Câu 25. Một dây dẫn bằng kim loại, tiết diện tròn, đường kính tiết diện là d = 1…
Bài tập của chúng ta là: Một dây dẫn bằng kim loại, tiết diện tròn, đường kính tiết diện là d = 1 mm, có dòng điện 1 = 10 A chạy qua. Cho biết tốc độ dịch chuyển có hướng của các electron trong dây dẫn là 0,20 mm/s và e =1,6.10^-19 C. Hãy tính mật độ electron tự do chạy qua giây dẫn?
Trước hết, chúng ta cần xác định rõ các đại lượng đã cho trong bài toán:
– Đường kính tiết diện của dây dẫn: d = 1 mm
– Cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn: I = 10 A
– Tốc độ dịch chuyển có hướng của các electron: v = 0,20 mm/s
– Độ lớn điện tích nguyên tố (điện tích của một electron): e = 1,6.10^-19 C
Và đại lượng cần tìm là:
– Mật độ electron tự do trong dây dẫn, ký hiệu là n.
Để giải bài toán này, chúng ta sẽ đi qua các bước sau:
Bước 1: Đổi đơn vị về đơn vị chuẩn của hệ SI.
Trong Vật lý, khi làm việc với các công thức, chúng ta luôn ưu tiên sử dụng các đơn vị chuẩn của hệ SI để đảm bảo tính nhất quán và tránh sai sót.
– Đường kính tiết diện d = 1 mm = 1 * 10^-3 m
– Tốc độ dịch chuyển có hướng v = 0,20 mm/s = 0,20 10^-3 m/s = 2,0 10^-4 m/s
Bước 2: Tính diện tích tiết diện của dây dẫn.
Dây dẫn có tiết diện tròn, nên diện tích tiết diện S được tính bằng công thức:
S = \(\pi \frac{d^2}{4}\)
Thay số vào, ta có:
S = \(\pi \frac{(1 \times 10^{-3} \text{ m})^2}{4}\)
S = \(\pi \frac{1 \times 10^{-6} \text{ m}^2}{4}\)
S = \(\frac{\pi}{4} \times 10^{-6} \text{ m}^2\)
Bước 3: Áp dụng công thức tính cường độ dòng điện liên hệ với mật độ hạt tải điện.
Trong một dây dẫn kim loại, cường độ dòng điện I chạy qua được tính bằng công thức:
I = n.e.S.v
Trong đó:
– n là mật độ hạt tải điện (số hạt tải điện trong một đơn vị thể tích). Đây chính là đại lượng chúng ta cần tìm.
– e là độ lớn điện tích của một hạt tải điện (ở đây là electron).
– S là diện tích tiết diện của dây dẫn.
– v là tốc độ dịch chuyển có hướng của các hạt tải điện.
Bước 4: Biến đổi công thức để tìm n.
Từ công thức I = n.e.S.v, chúng ta có thể rút ra n như sau:
n = \(\frac{I}{e.S.v}\)
Bước 5: Thay số và tính toán giá trị của n.
Bây giờ, chúng ta sẽ thay các giá trị đã biết vào công thức tìm n:
n = \(\frac{10 \text{ A}}{1,6.10^{-19} \text{ C} \times \frac{\pi}{4} \times 10^{-6} \text{ m}^2 \times 2,0 \times 10^{-4} \text{ m/s}}\)
Hãy cùng tính toán cẩn thận:
– Mẫu số: \(1,6.10^{-19} \times \frac{\pi}{4} \times 10^{-6} \times 2,0 \times 10^{-4}\)
= \((1,6 \times \frac{\pi}{4} \times 2,0) \times (10^{-19} \times 10^{-6} \times 10^{-4})\)
= \((1,6 \times \pi \times 0,5) \times 10^{-19-6-4}\)
= \((0,8 \times \pi) \times 10^{-29}\)
= \(2,512 \times 10^{-29}\) (lấy \(\pi \approx 3,14\))
– Vậy:
n = \(\frac{10}{2,512 \times 10^{-29}}\)
n \(\approx 3,98 \times 10^{29} \text{ m}^{-3}\)
Do đó, mật độ electron tự do trong dây dẫn là khoảng \(3,98 \times 10^{29} \text{ m}^{-3}\).
Kết luận:
Mật độ electron tự do chạy qua giây dẫn là khoảng \(3,98 \times 10^{29} \text{ m}^{-3}\).
Các em thấy đó, bài tập này giúp chúng ta củng cố lại mối liên hệ giữa cường độ dòng điện với các yếu tố vi mô như mật độ hạt tải điện, điện tích của hạt tải điện, diện tích tiết diện và tốc độ dịch chuyển có hướng của chúng. Đây là một kiến thức nền tảng quan trọng để hiểu rõ hơn về bản chất của dòng điện trong kim loại.
Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, các em đừng ngần ngại hỏi nhé. Chúc các em học tốt!
Đáp án:
\(3,{98.10^{29}}\)
Giải thích các bước giải:
Ta có:
\(\begin{array}{l}
S = \dfrac{{\pi {d^2}}}{4} = \dfrac{{3,14.{{\left( {{{10}^{ – 3}}} \right)}^2}}}{4} = 7,{85.10^{ – 7}}\left( {{m^2}} \right)\\
v = 0,2mm/s = {2.10^{ – 4}}\left( {m/s} \right)
\end{array}\)
Mật độ của electron là:
\({n_0} = \dfrac{I}{{Sve}} = \dfrac{{10}}{{7,{{85.10}^{ – 7}}{{.2.10}^{ – 4}}.1,{{6.10}^{ – 19}}}} = 3,{98.10^{29}}\)