Các anh đi
Ngày ấy đã lâu rồi
Xóm làng tôi còn nhớ mãi.
Các anh đi
Bao giờ trở l…
Ngày ấy đã lâu rồi
Xóm làng tôi còn nhớ mãi.
Các anh đi
Bao giờ trở lại
Xóm làng tôi trai gái vẫn chờ mong…
|| Các anh về mái ấm nhà vui
Tiếng hát câu cười
Rộn ràng xóm nhỏ
Các anh về tưng bừng trước ngõ
Lớp lớp đàn em hớn hở theo sau.
Mẹ già bịn rịn áo nâu
Vui đàn con nhỏ rừng sâu mới về.
Từ lưng đèo
Dốc núi mù che,
Các anh về
Xôn xao làng tôi bé nhỏ. ||
Nhà lá đơn sơ,
Nhưng tấm lòng rộng mở,
Nồi cơm nấu dở
Bát nước chè xanh
Ngồi vui kể chuyện tâm tình bên nhau.
Câu 1: Tìm những từ ngữ thể hiện tình cảm của dân làng đối với các anh bộ đội và cho biết đó là tình cảm nào?
Câu 2: Tìm và phân tích tác dụng của phép tu từ sử dụng trong đoạn thơ in đậm (Mk để trong 2 dấu gạch thẳng ạ)
Câu 3: Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra được từ văn bản? Lí giải (Trình bày bằng đoạn văn từ 3-5 câu)
Câu 4: Văn bản trên gợi em nhớ tới văn bản nào có cùng chủ đề trong chương trình Ngữ văn 8? Cho biết tên tác giả văn bản đó?
Bắt đầu với câu hỏi đầu tiên nào!
Câu 1: Tìm những từ ngữ thể hiện tình cảm của dân làng đối với các anh bộ đội và cho biết đó là tình cảm nào?
Để trả lời câu hỏi này, các em cần đọc kỹ từng câu chữ trong đoạn thơ, chú ý đến những từ ngữ mà tác giả dùng để miêu tả tâm trạng, hành động của dân làng khi nói về “các anh”.
Chúng ta cùng xem nhé:
– “Xóm làng tôi còn nhớ mãi.” -> Từ “nhớ mãi” thể hiện sự lưu luyến, khắc ghi công ơn, hình ảnh của các anh bộ đội.
– “Xóm làng tôi trai gái vẫn chờ mong…” -> Cụm từ “chờ mong” cho thấy sự mong mỏi, khát khao ngày trở về của các anh.
– “Các anh về mái ấm nhà vui / Tiếng hát câu cười / Rộn ràng xóm nhỏ” -> Những hình ảnh “mái ấm nhà vui”, “tiếng hát câu cười”, “rộn ràng xóm nhỏ” diễn tả không khí vui mừng, phấn khởi, sự chào đón nồng nhiệt của dân làng.
– “Lớp lớp đàn em hớn hở theo sau.” -> “Hớn hở” là nét mặt vui vẻ, thích thú. Điều này cho thấy các anh bộ đội được yêu quý, kính trọng bởi cả thế hệ trẻ.
– “Mẹ già bịn rịn áo nâu / Vui đàn con nhỏ rừng sâu mới về.” -> “Bịn rịn” là một tình cảm lưu luyến, quyến luyến không rời. Hình ảnh “mẹ già” với “đàn con nhỏ rừng sâu mới về” gợi sự ấm áp, yêu thương của gia đình dành cho những người đi xa trở về.
– “Xôn xao làng tôi bé nhỏ.” -> “Xôn xao” diễn tả sự nhộn nhịp, tưng bừng, ai cũng quan tâm, bàn tán.
– “Nhà lá đơn sơ, / Nhưng tấm lòng rộng mở,” -> Câu thơ này thể hiện sự chân thành, mộc mạc nhưng đầy lòng hiếu khách của dân làng.
– “Nồi cơm nấu dở / Bát nước chè xanh / Ngồi vui kể chuyện tâm tình bên nhau.” -> Những chi tiết này cho thấy dân làng sẵn sàng chia sẻ những gì mình có, dành thời gian quý báu để trò chuyện, tâm sự cùng các anh.
