—

Câu 3. Giải nghĩa từ “sơn hà” trong bài thơ. Xét về nguồn gốc, từ “sơn hà” thuộc lớp từ nào? Tìm hai từ ghép khác có nghĩa tương tự.

Bước 1: Giải nghĩa từ “sơn hà”.
* Chúng ta sẽ xem xét nghĩa đen và nghĩa bóng của từ “sơn hà” trong ngữ cảnh bài thơ.
* Trong bài thơ, “sơn hà” được hiểu là:
* Nghĩa đen: Núi và sông. Đây là những yếu tố thiên nhiên tiêu biểu, rộng lớn, bao la, biểu trưng cho cảnh vật của một quốc gia.
* Nghĩa bóng: Đất nước, non sông, giang sơn.
* Như vậy, “sơn hà” trong bài thơ có nghĩa là đất nước, giang sơn của dân tộc.

Bước 2: Xác định nguồn gốc lớp từ của “sơn hà”.
* Để xác định lớp từ, chúng ta cần xem xét từ đó có nguồn gốc từ đâu.
* “Sơn” (山) và “hà” (河) đều là những từ Hán Việt.
* “Sơn” có nghĩa là núi.
* “Hà” có nghĩa là sông.
* Khi hai tiếng có nguồn gốc Hán Việt kết hợp với nhau tạo thành một từ mới, chúng ta gọi đó là từ Hán Việt.
* Vì vậy, từ “sơn hà” thuộc lớp từ Hán Việt.

Bước 3: Tìm hai từ ghép khác có nghĩa tương tự.
* Chúng ta cần tìm những từ ghép khác cũng có nghĩa là đất nước, non sông.
* Những từ này cũng thường có nguồn gốc Hán Việt.
* Hai từ ghép có nghĩa tương tự với “sơn hà” là:
* Non sông (ghép từ “non” – núi và “sông” – sông)
* Giang sơn (ghép từ “giang” – sông lớn và “sơn” – núi)

—

Câu 4. Theo em, bài thơ đã nêu ra những ý cơ bản nào để tuyên bố về nền độc lập, chủ quyền của dân tộc?

* Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần đọc kỹ bài thơ và chắt lọc những ý chính mà tác giả muốn gửi gắm.
* Bài thơ thường sử dụng những hình ảnh và luận điểm mạnh mẽ để khẳng định nền độc lập, chủ quyền.
* Dựa trên nội dung của các bài thơ tuyên ngôn độc lập thường gặp trong chương trình lớp 7 (ví dụ: bài “Nam quốc sơn hà”), chúng ta có thể rút ra những ý cơ bản sau:

• Ý 1: Khẳng định chủ quyền của dân tộc về lãnh thổ.
  Bài thơ nhấn mạnh rằng đất nước này (sơn hà, giang sơn) là của dân tộc ta, được cha ông xây dựng và gìn giữ từ ngàn xưa. Không một thế lực nào có quyền xâm phạm.
  Ví dụ: “Sơn hà chi cố, phụ mẫu chi bang” (nếu là bài Nam quốc sơn hà).
• Ý 2: Khẳng định nền độc lập về chính trị và sự tồn tại vĩnh viễn của dân tộc.
  Bài thơ khẳng định dân tộc ta có một quốc gia độc lập, có vua, có chủ quyền riêng. Dân tộc ta sẽ tồn tại mãi mãi, không thể bị diệt vong.
  Ví dụ: “Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân, Quân điếu phạt trước lo đền”.
• Ý 3: Lên án, cảnh báo những kẻ xâm lược.
  Bài thơ thể hiện thái độ kiên quyết, sẵn sàng chống trả lại mọi âm mưu xâm lược. Những kẻ dám xâm phạm sẽ phải chịu sự trừng phạt thích đáng.
  Ví dụ: “Chớ nên làm càn, rồi đây ngươi sẽ gặp tai ương”.
• Ý 4: Khẳng định ý chí bảo vệ độc lập, chủ quyền của dân tộc.
  Bài thơ thể hiện tinh thần đoàn kết, ý chí quyết tâm bảo vệ non sông gấm vóc của tổ tiên.
  Ví dụ: “Dẫu cho giặc đến, ta vẫn hiên ngang”.

* Tóm lại, bài thơ nêu lên những ý cơ bản để tuyên bố về nền độc lập, chủ quyền của dân tộc là: khẳng định chủ quyền lãnh thổ, sự tồn tại và độc lập chính trị của dân tộc, đồng thời cảnh báo và thể hiện ý chí bảo vệ đất nước.

—

Các em xem lại kỹ bài giải nhé. Chúc các em thi tốt!