Câu 1 : Cho câu thơ :
“Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước…
“Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”
Câu hỏi : Qua 2 câu thơ đó, em hiểu gì về tác giả của bài thơ ?
Câu 2 : Cho câu thơ :
“Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa”
Câu hỏi : Cảm nhận của em về 2 câu thơ trên
* Lưu ý : Trả lời ko quá dài cũng ko quá ngắn và phải đủ ý
—
Câu 1:
Đề bài: Cho câu thơ :
“Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”
Câu hỏi : Qua 2 câu thơ đó, em hiểu gì về tác giả của bài thơ ?
Phân tích và trả lời:
Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần đọc kỹ hai câu thơ và suy ngẫm về ý nghĩa của chúng.
* Bước 1: Phân tích câu thơ thứ nhất: “Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ”
* “Cảnh khuya như vẽ”: Câu thơ miêu tả cảnh đêm khuya đẹp như một bức tranh. Từ “như vẽ” gợi lên sự tĩnh lặng, hài hòa, đẹp đến nao lòng.
* “người chưa ngủ”: Trái ngược với cảnh đêm khuya yên bình, có một “người” vẫn chưa ngủ. Điều này cho thấy sự bất thường, có điều gì đó đang khiến người này trằn trọc.
* Bước 2: Phân tích câu thơ thứ hai: “Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”
* Câu thơ thứ hai giải thích rõ lý do người chưa ngủ. “Nỗi nước nhà” là những lo lắng, ưu tư về vận mệnh, sự an nguy của đất nước.
* Bước 3: Rút ra nhận xét về tác giả:
* Qua hai câu thơ, ta thấy tác giả không chỉ là một người có tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, biết rung động trước vẻ đẹp của thiên nhiên (“Cảnh khuya như vẽ”).
* Quan trọng hơn, tác giả là người có lòng yêu nước sâu sắc, luôn suy tư, trăn trở về vận mệnh của đất nước mình (“lo nỗi nước nhà”). Nỗi lo ấy lớn lao đến mức khiến tâm hồn không thể yên giấc dù cảnh vật xung quanh đang rất thanh bình.
Trả lời: Qua hai câu thơ “Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ / Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”, em hiểu rằng tác giả là một người có tâm hồn tinh tế, yêu thiên nhiên, biết thưởng thức vẻ đẹp của cảnh đêm. Đồng thời, tác giả còn là một người có lòng yêu nước nồng nàn, luôn ưu tư, trăn trở về vận mệnh của đất nước, đến nỗi không thể ngủ yên.
—
Câu 2:
Đề bài: Cho câu thơ :
“Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa”
Câu hỏi : Cảm nhận của em về 2 câu thơ trên
Phân tích và trả lời:
Chúng ta sẽ đi vào cảm nhận từng câu thơ rồi khái quát lại nhé.
* Bước 1: Cảm nhận câu thơ thứ nhất: “Tiếng suối trong như tiếng hát xa”
* “Tiếng suối trong”: Âm thanh của dòng suối chảy nghe thật trong trẻo, êm dịu.
* “như tiếng hát xa”: Tác giả dùng biện pháp so sánh để diễn tả âm thanh ấy. Nó không phải là tiếng hát ồn ào mà là một giai điệu dịu dàng, thanh thoát vọng lại từ xa, mang đến cảm giác thư thái, mênh mang.
* Bước 2: Cảm nhận câu thơ thứ hai: “Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa”
* “Trăng lồng cổ thụ”: Ánh trăng chiếu xuống, len lỏi, ôm ấp lấy những cành cây cổ thụ già cỗi. Hình ảnh này gợi lên sự giao hòa giữa ánh sáng và bóng tối, giữa trời và đất.
* “bóng lồng hoa”: Bóng của những đóa hoa đan xen vào ánh trăng, tạo nên một bức tranh lung linh, huyền ảo.
* Bước 3: Khái quát cảm nhận chung:
* Hai câu thơ vẽ nên một bức tranh đêm ở nơi núi rừng thật đẹp, sinh động và đầy chất thơ.
* Âm thanh của tiếng suối trong trẻo, êm ái, hòa quyện với cảnh vật lung linh, huyền ảo của trăng, cây, hoa.
* Tất cả tạo nên một không gian thơ mộng, yên bình và có sức hấp dẫn kỳ lạ.
Trả lời: Hai câu thơ trên đã khắc họa một bức tranh đêm phong cảnh thật sinh động và thơ mộng. “Tiếng suối trong như tiếng hát xa” gợi lên âm thanh trong trẻo, êm dịu, mang lại cảm giác thư thái, nhẹ nhàng. Còn “Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa” vẽ nên một cảnh tượng lung linh, huyền ảo, nơi ánh trăng và bóng cây, bóng hoa đan xen, tạo nên một bức tranh thiên nhiên đẹp đến nao lòng.