Như vậy, những từ ngữ trên thể hiện rõ ràng tình cảm yêu mến, kính trọng, biết ơn, mong chờ, chào đón nồng nhiệt, và sự gắn bó sâu sắc của dân làng đối với các anh bộ đội. Đó là tình cảm của hậu phương hướng về tiền tuyến, tình cảm của nhân dân đối với những người lính bảo vệ Tổ quốc.
Bây giờ, chúng ta chuyển sang câu thứ hai nhé.
Câu 2: Tìm và phân tích tác dụng của phép tu từ sử dụng trong đoạn thơ in đậm (Mk để trong 2 dấu gạch thẳng ạ)
Đoạn thơ in đậm là:
|| Các anh về mái ấm nhà vui
Tiếng hát câu cười
Rộn ràng xóm nhỏ
Các anh về tưng bừng trước ngõ
Lớp lớp đàn em hớn hở theo sau.
Mẹ già bịn rịn áo nâu
Vui đàn con nhỏ rừng sâu mới về.
Từ lưng đèo
Dốc núi mù che,
Các anh về
Xôn xao làng tôi bé nhỏ. ||
Các em hãy đọc kỹ đoạn này và xem có những biện pháp nghệ thuật nào đã được sử dụng.
Quan sát kỹ, chúng ta thấy có một biện pháp tu từ nổi bật xuất hiện rất nhiều lần trong đoạn này, đó là điệp ngữ.
Cụm từ “Các anh về” được lặp lại nhiều lần:
– “Các anh về mái ấm nhà vui”
– “Các anh về tưng bừng trước ngõ”
– “Các anh về / Xôn xao làng tôi bé nhỏ.”
Tác dụng của phép điệp ngữ “Các anh về” ở đây là gì?
– Nhấn mạnh sự kiện trọng đại: Việc “các anh về” là một sự kiện quan trọng, mang lại niềm vui lớn lao cho xóm làng. Việc lặp lại nhấn mạnh tầm quan trọng của sự kiện này.
– Tạo nhịp điệu, cảm xúc: Điệp ngữ tạo ra một nhịp điệu khẩn trương, rộn ràng, thể hiện sự háo hức, vui mừng tột độ của dân làng khi đón các anh trở về.
– Gợi tả không khí: Mỗi lần “các anh về” là một lần không khí xóm làng thêm tưng bừng, rộn rã. Điệp ngữ giúp tái hiện lại không khí đó một cách sinh động, chân thực.
– Thể hiện sự mong chờ và niềm vui đoàn tụ: Sự lặp lại như khắc sâu vào tâm trí người đọc hình ảnh đoàn tụ ấm áp, niềm vui vỡ òa của dân làng.
Ngoài ra, chúng ta còn thấy một biện pháp khác, đó là liệt kê.
– “Tiếng hát câu cười / Rộn ràng xóm nhỏ” -> Liệt kê các biểu hiện của niềm vui.
– “Lớp lớp đàn em hớn hở theo sau.” -> “Lớp lớp” diễn tả số lượng nhiều, cho thấy sự quy tụ, đông đảo của các em nhỏ.
Tác dụng của phép liệt kê ở đây là:
– Tăng tính gợi hình, gợi cảm: Giúp người đọc hình dung rõ hơn về không khí vui tươi, nhộn nhịp của xóm làng khi đón các anh bộ đội về.
– Làm nổi bật niềm vui chung: Khác với các em nhỏ, mẹ già cũng thể hiện sự bịn rịn, vui mừng. Sự liệt kê này cho thấy niềm vui lan tỏa khắp mọi lứa tuổi, mọi thành phần trong làng.
Tiếp theo, chúng ta đến với câu hỏi về bài học rút ra.
Câu 3: Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra được từ văn bản? Lí giải (Trình bày bằng đoạn văn từ 3-5 câu)
Sau khi tìm hiểu đoạn trích, các em thấy điều gì đọng lại trong lòng mình nhất? Đó có thể là tình cảm, là bài học về đạo lý, về lẽ sống.
