C1: Giả sử, nhịp tim của một loài động vật là 25 nhịp/phút. a. Tính thời g…
C1: Giả sử, nhịp tim của một loài động vật là 25 nhịp/phút.
a. Tính thời gian của một chu kì tim của loài động vật trên.
b. Biết thời gian nghỉ của tâm nhĩ bằng 7/8 chu kì tim, thời gian nghỉ của tâm thất là 1,5 giây. Tìm thời gian của các pha co tâm nhĩ và pha co tâm thất trong chu kì hoạt động của tim.
C2: Ở lợn, nhịp tim trung bình 75 nhịp/phút. Trong chu kì tim, thời gian pha co tâm nhĩ bằng 1/3 pha co tâm thất, thời gian pha dãn chung bằng 1/2 chu kì tim. Xác định:
a. Thời gian các pha trong chu kì hoạt động của tim.
b. Tỉ lệ thời gian các pha trong chu kì hoạt động của tim.
Chúng ta sẽ bắt đầu với bài tập C1.
C1: Giả sử, nhịp tim của một loài động vật là 25 nhịp/phút.
a. Tính thời gian của một chu kì tim của loài động vật trên.
Để tính thời gian của một chu kì tim, chúng ta cần nhớ lại định nghĩa chu kì tim. Chu kì tim là toàn bộ hoạt động của tim, bao gồm cả pha co và pha dãn. Nhịp tim cho chúng ta biết số lần tim đập trong một phút.
Công thức liên hệ giữa nhịp tim và thời gian chu kì tim là:
Thời gian của một chu kì tim = 60 giây / Nhịp tim
Trong trường hợp này, nhịp tim là 25 nhịp/phút.
Vậy, thời gian của một chu kì tim là:
Thời gian chu kì tim = 60 giây / 25 nhịp/phút = 2.4 giây/chu kì
Đáp số: Thời gian của một chu kì tim là 2.4 giây.
b. Biết thời gian nghỉ của tâm nhĩ bằng 7/8 chu kì tim, thời gian nghỉ của tâm thất là 1.5 giây. Tìm thời gian của các pha co tâm nhĩ và pha co tâm thất trong chu kì hoạt động của tim.
Chúng ta đã biết tổng thời gian của một chu kì tim là 2.4 giây.
Chu kì hoạt động của tim bao gồm các pha: pha co tâm nhĩ, pha co tâm thất và pha dãn chung.
Theo đề bài, thời gian nghỉ của tâm nhĩ bằng 7/8 chu kì tim.
Thời gian nghỉ của tâm nhĩ = (7/8) * 2.4 giây = 2.1 giây
Thời gian nghỉ của tâm thất là 1.5 giây.
Bây giờ, chúng ta sẽ đi tìm thời gian của các pha co.
Thời gian pha dãn chung là thời gian mà cả tâm nhĩ và tâm thất đều dãn ra.
Thời gian pha dãn chung = Thời gian chu kì tim – Thời gian co tâm nhĩ – Thời gian co tâm thất
Chúng ta có thể tính thời gian co của tâm nhĩ và tâm thất dựa trên thời gian nghỉ của chúng và tổng thời gian chu kì tim.
Thời gian co tâm nhĩ = Thời gian chu kì tim – Thời gian nghỉ của tâm nhĩ
Thời gian co tâm nhĩ = 2.4 giây – 2.1 giây = 0.3 giây
Thời gian co tâm thất = Thời gian chu kì tim – Thời gian nghỉ của tâm thất
Thời gian co tâm thất = 2.4 giây – 1.5 giây = 0.9 giây
Vậy, thời gian của pha co tâm nhĩ là 0.3 giây và thời gian của pha co tâm thất là 0.9 giây.
Chúng ta có thể kiểm tra lại bằng cách tính thời gian pha dãn chung.