—
Vậy là chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu xong hai câu hỏi. Các em về nhà ôn bài và chuẩn bị cho tiết học tiếp theo nhé!
Câu 1:
Hai câu thơ trích trong văn bản “Cảnh khuya” của HCM. Hai câu thơ đã diễn tả lí do vì sao Bác chưa ngủ. Ở câu thơ thứ nhất :”Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ” cảnh khuya ban đêm dước ánh trăng hiện lên đẹp như 1 bức tranh vẽ khiến cho Bác chưa muốn ngủ mà muốn ngắm bức tranh đẹp này. Câu thơ thứ 2 :”Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà” lúc này tâm trạng Bác đang lo âu, suy nghĩ cho vận mệnh đất nước vì thế mà Bác trằng trọc không ngủ được. Qua đó thể hiện lòng yêu nước của tác giả và mong muốn đất nước được yên ổn, hoà bình
Câu 2:
Hai câu thơ trích trong văn bản “Cảnh khuya” của HCM. Trong câu thơ thứ nhất, tác giả sử dụng thành công biện pháp so sánh giữa “Tiếng suối trong” với “tiếng hát xa”, diễn tả tiếng suối cứ róc rách, thì thầm như tiếng hát ru giức cảnh đêm khuya tính lặng. Ánh trăng đêm khuya tạo thành những bóng hoa trên mặt đất, Điệp từ “lồng” nhấn mạnh vào sự xuyên tỏa của ánh sáng trăng khuya. Qua đó thể hiện tình cảm của tác giả đối với thiên nhiên.
1. Tác giả đang say sưa thưởng thức vẻ đẹp của thiên nhiên.
– Điệp từ ” chưa ngủ ” mở ra 1 vẻ đẹp khác trong tâm hồn Bác.
+ Vì lo cho dân, cho nước.
+ Vì lo cho cuộc kháng chiến còn nhiều khó khăn, gian khổ.
⇒ Bác chưa ngủ được.
⇒ Bác là người yêu thiên nhiên, có tình yêu nước sâu nặng.
– Dù trong hoàn cảnh nào thì Bác vẫn luôn có tâm hồn lạc quan.
– Phong thái của Bác cũng vô cùng ung dung và tự tại.
2. a) Tìm ý : Âm thanh tiếng suối : trong trẻo, ngân vang trong đêm thanh tĩnh.
⇒ Gợi sự gần gũi, ấm áp giữa thiên nhiên với con người.
– Hình ảnh : Ánh trăng, bóng cây cổ thụ và khóm hoa.
⇒ Đan xen, quấn quýt, hào quyện vào nhau.
⇒ Bằng 2 màu sắc sáng – tối, tác giả đã vẽ ra bức tranh đêm trăng :
+ Lung linh, huyền ảo, có hồn và tràn đầy sức sống.
b) Bài làm : Sau khi học xong bài thơ ” Cảnh khuya ” của chủ tịch Hồ Chí Minh sáng tác ra trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp tại chiến khu Việt Bắc, em đã cảm nhận được khung cảnh đêm trăng nơi đây vô cùng lung linh, huyền ảo, có hồn và tràn đầy sức sống (1). Hai câu thơ đầu :
” Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thủ bóng lồng hoa ”
Hồ Chí Minh đã sử dụng nghệ thuật so sánh để ví tiếng suối đêm trong trẻo, ngân nga mà mượt mà như tiếng hát ngân vang lên trong đêm khuya thanh tĩnh (2). Cũng qua hình ảnh này đây, Bác đã cho ta thấy được sự gần gũi, ấm áp giữa thiên nhiên với con người (3). Dưới ngòi bút tinh tế và điêu luyện, tác giả đã sử dụng điệp từ ” lồng ” để diễn tả được hình ảnh ánh trăng tỏa sáng soi qua những vòm lá của cây cổ thụ rồi in lên mặt đất như những khóm hoa bé li ti (4). Hình ảnh đó đã vô tình tạo ra ba tầng không gian đặc sắc và thơ mộng, chúng như đang quấn quýt, đan xen, hòa quyện vào nhau cùng với khung cảnh thiên nhiên đêm trăng tuyệt đẹp (5). Chỉ bằng hai màu sắc sáng – tối, tác giả đã vẽ ra bức tranh đêm khuya tuyệt đẹp, một ngưỡng cảnh quá tuyệt vời (6). Cuối cùng, em đã thấy được Bác là một người vô cùng yêu thiên nhiên (7). Dù trong hoàn cảnh nào thì Bác cũng vẫn luôn có tâm hồn lạc quan, phong thái ung dung, tự tại (8). Em rất yêu quý và khâm phục Bác vị ” Cha già của dân tộc ” (9).