau. Lực đẩy này làm cho các sợi tóc tách xa nhau và dựng đứng lên.

Vậy là chúng ta đã cùng nhau giải quyết xong hai câu hỏi C1 và C2. Các em về nhà ôn lại bài và chuẩn bị cho bài học tiếp theo nhé. Chúc các em học tốt!