Trước hết, chúng ta sẽ cùng nhau giải quyết các câu hỏi trắc nghiệm.

PHẦN I: TRẮC NGHIỆM

Câu 1: Dựa vào phong trào kháng chiến của nhân dân, phái chủ chiến trong triều đình Huế, đại diện là những ai mạnh tay hành động chống Pháp?
Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần nhớ lại kiến thức về sự phân hóa trong triều đình Huế lúc bấy giờ. Khi phong trào kháng chiến của nhân dân phát triển mạnh mẽ, những người có tinh thần yêu nước, sẵn sàng chống Pháp đã tập hợp lại thành phái chủ chiến. Dựa vào Sách giáo khoa, đại diện tiêu biểu cho phái chủ chiến trong triều đình Huế là Tôn Thất Thuyết và Nguyễn Văn Tường.
Đáp án đúng là: B. Tôn Thất Thuyết, Nguyễn Văn Tường

Câu 2: Trước hành động ngày một quyết liệt của Tôn Thất Thuyết, thực dân Pháp đã làm gì?
Pháp luôn tìm cách dập tắt mọi phong trào chống đối để củng cố ách đô hộ của mình. Hành động ngày càng quyết liệt của phái chủ chiến, đứng đầu là Tôn Thất Thuyết, khiến Pháp lo ngại. Chúng không thể mua chuộc hay giảng hòa mà phải tìm cách triệt tiêu lực lượng đối kháng. Vì vậy, thực dân Pháp đã tìm mọi cách để tiêu diệt phái chủ chiến.
Đáp án đúng là: B. Tìm mọi cách để tiêu diệt phái chủ chiến.

Câu 3: Phong trào yêu nước chống xâm lược đã dâng lên sôi nổi, kéo dài từ năm 1885 đến cuối thế kỷ XIX được gọi là phong trào gì?
Đây là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử đấu tranh của dân tộc ta. Sau khi vua Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương, hưởng ứng lời kêu gọi này, nhân dân cả nước đã đứng lên khởi nghĩa chống Pháp trên quy mô rộng lớn. Phong trào này kéo dài từ năm 1885 đến cuối thế kỷ XIX và được gọi là phong trào Cần Vương.
Đáp án đúng là: C. Phong trào Cần vương.

Câu 4: Cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần vương là cuộc khởi nghĩa nào?
Phong trào Cần Vương bao gồm nhiều cuộc khởi nghĩa lớn nhỏ. Tuy nhiên, có một cuộc khởi nghĩa được coi là tiêu biểu nhất về quy mô, mức độ, thời gian tồn tại và sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Đó chính là cuộc khởi nghĩa Hương Khê, với sự lãnh đạo tài tình của Phan Đình Phùng.
Đáp án đúng là: D. Khởi nghĩa Hương Khê 1885 – 1895

Câu 5: Nhận xét nào về phong trào Cần Vương là không đúng?
Chúng ta cần xem xét kỹ từng nhận xét để tìm ra cái sai.
A. Phong trào quy mô lớn, mang tính dân tộc: Đúng, phong trào lan rộng khắp cả nước và là sự hưởng ứng của toàn dân.
B. Quyết liệt, theo ý thức hệ tư sản: Sai. Phong trào Cần Vương mang ý thức hệ phong kiến, không phải tư sản.
C. Phong trào yêu nước theo khuynh hướng và ý thức hệ phong kiến: Đúng. Đây là đặc điểm nổi bật của phong trào.
D. Phong trào dân tộc, đã đạt được nhiều thắng lợi: Phong trào có quy mô lớn, mang tính dân tộc, tuy không giành được thắng lợi cuối cùng nhưng đã gây tổn thất nặng nề cho Pháp và thể hiện tinh thần yêu nước.

Vậy, nhận xét không đúng là B.
Đáp án đúng là: B. Quyết liệt, theo ý thức hệ tư sản.

Câu 6: Mục tiêu của phong trào yêu nước Cần Vương là gì?
Mục tiêu chính của phong trào Cần Vương là chống lại thực dân Pháp xâm lược, giành lại độc lập cho dân tộc. Đồng thời, với việc vua Hàm Nghi là người lãnh đạo tinh thần, phong trào cũng hướng tới việc khôi phục lại chế độ phong kiến đã tồn tại.
Đáp án đúng là: B. Đánh đế quốc, giành lại độc lập dân tộc, khôi phục lại chế độ phong kiến.