Thời gian pha dãn chung = Thời gian chu kì tim – Thời gian co tâm nhĩ – Thời gian co tâm thất
Thời gian pha dãn chung = 2.4 giây – 0.3 giây – 0.9 giây = 1.2 giây
Chúng ta cũng có thể tính thời gian pha dãn chung theo cách khác:
Thời gian pha dãn chung = Thời gian nghỉ của tâm nhĩ – Thời gian co tâm thất
Thời gian pha dãn chung = 2.1 giây – 0.9 giây = 1.2 giây
Hoặc:
Thời gian pha dãn chung = Thời gian nghỉ của tâm thất – Thời gian co tâm nhĩ
Thời gian pha dãn chung = 1.5 giây – 0.3 giây = 1.2 giây
Kết quả khớp nhau, vậy các giá trị tính toán là chính xác.
Đáp số: Thời gian pha co tâm nhĩ là 0.3 giây, thời gian pha co tâm thất là 0.9 giây.
Tiếp theo, chúng ta sẽ chuyển sang bài tập C2.
C2: Ở lợn, nhịp tim trung bình 75 nhịp/phút. Trong chu kì tim, thời gian pha co tâm nhĩ bằng 1/3 pha co tâm thất, thời gian pha dãn chung bằng 1/2 chu kì tim. Xác định:
a. Thời gian các pha trong chu kì hoạt động của tim.
Trước hết, chúng ta cần tính thời gian của một chu kì tim.
Nhịp tim trung bình là 75 nhịp/phút.
Thời gian chu kì tim = 60 giây / Nhịp tim
Thời gian chu kì tim = 60 giây / 75 nhịp/phút = 0.8 giây/chu kì
Đề bài cho biết thời gian pha dãn chung bằng 1/2 chu kì tim.
Thời gian pha dãn chung = (1/2) * 0.8 giây = 0.4 giây
Chúng ta biết rằng tổng thời gian của một chu kì tim bằng tổng thời gian của các pha co tâm nhĩ, co tâm thất và dãn chung.
Thời gian chu kì tim = Thời gian co tâm nhĩ + Thời gian co tâm thất + Thời gian pha dãn chung
Từ đây, chúng ta có thể tính tổng thời gian của hai pha co:
Thời gian co tâm nhĩ + Thời gian co tâm thất = Thời gian chu kì tim – Thời gian pha dãn chung
Thời gian co tâm nhĩ + Thời gian co tâm thất = 0.8 giây – 0.4 giây = 0.4 giây
Đề bài còn cho biết thời gian pha co tâm nhĩ bằng 1/3 pha co tâm thất.
Gọi thời gian pha co tâm nhĩ là T_cn
Gọi thời gian pha co tâm thất là T_ct
Ta có:
T_cn = (1/3) * T_ct
Và:
T_cn + T_ct = 0.4 giây
Bây giờ chúng ta sẽ giải hệ phương trình này.
Thay T_cn = (1/3) * T_ct vào phương trình thứ hai:
(1/3) * T_ct + T_ct = 0.4 giây
(4/3) * T_ct = 0.4 giây
T_ct = 0.4 giây * (3/4)
T_ct = 0.3 giây
Bây giờ, chúng ta tính thời gian pha co tâm nhĩ:
T_cn = (1/3) T_ct = (1/3) 0.3 giây = 0.1 giây
Vậy, thời gian các pha trong chu kì hoạt động của tim là:
Thời gian pha co tâm nhĩ = 0.1 giây
Thời gian pha co tâm thất = 0.3 giây
Thời gian pha dãn chung = 0.4 giây
Chúng ta kiểm tra lại: 0.1 giây + 0.3 giây + 0.4 giây = 0.8 giây (bằng thời gian chu kì tim).
Đáp số: Thời gian pha co tâm nhĩ là 0.1 giây, thời gian pha co tâm thất là 0.3 giây, thời gian pha dãn chung là 0.4 giây.
b. Tỉ lệ thời gian các pha trong chu kì hoạt động của tim.
Để tính tỉ lệ thời gian các pha, chúng ta sẽ lấy thời gian của mỗi pha chia cho tổng thời gian chu kì tim và nhân với 100% (hoặc chỉ để dưới dạng phân số).