Cô nghĩ, bài học sâu sắc nhất mà chúng ta có thể rút ra là về tình quân dân cá nước, về sự gắn bó, sẻ chia giữa hậu phương và tiền tuyến. Các anh bộ đội đã ra đi bảo vệ Tổ quốc, để lại nơi hậu phương là những người dân mong chờ, yêu thương. Và khi các anh trở về, dù cuộc sống còn khó khăn, nhà cửa còn đơn sơ, người dân vẫn dang rộng vòng tay đón tiếp nồng nhiệt, chia sẻ tấm lòng, niềm vui. Điều này cho thấy, chiến tranh không chỉ có những hy sinh nơi chiến trường mà còn có cả sự yêu thương, đùm bọc nơi hậu phương.
Hoặc các em có thể rút ra bài học về lòng biết ơn và sự tri ân đối với những người đã hy sinh, cống hiến cho đất nước. Các anh bộ đội là biểu tượng cho sự hy sinh cao cả, vì bình yên của dân làng, của Tổ quốc. Bài thơ nhắc nhở chúng ta không bao giờ được quên công ơn ấy.
Cô chốt lại ở ý chính là bài học về tình quân dân, về sự gắn bó, sẻ chia.
Bây giờ, chúng ta sang câu hỏi cuối cùng.
Câu 4: Văn bản trên gợi em nhớ tới văn bản nào có cùng chủ đề trong chương trình Ngữ văn 8? Cho biết tên tác giả văn bản đó?
Chủ đề của đoạn trích này là về tình quân dân, về hình ảnh người bộ đội và tình cảm của nhân dân đối với người lính. Trong chương trình Ngữ văn 8, chúng ta đã học một văn bản rất nổi tiếng nói về chủ đề này.
Đó chính là bài thơ “Bài ca về tiểu đoàn 307”.
Tên tác giả của bài thơ đó là Phạm Tiến Duật.
Vậy là chúng ta đã hoàn thành việc phân tích các câu hỏi trong bài tập này. Các em về nhà ôn tập kỹ bài nhé. Hẹn gặp lại các em trong buổi học tiếp theo!
Câu 1: Tìm từ ngữ thể hiện tình cảm của dân làng với các anh bộ đội và cho biết đó là tình cảm nào?
=> Từ ngữ:
“xóm làng tôi còn nhớ mãi”
“trai gái vẫn chờ mong”
“xôn xao làng tôi bé nhỏ”
“mẹ già bịn rịn”
“vui đàn con nhỏ rừng sâu mới về”
“tấm lòng rộng mở”
=> Tình cảm:
=> Đó là tình cảm yêu quý, gắn bó, biết ơn và chờ đợi của dân làng đối với các anh bộ đội đã hy sinh, chiến
đấu vì Tổ quốc.
Câu 2: Tìm và phân tích tác dụng của phép tu từ trong đoạn thơ in đậm
=> Phép tu từ: Điệp ngữ – từ “Các anh về” được lặp lại.
=> Tác dụng:
Nhấn mạnh niềm vui, sự háo hức và xúc động của dân làng khi các anh bộ đội trở về.
Tạo nhịp thơ rộn ràng, sống động, làm nổi bật không khí tưng bừng, ấm áp của xóm làng khi đón các anh trở lại sau chiến tranh.
Câu 3: Bài học sâu sắc rút ra
Bài thơ giúp em hiểu được tình cảm gắn bó keo sơn giữa nhân dân và người lính trong thời chiến. Các anh bộ đội không chỉ là người bảo vệ đất nước mà còn là niềm tự hào, là người thân yêu trong trái tim dân làng. Qua đó, em học được lòng biết ơn và sự trân trọng đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Câu 4: Văn bản gợi nhớ đến văn bản nào cùng chủ đề trong chương trình Ngữ văn 8? Tác giả là ai?
=> Văn bản: Khi con tu hú
=> Tác giả: Tố Hữu
=> Lí do: Cả hai văn bản đều thể hiện tình cảm gắn bó giữa con người và cách mạng, lòng yêu quê hương, đất nước, và khát vọng tự do, hạnh phúc.