Câu 1. Xác định thể loại của văn bản trên.

Bước 1: Đọc kỹ văn bản và chú ý đến nội dung, nhân vật, cách kể chuyện.

Bước 2: Dựa vào đặc điểm nhận biết của các thể loại văn học để xác định.

Giải thích: Văn bản có các nhân vật là loài vật (Cáo, Cò) được nhân hóa, có hành động, suy nghĩ và lời nói như con người. Câu chuyện có yếu tố tưởng tượng, thể hiện thái độ phê phán cái xấu (sự xảo quyệt của Cáo) và ca ngợi cái đẹp, cái có đạo đức (sự khôn khéo, giữ gìn phẩm giá của Cò). Cốt truyện thường có kết thúc mang tính răn dạy. Đây là những đặc điểm nổi bật của thể loại truyện ngụ ngôn.

Đáp án: Văn bản trên thuộc thể loại truyện ngụ ngôn.

Câu 2. Khi mời Cò đến nhà ăn tối, Cáo đã có hành động gì?

Bước 1: Đọc lại phần đầu của câu chuyện, tìm đoạn văn miêu tả hành động của Cáo khi mời Cò.

Bước 2: Ghi lại cụ thể hành động mà Cáo đã thực hiện.

Giải thích: Ngay trong lần mời đầu tiên, Cáo đã bộc lộ sự “xảo quyệt” của mình bằng một hành động tinh vi.

Đáp án: Khi mời Cò đến nhà ăn tối, Cáo đã bưng ra hai bát súp, múc súp ra hai cái đĩa rất nông.

Câu 3. Chỉ ra phép liên kết và từ ngữ liên kết trong đoạn văn sau: Ngày xửa ngày xưa, có một con Cáo rất xảo quyệt và tinh nghịch. Nó thường giả vờ thân thiện sau đó chơi khăm những con vật khác.

Bước 1: Đọc kỹ đoạn văn.

Bước 2: Xác định mối quan hệ giữa hai câu trong đoạn văn.

Bước 3: Tìm các yếu tố (từ ngữ, đại từ,…) giúp nối kết hai câu.

Giải thích: Câu thứ hai tiếp nối và làm rõ ý cho câu thứ nhất, cụ thể là làm rõ biểu hiện của sự “xảo quyệt và tinh nghịch” của con cáo.

Đáp án:

• Phép liên kết: Liên kết nối tiếp.
• Từ ngữ liên kết: Đại từ “Nó” thay thế cho “con Cáo” ở câu trước, giúp liên kết hai câu về mặt chủ thể.

Câu 4. Nêu công dụng của dấu chấm lửng trong câu văn sau: Tôi … tôi phải về đây. Bụng tôi bỗng dưng đau quá!

Bước 1: Đọc câu văn chứa dấu chấm lửng.

Bước 2: Suy nghĩ về ý nghĩa mà dấu chấm lửng gợi ra trong ngữ cảnh này.

Bước 3: Xác định công dụng cụ thể của dấu chấm lửng.

Giải thích: Trong tình huống này, Cáo đang cảm thấy xấu hổ và bối rối. Dấu chấm lửng không chỉ là sự ngập ngừng, mà còn thể hiện những cảm xúc chưa nói hết và sự ngượng ngùng của nhân vật.

Đáp án: Dấu chấm lửng trong câu văn này có công dụng là: Đánh dấu chỗ ngừng lời, ngập ngừng thể hiện sự bối rối, lúng túng và xấu hổ của Cáo.

Câu 5. Việc Cò biết Cáo cố tình chơi khăm mình nhưng vẫn cảm ơn Cáo, nói rằng mình bị đau dạ dày và mời Cáo hôm sau đến nhà ăn tối cho thấy Cò có đặc điểm tính cách như thế nào?

Bước 1: Đọc kỹ đoạn văn miêu tả cách ứng xử của Cò sau khi bị Cáo chơi khăm.

Bước 2: Phân tích những hành động và lời nói của Cò trong tình huống đó.

Bước 3: Rút ra những nét tính cách nổi bật của Cò.

Giải thích: Dù bị Cáo đối xử không tốt, Cò không hề tức giận hay trả đũa ngay. Cách ứng xử của Cò cho thấy sự khéo léo và một phẩm chất đáng quý.

Đáp án: Việc Cò làm cho thấy Cò là một người khôn khéo, bình tĩnh, có lòng vị tha và đặc biệt là biết cách dạy cho người khác bài học một cách tinh tế, không gây tổn thương quá lớn.

Câu 6. Từ câu chuyện, em rút ra được bài học gì trong cuộc sống? (trình bày 3-5 dòng).

Bước 1: Suy ngẫm về ý nghĩa của toàn bộ câu chuyện.

Bước 2: Xác định bài học lớn nhất mà câu chuyện muốn truyền tải.

Bước 3: Diễn đạt bài học đó thành lời văn ngắn gọn, súc tích.

Giải thích: Câu chuyện “Cáo và Cò” là một lời nhắc nhở về cách đối nhân xử thế trong cuộc sống.

Đáp án: Bài học mà em rút ra từ câu chuyện là: Chúng ta cần sống lịch sự, tôn trọng người khác và không nên dùng mưu mẹo, sự xảo quyệt để làm hại hoặc trêu chọc người khác. Khi gặp chuyện không vừa ý, thay vì tức giận hay trả đũa ngay, chúng ta có thể học cách ứng xử khéo léo, thông minh để bảo vệ mình và nhắc nhở người khác về hành động của họ một cách văn minh.

Chúc mừng các em đã hoàn thành bài tập! Cô tin rằng qua việc phân tích câu chuyện này, các em không chỉ nắm vững kiến thức mà còn học thêm được nhiều điều ý nghĩa trong cuộc sống. Hẹn gặp lại các em trong những bài học tiếp theo!