Tỉ lệ thời gian pha co tâm nhĩ = (Thời gian co tâm nhĩ / Thời gian chu kì tim) * 100%
Tỉ lệ thời gian pha co tâm nhĩ = (0.1 giây / 0.8 giây) 100% = (1/8) 100% = 12.5%
Tỉ lệ thời gian pha co tâm thất = (Thời gian co tâm thất / Thời gian chu kì tim) * 100%
Tỉ lệ thời gian pha co tâm thất = (0.3 giây / 0.8 giây) 100% = (3/8) 100% = 37.5%
Tỉ lệ thời gian pha dãn chung = (Thời gian pha dãn chung / Thời gian chu kì tim) * 100%
Tỉ lệ thời gian pha dãn chung = (0.4 giây / 0.8 giây) 100% = (4/8) 100% = (1/2) * 100% = 50%
Tổng các tỉ lệ: 12.5% + 37.5% + 50% = 100%.
Đáp số: Tỉ lệ thời gian pha co tâm nhĩ là 12.5%, tỉ lệ thời gian pha co tâm thất là 37.5%, tỉ lệ thời gian pha dãn chung là 50%.
Các em thấy đó, các bài tập về chu kì hoạt động của tim chủ yếu xoay quanh việc áp dụng công thức tính thời gian và tỉ lệ. Các em cần đọc kỹ đề bài, xác định rõ các đại lượng đã cho và yêu cầu tìm gì, sau đó áp dụng công thức một cách chính xác.
Các em có câu hỏi nào về bài tập này không? Nếu không, chúng ta sẽ kết thúc bài học tại đây. Hẹn gặp lại các em trong buổi học tới!
C1:
a) Thời gian của một chu kì tim: \(60/25=2,4\) giây.
b) Thời gian nghỉ của tâm nhĩ: \(7/2\)x\(2,4= 2,1\) giây.
Thời gian nghỉ của tâm thất: 1,5 giây
Thời gian co tâm nhĩ: \(2,4-2,1=0,3\) giây.
Thời gian co tâm thất: \(2,4-1,5=0,9\) giây.
C2:
a) Thời gian của một chu kì tim: \(60/75=0,8\) giây.
Thời gian pha dãn chung: \(1/2\)x\(0,8=0,4\) giây.
Thời gian pha co tâm thất: \((0,8-0,4)\)x\(3/4=0,3\) giây.
b)
Tỉ lệ thời gian các pha trong chu kì:
\(+\) Co tâm nhĩ: 0,1 giây
\(+\) Co tâm thất: 0,3 giây
\(+\) Dãn chung: 0,4 giây
\(color{red}{tedious~}\)
Đáp án \(+\) Giải thích các bước giải:
Câu \(1\):
\(a.\) Thời gian của một chu kì tim loài động vật trên là: \(60 : 25 = 2,4\) (giây).
\(b.\) Thời gian nghỉ của tâm nhĩ:
\(2,4 . 7/8 = 2,1\) (giây).
Thời gian nghỉ của tam thất: \(1,5\) (giây).
Thời gian các pha co tâm nhĩ:
\(2,4 – 2,1 = 0,3\) (giây)
Thời gian co tâm thất:
\(2,4 – 1,5 = 0,9\) (giây).
Câu 2\(:
\)a.\( Thời gian chu kì tim của lợn là:
\)60 : 75 = 0,8\( (giây)
Thời gian pha dãn chung là:
\)0,8 . 1/2 = 0,4\( (giây)
Thời gian pha co tâm thất là:
\)( 0,8 – 0,4 ) . 3/4 = 0,3\( (giây)
\)b.\( Tỉ lệ thời gian các trong chu kì hoạt động của tim là:
\)+\( Co tâm nhĩ: \)0,1\( giây
\)+\( Co tâm thất: \)0,3\( giây
\)+\( Dãn chung: \)0,4` giây