Câu 1: Phân bón được chia thành mấy nhóm chính, lấy ví dụ cho từng nhóm? Nêu cách phân biệt một số loại phân hóa học thông thường.

Theo sách giáo khoa Công nghệ lớp 7, phân bón được chia thành hai nhóm chính:

1. Phân hữu cơ:

* Khái niệm: Là loại phân có nguồn gốc từ các chất hữu cơ bị phân hủy như phân động vật, phân chuồng, phân xanh, rác sinh hoạt, tàn dư thực vật,… Chúng cung cấp chất dinh dưỡng cho cây trồng và cải tạo tính chất vật lý của đất.
* Ví dụ:
* Phân chuồng: Phân bò, phân lợn, phân gà.
* Phân xanh: Cây điền thanh, cây cốt khí, lục lạc… được vùi vào đất để phân hủy.
* Phân rác: Các loại rác hữu cơ trong gia đình, vườn tược.
* Phân bã: Bã mía, bã sắn,…

2. Phân hóa học:

* Khái niệm: Là loại phân do con người sản xuất ra bằng phương pháp hóa học, có chứa các nguyên tố dinh dưỡng khoáng cần thiết cho cây trồng dưới dạng hợp chất hóa học.
* Ví dụ:
* Phân đạm: Cung cấp đạm (N) cho cây, giúp cây sinh trưởng, phát triển lá và thân.
* Ví dụ: Urê (có công thức hóa học là CO(NH₂)₂), Amoni sunfat (có công thức hóa học là (NH₄)₂SO₄).
* Phân lân: Cung cấp lân (P) cho cây, giúp cây ra hoa, đậu quả và bộ rễ phát triển.
* Ví dụ: Supe lân (chứa Canxi dihydro photphat là Ca(H₂PO₄)₂), Phân lân nung chảy (chứa khoáng vật apatit).
* Phân kali: Cung cấp kali (K) cho cây, giúp cây tăng sức chống chịu với sâu bệnh, hạn hán và làm quả to, đẹp.
* Ví dụ: Kali clorua (có công thức hóa học là KCl), Kali sunfat (có công thức hóa học là K₂SO₄).
* Phân đa nguyên tố: Cung cấp đồng thời nhiều nguyên tố dinh dưỡng chính cho cây.
* Ví dụ: Phân NPK (chứa cả đạm, lân và kali).

Cách phân biệt một số loại phân hóa học thông thường:

* Phân đạm:
* Phân Urê: Thường ở dạng tinh thể màu trắng, dễ tan trong nước. Khi đốt lên sẽ có mùi khai đặc trưng.
* Phân Amoni sunfat: Dạng tinh thể màu trắng xanh, dễ tan trong nước.
* Phân lân:
* Supe lân: Dạng bột hoặc hạt màu xám trắng, có mùi hơi chua nhẹ, tan trong nước.
* Phân lân nung chảy: Dạng bột mịn màu xám xanh hoặc xanh đen, ít tan trong nước nhưng tan trong dung dịch axit nhẹ.
* Phân kali:
* Kali clorua: Dạng tinh thể màu hồng hoặc trắng, có vị mặn, dễ tan trong nước.
* Kali sunfat: Dạng tinh thể màu trắng, ít hút ẩm hơn kali clorua, vị hơi chát.

Câu 2: Trình bày cách sử dụng và bảo quản một số loại phân bón thông thường?

1. Cách sử dụng phân bón:

* Phân hữu cơ:
* Thời điểm bón: Bón lót trước khi trồng là chủ yếu, bón thúc vào các giai đoạn sinh trưởng của cây.
* Cách bón:
* Bón lót: Trộn đều phân với đất rồi lấp lại trước khi gieo trồng.
* Bón thúc: Rắc đều phân quanh gốc cây hoặc vùi nhẹ vào đất, sau đó tưới nước. Đối với phân chuồng, nên ủ hoai mục trước khi sử dụng để tránh gây hại cho cây và mầm bệnh.
* Liều lượng: Tùy thuộc vào loại cây trồng, loại đất và mức độ thiếu dinh dưỡng của đất. Cần tuân thủ hướng dẫn trên bao bì hoặc khuyến cáo của cơ quan nông nghiệp địa phương.

* Phân hóa học:
* Thời điểm bón:
* Bón lót: Bón trước hoặc lúc gieo trồng, thường là phân lân và một phần phân đạm, kali.
* Bón thúc: Bón trong quá trình sinh trưởng của cây để bổ sung dinh dưỡng kịp thời, chủ yếu là phân đạm và kali. Có thể chia làm nhiều lần bón thúc.
* Cách bón:
* Bón vãi: Rắc đều phân trên mặt ruộng hoặc quanh gốc cây.
* Bón theo hàng, theo hốc: Đào rãnh hoặc hốc nhỏ gần gốc cây để bón phân, sau đó lấp đất lại. Cách này giúp phân tập trung dinh dưỡng cho cây, hạn chế thất thoát.
* Bón qua lá (phun): Pha phân với nước theo tỷ lệ thích hợp rồi phun lên lá. Cách này giúp cây hấp thụ dinh dưỡng nhanh chóng, đặc biệt hiệu quả khi cây bị thiếu hụt dinh dưỡng cấp tính.
* Trộn với nước để tưới: Pha phân với nước rồi tưới vào gốc cây.
* Liều lượng: Cần tuân thủ nghiêm ngặt liều lượng hướng dẫn trên bao bì. Bón thừa phân hóa học có thể gây “cháy” cây, ô nhiễm môi trường và suy thoái đất. Bón thiếu sẽ không đạt năng suất.

2. Cách bảo quản phân bón:

* Phân hữu cơ:
* Phân chuồng, phân rác: Nên ủ hoai mục trước khi sử dụng. Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và mưa làm rửa trôi dinh dưỡng. Có thể xây hố ủ hoặc đống ủ có mái che.
* Phân xanh: Nên sử dụng ngay sau khi vùi lấp. Nếu cần bảo quản, cần phơi khô và cất giữ nơi khô ráo.

* Phân hóa học:
* Bảo quản chung:
* Để ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp, tránh nơi ẩm ướt.
* Bảo quản trong bao bì kín, tránh bị rách, thủng.
* Không để chung các loại phân có tính chất hóa học khác nhau (ví dụ: không để phân đạm Amoni gần vôi, kiềm).
* Để xa nguồn lửa, hóa chất độc hại và thực phẩm.
* Tránh xa tầm tay trẻ em.
* Bảo quản cụ thể một số loại:
* Phân đạm: Dễ bị hút ẩm, nên cần giữ bao bì kín.
* Phân lân: Khá ổn định, nhưng cần tránh ẩm.
* Phân kali: Dễ hút ẩm và chảy nước, đặc biệt là Kali clorua, cần bảo quản rất khô ráo.

Cô hy vọng với những giải thích chi tiết này, các em đã nắm vững hơn kiến thức về phân bón. Hãy áp dụng những điều này vào thực tế trồng trọt của gia đình mình nhé. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô! Chúc các em học tốt!