Chào các em, cô rất vui khi nhận được một câu hỏi hay và quen thuộc như thế này. Đây là một trong những câu ca dao đẹp nhất nói về tình cảm gia đình. Cô trò mình hãy cùng nhau phân tích thật kỹ nhé.

Bước 1: Xác định phép tu từ

Các em hãy đọc kỹ lại câu thơ: “Công cha như núi Thái Sơn”.

Chúng ta thấy trong câu thơ có sự đối chiếu giữa hai sự vật. Để nhận diện phép tu từ, các em hãy tự đặt câu hỏi:

– Câu thơ đang so sánh cái gì với cái gì?
-> So sánh “Công cha” với “núi Thái Sơn”.

– Hai sự vật này được nối với nhau bằng từ nào?
-> Bằng từ “như”.

Khi một sự vật, sự việc được đối chiếu với một sự vật, sự việc khác có nét tương đồng, và thường có các từ so sánh (như, là, tựa, bằng…) đi kèm, đó chính là phép tu từ So sánh.

Kết luận 1: Câu thơ “Công cha như núi Thái Sơn” sử dụng phép tu từ so sánh.

Chúng ta có thể phân tích cấu tạo của phép so sánh này theo mô hình đã học ở lớp:

– Vế A (Sự vật được so sánh): Công cha

– Từ so sánh: như

– Vế B (Sự vật dùng để so sánh): núi Thái Sơn

Bước 2: Phân tích tác dụng của phép tu từ

Sau khi đã xác định được phép tu từ so sánh, chúng ta cần tìm hiểu xem vì sao tác giả dân gian lại dùng nó và nó mang lại hiệu quả gì cho câu thơ.

Tác dụng thứ nhất: Giúp sự vật được miêu tả trở nên cụ thể, sinh động.

“Công cha” là một khái niệm trừu tượng, chúng ta không thể sờ hay nhìn thấy được. Nhưng “núi Thái Sơn” (một ngọn núi rất cao, to lớn và kỳ vĩ ở Trung Quốc) thì lại là một hình ảnh cụ thể, quen thuộc.

Việc so sánh “công cha” với “núi Thái Sơn” đã giúp người đọc, người nghe hình dung được một cách cụ thể sự to lớn, vĩ đại, vững chãi của công lao trời biển mà người cha đã dành cho con cái. Công lao ấy không thể nào đo đếm được, giống như sự hùng vĩ của ngọn núi cao.

Tác dụng thứ hai: Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ.

– Gợi hình: Phép so sánh vẽ ra trước mắt chúng ta hình ảnh ngọn núi Thái Sơn sừng sững, hiên ngang, che chở. Từ đó, ta liên tưởng đến hình ảnh người cha cũng vĩ đại, là chỗ dựa vững chắc cho cả gia đình.

– Gợi cảm: Hình ảnh so sánh ấy khơi gợi trong lòng chúng ta tình cảm yêu thương, lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đối với sự hy sinh thầm lặng, lớn lao của người cha.

Kết luận 2: Tác dụng của phép so sánh trong câu thơ là:

– Cụ thể hóa sự vĩ đại, to lớn của công lao người cha, vốn là một khái niệm trừu tượng.

– Làm cho câu thơ giàu hình ảnh, dễ hình dung.

– Nhấn mạnh sự ca ngợi, tôn vinh công đức của cha, qua đó khơi gợi lòng hiếu thảo, biết ơn của người làm con.

Các em đã hiểu rõ bài tập này chưa nào? Phép so sánh là một biện pháp tu từ rất quen thuộc và có giá trị biểu đạt cao. Hãy cố gắng nhận biết và phân tích tác dụng của nó trong các bài tập tiếp theo nhé. Chúc các em học tốt