cách vẽ biểu đồ tròn ko cần thước đo độ
Các em biết không, biểu đồ tròn là một công cụ trực quan giúp chúng ta thể hiện cơ cấu, tỷ lệ phần trăm của các thành phần trong một tổng thể. Đôi khi, trong những trường hợp khẩn cấp hoặc khi không có sẵn dụng cụ, chúng ta vẫn có thể vẽ được một biểu đồ tròn tương đối chính xác bằng các phương pháp ước lượng.
Nào, chúng ta bắt đầu nhé!
Bước 1: Chuẩn bị dữ liệu và hiểu ý nghĩa của biểu đồ tròn.
Trước hết, các em cần có một bảng số liệu thể hiện các thành phần và tỷ lệ phần trăm của chúng trong một tổng thể. Ví dụ, chúng ta có thể có bảng số liệu về cơ cấu dân số theo nhóm tuổi, cơ cấu sản phẩm nông nghiệp, v.v.
Quan trọng nhất, các em cần nhớ rằng biểu đồ tròn thể hiện toàn bộ tổng thể là một vòng tròn có tổng số đo là 360 độ. Mỗi phần trăm của tổng thể sẽ tương ứng với một phần của 360 độ đó.
Bước 2: Tính toán góc cho mỗi thành phần (ước lượng).
Đây là bước quan trọng nhất để chúng ta có thể vẽ biểu đồ mà không cần thước đo độ. Chúng ta sẽ sử dụng công thức sau để tính góc tương ứng cho mỗi thành phần:
Góc của thành phần = Tỷ lệ phần trăm của thành phần * 360 độ
Tuy nhiên, vì không có thước đo độ, chúng ta sẽ không tính toán chính xác từng độ mà sẽ thực hiện các bước ước lượng dựa trên kiến thức về tỷ lệ phần trăm và các hình khối cơ bản.
Ví dụ: Giả sử chúng ta có dữ liệu như sau:
– Thành phần A: 50%
– Thành phần B: 25%
– Thành phần C: 25%
Bây giờ, chúng ta sẽ ước lượng góc cho từng thành phần:
* Thành phần A (50%): 50% là một nửa. Một nửa của vòng tròn sẽ là một đường kính chia vòng tròn thành hai nửa bằng nhau. Do đó, góc cho thành phần A sẽ là một góc bẹt, tương đương với 180 độ.
* Thành phần B (25%): 25% là một phần tư. Một phần tư của vòng tròn sẽ là một góc vuông, tương đương với 90 độ.
* Thành phần C (25%): Tương tự như thành phần B, 25% cũng sẽ tương ứng với góc 90 độ.
Lưu ý quan trọng: Khi dữ liệu không chia hết cho 25% hoặc 50%, chúng ta cần linh hoạt trong việc ước lượng. Ví dụ:
* 10%: Sẽ nhỏ hơn một phần mười của vòng tròn. Các em có thể tưởng tượng chia vòng tròn thành 10 phần bằng nhau, mỗi phần sẽ là khoảng 36 độ. Vậy 10% sẽ là một phần của 10 phần đó.
* 75%: Sẽ là ba phần tư vòng tròn, tức là 3 góc vuông (270 độ).
* 30%: Sẽ lớn hơn 25% một chút. Các em có thể ước lượng nó bằng khoảng 1/3 vòng tròn (120 độ) hoặc lớn hơn một chút so với góc vuông.
Chúng ta có thể sử dụng các mốc quen thuộc như 180 độ (nửa vòng tròn), 90 độ (một phần tư vòng tròn), 45 độ (một nửa của phần tư vòng tròn) để làm cơ sở ước lượng.
Bước 3: Vẽ vòng tròn.
Sử dụng compa hoặc vẽ tay một vòng tròn tương đối đều.
Bước 4: Chia vòng tròn theo các góc đã ước lượng.
* Bắt đầu với thành phần lớn nhất hoặc thành phần quen thuộc nhất (ví dụ: 50%).
* Nếu có thành phần 50%, hãy vẽ một đường thẳng đi qua tâm vòng tròn, chia vòng tròn thành hai nửa bằng nhau. Đây là ranh giới của thành phần 50%.
* Tiếp tục với các thành phần khác.
* Nếu có thành phần 25%, hãy tưởng tượng một góc vuông tại tâm vòng tròn. Vẽ một đường thẳng từ tâm ra đường tròn để tạo thành góc vuông đó. Đây là ranh giới của một thành phần 25%.
* Nếu có thành phần lớn hơn hoặc nhỏ hơn một chút, hãy ước lượng và vẽ các đường thẳng tương ứng.
Ví dụ với dữ liệu A (50%), B (25%), C (25%):
1. Vẽ đường kính chia vòng tròn làm đôi. Một nửa là cho A.
2. Ở nửa còn lại, chúng ta cần chia cho B (25%) và C (25%). Tưởng tượng một góc vuông tại tâm. Vẽ một đường thẳng từ tâm chia nửa vòng tròn đó thành hai phần bằng nhau. Mỗi phần này sẽ là cho B và C.
Bước 5: Tô màu và ghi chú.
* Tô mỗi thành phần bằng một màu khác nhau để dễ phân biệt.
* Ghi tên các thành phần và tỷ lệ phần trăm tương ứng bên cạnh mỗi phần của biểu đồ.
* Đặt tên cho biểu đồ.
Lưu ý thêm:
* Phương pháp này đòi hỏi sự luyện tập. Càng vẽ nhiều, khả năng ước lượng của các em càng chính xác.
* Trong các bài kiểm tra hoặc bài tập yêu cầu độ chính xác cao, các em vẫn nên sử dụng thước đo độ. Phương pháp này chủ yếu giúp các em hiểu rõ hơn về cấu trúc của biểu đồ tròn và có thể áp dụng khi cần thiết.
* Hãy luôn kiểm tra lại xem tổng các phần đã bao phủ hết vòng tròn và tỷ lệ ước lượng có hợp lý không.
Chúc các em thực hành thành công! Nếu có câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô nhé.
Biểu đồ hình tròn thì em làm như sau.
B1: Vẽ một đường tròn.
B2: Vẽ đường kính.
Vậy là 1 đường tròn em đã chia ra được 50% và 50% rồi nhé.
B3: Tùy theo số liệu tính toán của bài ra bao nhiêu phần trăm. Em lấy số liệu đó nhân với 3,6. Đặt thước đo độ đo một góc có giá trị bằng giá trị vừa tính được đó. Nếu số đo lớn hơn 180 thì đo liên tiếp 2 lần rồi cộng góc.
VD: Em muốn đo với số liệu 20% Thì em lấy 20.3,6 = 72 độ.
Đấy là cách đo chính xác, không có em dùng phương pháp ước lượng.
Chia đôi hình tròn được 50%/50%
Chia tư hình tròn được 25/25/25/25.
1/4 cung tròn em căn chia 2 nữa thì được 12,5.
Ước lượng thì cũng có thể vẽ được gần chính xác đến 90% rồi.
Như sau :
+ Sử dụng compa để vẽ biểu đồ hình tròn
+ Chia hình tròn làm \(4\) phần bằng nhau ( Rất dễ, chắn hẳn bạn sẽ làm được, nếu không thì chia làm \(2\) phần bằng nhau rồi chia \(4\) phần) mỗi phần sẽ là \(25%\)
+ Nếu khoảng \(12,5%\) thì bạn lấy \(1/2\) của một phần trong \(4\) hình đã chia đó
+ Các số còn lại thì bạn có thể ước lượng