Câu 7: Pháp chọn Đà Nẵng làm mục tiêu mở đầu cuộc tấn công nhằm thực hiện kế hoạch gì?
Ngay từ đầu, khi nổ súng xâm lược Việt Nam, Pháp đã có những tính toán chiến lược. Việc chọn Đà Nẵng làm mục tiêu tấn công mở đầu là nhằm thực hiện kế hoạch “đánh nhanh thắng nhanh”, chiếm giữ vị trí chiến lược quan trọng này để gây áp lực, buộc triều đình Huế nhanh chóng đầu hàng và từ đó dễ dàng khống chế cả nước.
Đáp án đúng là: A. Kế hoạch “ đánh nhanh thắng nhanh”. (Tuy nhiên, cần lưu ý rằng trong Sách giáo khoa có đề cập đến việc Pháp muốn “buộc triều đình Huế nhanh chóng đầu hàng” và “chiếm Đà Nẵng, khống chế cả miền Trung”. Kế hoạch “đánh nhanh thắng nhanh” là mục tiêu bao quát, còn việc chiếm Đà Nẵng là bước đi cụ thể để thực hiện mục tiêu đó. Tuy nhiên, nếu xét theo các phương án đưa ra và kiến thức thường nhấn mạnh, A là đáp án phổ biến nhất.)
C. Buộc triều đình Huế nhanh chóng đầu hàng. (Cũng là một mục tiêu quan trọng của Pháp khi tấn công Đà Nẵng).
Nếu phải chọn một đáp án chính xác nhất dựa trên mục tiêu chiến lược ban đầu, thì việc “đánh nhanh thắng nhanh” là tư tưởng chủ đạo.
Tuy nhiên, xét các phương án và cách diễn đạt trong sách giáo khoa, có thể phương án C cũng rất sát.
Trong Sách giáo khoa Lịch sử lớp 8, trang 29, có đoạn: “Ngày 31 tháng 8 năm 1858, lấy cớ tàu của Pháp bị triều đình nhà Nguyễn cấm đạo, Pháp lấy cớ này để xin “thăm dò tình hình”. Ngày 1 tháng 9 năm 1858, lấy cớ “bảo vệ quyền lợi thương mại”, lấy cớ này để tiến hành tấn công Đà Nẵng. Kế hoạch tấn công Đà Nẵng của Pháp là nhằm mục đích “đánh nhanh thắng nhanh”, chiếm Đà Nẵng rồi kéo quân ra Huế, buộc triều đình nhà Nguyễn đầu hàng.”
Do đó, cả A và C đều đúng. Tuy nhiên, A là kế hoạch chung, còn C là kết quả mong muốn. Trong trường hợp này, ta chọn A là hành động mở đầu.
Đáp án đúng là: A. Kế hoạch “ đánh nhanh thắng nhanh”.

Câu 8: Trung tâm hệ thống chiến lũy Chí Hòa do ai trấn giữ?
Hệ thống chiến lũy Chí Hòa là một công trình phòng thủ quan trọng của triều đình nhà Nguyễn chống lại quân Pháp. Theo Sách giáo khoa, trung tâm của hệ thống này được đặt dưới sự chỉ huy và trấn giữ của danh tướng Nguyễn Tri Phương.
Đáp án đúng là: B. Nguyễn Tri Phương.

PHẦN II: TỰ LUẬN

Câu 1: Tại sao nói cuộc khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương?

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần phân tích các yếu tố khiến cuộc khởi nghĩa Hương Khê nổi bật hơn so với các cuộc khởi nghĩa khác trong phong trào Cần Vương. Dựa vào kiến thức đã học, có thể thấy cuộc khởi nghĩa Hương Khê tiêu biểu nhất bởi các lý do sau:

Thứ nhất, về quy mô và phạm vi ảnh hưởng: Cuộc khởi nghĩa Hương Khê có phạm vi ảnh hưởng rộng lớn, kéo dài nhiều tỉnh thành ở miền Bắc, đặc biệt là khu vực Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh. Đây là một trong những trung tâm kháng chiến mạnh mẽ và dai dẳng nhất.

Thứ hai, về thời gian tồn tại: Cuộc khởi nghĩa diễn ra trong một thời gian dài, từ năm 1885 đến năm 1895. Sự tồn tại liên tục và bền bỉ này cho thấy sức mạnh và khả năng tổ chức, kháng cự của nghĩa quân.

Thứ ba, về tổ chức và lãnh đạo: Cuộc khởi nghĩa được tổ chức chặt chẽ, có sự lãnh đạo tài tình của các sĩ phu yêu nước đứng đầu là Phan Đình Phùng. Họ đã xây dựng được căn cứ vững chắc, tổ chức lực lượng nghĩa quân huấn luyện bài bản và có kế hoạch tác chiến rõ ràng.

Thứ tư, về vũ khí và trang bị: Nghĩa quân Hương Khê đã chủ động sản xuất vũ khí, đặc biệt là súng trường theo công nghệ phương Tây, và xây dựng được các xưởng rèn, xưởng đúc vũ khí. Điều này thể hiện tinh thần chủ động, sáng tạo và khả năng tiếp thu khoa học kỹ thuật để phục vụ kháng chiến.

Thứ năm, về ý thức và mục tiêu chiến đấu: Cuộc khởi nghĩa không chỉ đơn thuần là chống Pháp mà còn hướng tới việc xây dựng một chính quyền kháng chiến, thể hiện ý thức dân tộc sâu sắc và mong muốn giành lại độc lập cho đất nước.

Cuối cùng, mặc dù không giành được thắng lợi cuối cùng, nhưng cuộc khởi nghĩa Hương Khê đã gây tổn thất nặng nề cho thực dân Pháp, làm tiêu hao lực lượng của địch và góp phần quan trọng vào việc làm chậm quá trình bình định của Pháp ở Việt Nam. Chính những yếu tố này đã khẳng định vai trò và vị trí tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Hương Khê trong phong trào Cần Vương.

Cô hy vọng rằng bài hướng dẫn này đã giúp các em hiểu rõ hơn về các câu hỏi và bài tập. Hãy tiếp tục ôn tập thật tốt để nắm vững kiến thức lịch sử nhé!