Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau phân tích và giải đáp hai câu hỏi trắc nghiệm liên quan đến các phương pháp biểu hiện đối tượng địa lí trên bản đồ, một kiến thức rất quan trọng trong môn Địa lí lớp 10 của chúng ta nhé.

—

Câu 9: Đặc điểm nào sau đây không đúng với phương pháp kí hiệu?

A. Các kí hiệu thường có ba dạng chính: hình học, chữ và tượng hình.

B. Các kí hiệu đặt chính xác vào vị trí đối tượng phân bố trên bản đồ.

C. Mỗi kí hiệu có thể hiện được nhiều đối tượng địa lí khác nhau.

D. Dùng để thể hiện các đới tượng phân bố theo những điểm cụ thể.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Phân tích yêu cầu đề bài.

Đề bài yêu cầu chúng ta tìm ra phát biểu KHÔNG ĐÚNG về phương pháp kí hiệu. Điều này có nghĩa là ba phát biểu còn lại sẽ là đúng.

Bước 2: Ôn lại kiến thức cơ bản về phương pháp kí hiệu.

Trong Địa lí 10, chúng ta đã học về các phương pháp biểu hiện đối tượng địa lí trên bản đồ. Phương pháp kí hiệu là một trong những phương pháp cơ bản và rất quan trọng.

Phương pháp kí hiệu được dùng để biểu hiện các đối tượng địa lí phân bố theo những điểm cụ thể trên bản đồ (ví dụ: nhà máy, mỏ khoáng sản, sân bay, hải cảng, điểm dân cư, điểm du lịch, trạm khí tượng…).

Đặc điểm của các kí hiệu:

• Thường có ba dạng chính: hình học (hình vuông, tròn, tam giác…), chữ (chữ cái đầu của tên đối tượng), và tượng hình (vẽ phác họa hình dạng đối tượng).
• Kí hiệu phải được đặt CHÍNH XÁC vào vị trí thực tế của đối tượng trên bản đồ.
• Kích thước, màu sắc của kí hiệu có thể thay đổi để biểu thị số lượng, quy mô, chất lượng của đối tượng.
• QUAN TRỌNG: Mỗi kí hiệu thường chỉ biểu thị MỘT loại đối tượng hoặc MỘT nhóm đối tượng cùng loại để đảm bảo sự rõ ràng, dễ hiểu cho người đọc bản đồ.

Bước 3: Đánh giá từng phương án.

A. Các kí hiệu thường có ba dạng chính: hình học, chữ và tượng hình.

-> Đây là một đặc điểm ĐÚNG của phương pháp kí hiệu. Chúng ta đã học rằng các kí hiệu có thể là hình học đơn giản, các chữ viết tắt hoặc các hình ảnh minh họa mang tính tượng trưng.

B. Các kí hiệu đặt chính xác vào vị trí đối tượng phân bố trên bản đồ.

-> Đây cũng là một đặc điểm ĐÚNG. Phương pháp kí hiệu nổi bật ở chỗ nó cho phép xác định chính xác vị trí của từng đối tượng riêng lẻ trên bản đồ.

C. Mỗi kí hiệu có thể hiện được nhiều đối tượng địa lí khác nhau.

-> Đây là phát biểu KHÔNG CHÍNH XÁC. Để đảm bảo bản đồ rõ ràng, dễ đọc và không gây nhầm lẫn, mỗi kí hiệu (với hình dạng, màu sắc nhất định) thường chỉ đại diện cho MỘT loại đối tượng địa lí cụ thể. Ví dụ, kí hiệu hình búa liềm biểu thị nhà máy, không thể dùng kí hiệu này để biểu thị cả mỏ than hay sân bay. Nếu một kí hiệu thể hiện nhiều đối tượng khác nhau, bản đồ sẽ trở nên rất khó hiểu.

D. Dùng để thể hiện các đối tượng phân bố theo những điểm cụ thể.

-> Đây là mục đích chính và là đặc điểm ĐÚNG của phương pháp kí hiệu. Nó chuyên dùng để biểu thị những đối tượng có vị trí xác định, chiếm một diện tích nhỏ, có thể coi là điểm trên bản đồ.

Bước 4: Kết luận.

Dựa trên phân tích, phát biểu không đúng là phương án C.

Đáp án đúng là: C

—

Câu 11: Các đối tượng địa lí nào sau đây thường được thể hiện bằng phương pháp kí hiệu?

A. Các sân bay.

B. Các hòn đảo.

C. Các dãy núi.

D. Đường biên giới.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Phân tích yêu cầu đề bài.

Đề bài yêu cầu chúng ta xác định đối tượng địa lí nào phù hợp để biểu hiện bằng phương pháp kí hiệu.

Bước 2: Ôn lại kiến thức về phạm vi áp dụng của phương pháp kí hiệu.

Như chúng ta đã tìm hiểu ở câu 9, phương pháp kí hiệu dùng để thể hiện các đối tượng địa lí có vị trí cụ thể, có thể coi là những “điểm” trên bản đồ (mỏ khoáng sản, nhà máy, sân bay, hải cảng, điểm dân cư…).

Bước 3: Đánh giá từng phương án.

A. Các sân bay.

-> Sân bay là một công trình có vị trí địa lí cụ thể, chiếm một diện tích nhất định nhưng trên bản đồ có tỉ lệ nhỏ thì nó được xem như một “điểm” địa lí. Vì vậy, sân bay rất phù hợp để thể hiện bằng phương pháp kí hiệu (ví dụ: dùng hình máy bay hoặc hình tháp điều khiển).

B. Các hòn đảo.

-> Hòn đảo là đối tượng có phạm vi diện tích rõ ràng. Trên bản đồ, hòn đảo thường được biểu hiện bằng cách vẽ khoanh vùng và tô màu hoặc dùng phương pháp bản đồ – biểu đồ (nếu muốn thể hiện thêm thông tin trên đảo). Nó không phải là một “điểm” đơn thuần để dùng kí hiệu điểm.

C. Các dãy núi.

-> Dãy núi là đối tượng có dạng hình tuyến (kéo dài thành đường) hoặc vùng (nếu là một khu vực núi rộng lớn). Để biểu hiện dãy núi, người ta thường dùng kí hiệu đường (ví dụ: đường gồ ghề tượng trưng) hoặc tô màu theo độ cao (phương pháp bản đồ – biểu đồ hoặc khoanh vùng). Nó không phù hợp với phương pháp kí hiệu điểm.

D. Đường biên giới.

-> Đường biên giới là đối tượng dạng đường thẳng hoặc cong. Nó được biểu hiện bằng phương pháp đường, với các nét đứt, nét liền, màu sắc khác nhau để phân biệt các loại đường biên giới (biên giới quốc gia, tỉnh, huyện…). Chắc chắn không phải là đối tượng điểm.

Bước 4: Kết luận.

Trong các đối tượng trên, chỉ có “Các sân bay” là phù hợp nhất để thể hiện bằng phương pháp kí hiệu vì chúng là các đối tượng phân bố theo điểm cụ thể trên bản đồ.

Đáp án đúng là: A

—

Hi vọng với phần giải thích chi tiết này, các em đã nắm vững hơn về phương pháp kí hiệu và cách áp dụng nó trong việc đọc và làm bản đồ Địa lí nhé! Chúc các em học tốt!