Câu 18: Khẳng định nào dưới đây không đúng?
A. Lập phương trình hóa học gồm có 3 bước cơ bản.
B. Phương trình hóa học biểu diễn ngắn gọn phản ứng hóa học
C. Sơ đồ phản ứng chính là phương trình hóa học.
D. Ý nghĩa của phương trình hóa học cho biết lệ về số nguyên tử, số phân tử giữa các chất trong phản ứng cũng như giữa từng cặp chất trong phản ứng.
Chào các em học sinh yêu quý! Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau phân tích một câu hỏi trắc nghiệm liên quan đến kiến thức về phương trình hóa học trong chương trình Hóa học lớp 8 nhé.
Để tìm khẳng định không đúng, chúng ta sẽ đi phân tích từng lựa chọn một dựa trên những gì chúng ta đã học trong sách giáo khoa.
Bước 1: Phân tích lựa chọn A
Lựa chọn A phát biểu: “Lập phương trình hóa học gồm có 3 bước cơ bản.”
Giải thích: Theo kiến thức Hóa học lớp 8, khi lập phương trình hóa học, chúng ta thực hiện theo 3 bước sau:
- Viết sơ đồ phản ứng với các công thức hóa học đúng của các chất phản ứng và sản phẩm.
- Cân bằng số nguyên tử của mỗi nguyên tố.
- Viết phương trình hóa học hoàn chỉnh.
Vì có đủ 3 bước rõ ràng như vậy, nên khẳng định A là ĐÚNG.
Bước 2: Phân tích lựa chọn B
Lựa chọn B phát biểu: “Phương trình hóa học biểu diễn ngắn gọn phản ứng hóa học.”
Giải thích: Mục đích chính của phương trình hóa học là dùng các công thức hóa học và kí hiệu để biểu diễn một phản ứng hóa học một cách ngắn gọn, súc tích thay vì phải mô tả dài dòng bằng lời. Chẳng hạn, thay vì nói “khí hiđro tác dụng với khí oxi tạo thành nước”, ta có thể viết “2H₂ + O₂ → 2H₂O”.
Do đó, khẳng định B là ĐÚNG.
Bước 3: Phân tích lựa chọn C
Lựa chọn C phát biểu: “Sơ đồ phản ứng chính là phương trình hóa học.”
Giải thích: Đây là một điểm mà các em dễ nhầm lẫn. Trong bài học về phương trình hóa học, chúng ta đã được học:
- Sơ đồ phản ứng là bước đầu tiên để viết phương trình hóa học, chỉ ra các chất phản ứng và sản phẩm (ví dụ: H₂ + O₂ → H₂O), nhưng chưa được cân bằng số nguyên tử của mỗi nguyên tố.
- Phương trình hóa học là dạng hoàn chỉnh sau khi đã cân bằng số nguyên tử của mỗi nguyên tố ở hai vế của sơ đồ phản ứng (ví dụ: 2H₂ + O₂ = 2H₂O).
Sơ đồ phản ứng và phương trình hóa học là hai khái niệm khác nhau, sơ đồ phản ứng chỉ là một “bước đệm” để đến với phương trình hóa học. Vì vậy, khẳng định rằng sơ đồ phản ứng chính là phương trình hóa học là KHÔNG ĐÚNG.
Bước 4: Phân tích lựa chọn D
Lựa chọn D phát biểu: “Ý nghĩa của phương trình hóa học cho biết tỉ lệ về số nguyên tử, số phân tử giữa các chất trong phản ứng cũng như giữa từng cặp chất trong phản ứng.”
Giải thích: Các hệ số (chỉ số đứng trước công thức hóa học) trong một phương trình hóa học cân bằng chính là tỉ lệ về số phân tử (hoặc số mol sau này chúng ta học) của các chất tham gia và chất sản phẩm. Từ tỉ lệ phân tử này, ta cũng có thể suy ra tỉ lệ về số nguyên tử của các nguyên tố tham gia. Điều này giúp chúng ta biết được lượng chất cần thiết để phản ứng và lượng chất tạo thành.
Do đó, khẳng định D là ĐÚNG.
Kết luận:
Qua phân tích các lựa chọn, chúng ta thấy rằng khẳng định C là không đúng. Sơ đồ phản ứng chỉ là bước khởi đầu, chưa cân bằng, còn phương trình hóa học là biểu diễn hoàn chỉnh đã được cân bằng.
Vậy đáp án đúng cho câu hỏi này là C.
Đáp án: C: Sơ đồ phản ứng chính là phương trình hóa học
Vì sơ đồ phản ứng không có hệ số đi kèm mỗi chất, còn phương trình hóa học là đã có hệ số thích hợp đi kèm (tức đã cân bằng số nguyên tử)