Dựa vào đoạn trích đã cho, chúng ta sẽ cùng nhau giải quyết hai câu hỏi của bài tập nhé.

—

GỢI Ý GIẢI BÀI TẬP

Câu 1. Anh/chị hiểu như thế nào về khái niệm “sống” và “tồn tại” được nói đến trong đoạn trích?

Để trả lời câu hỏi này, các em cần đọc kỹ và bám sát vào những chi tiết, quan điểm mà tác giả đã trình bày trong đoạn trích. Tác giả đã làm rất rõ sự khác biệt giữa hai khái niệm này.

Bước 1: Phân tích khái niệm “Sống” theo quan điểm của tác giả.
Theo tác giả, “sống” là một trạng thái chủ động, tích cực và đầy ý nghĩa. Người “sống” được ví như một “người chơi” trong trò chơi cuộc đời. Điều này có nghĩa là:

• Họ là người chủ động tham gia: Họ “tham gia vào trò chơi”, “dũng cảm dấn thân”. Điều này thể hiện một thái độ chủ động, không né tránh, dám đối mặt với những thử thách của cuộc sống.
• Họ sống có mục đích và cống hiến: Họ “cống hiến hết mình cho nó”, “cho những mục đích cao cả”. Cuộc sống của họ có phương hướng, có lý tưởng và họ nỗ lực để tạo ra những giá trị tốt đẹp.
• Kết quả của việc “sống”: Họ “tìm thấy được niềm vui” và cuộc sống của họ “trở nên ý nghĩa hơn rất nhiều”. Đây chính là phần thưởng tinh thần quý giá nhất mà chỉ những người dám sống hết mình mới có được.

Tiểu kết: Như vậy, theo đoạn trích, “sống” là một cuộc đời chủ động, có ý thức, dám dấn thân, có lý tưởng, có cống hiến và tạo ra giá trị, từ đó tìm thấy niềm vui và ý nghĩa đích thực.

Bước 2: Phân tích khái niệm “Tồn tại” theo quan điểm của tác giả.
Ngược lại với “sống”, “tồn tại” là một trạng thái thụ động, mờ nhạt và vô nghĩa. Người “tồn tại” được gọi là “Kẻ Ngoài Cuộc”. Điều này có nghĩa là:

• Họ là người thụ động, buông xuôi: Họ đứng ngoài cuộc đời, “để cuộc đời mình trôi qua trong tẻ nhạt, buồn chán”. Họ thiếu can đảm để hành động.
• Họ sống không tạo ra giá trị: Họ “chẳng làm nên trò trống gì”, “không thể chăm lo cho bản thân cũng chẳng thể giúp ích được gì cho những người xung quanh”.
• Họ sống phụ thuộc: Tác giả dùng hình ảnh “sống như một loài tầm gửi”, “chỉ biết trông chờ vào sự giúp đỡ của người khác” để chỉ sự lệ thuộc, ký sinh của những người chỉ biết “tồn tại”.

Tiểu kết: Như vậy, theo đoạn trích, “tồn tại” chỉ đơn thuần là sự hiện diện về mặt sinh học, là một cuộc đời thụ động, vô vị, không mục đích, không nỗ lực, sống dựa dẫm và cuối cùng chìm vào sự tẻ nhạt, vô nghĩa.

Bước 3: Tổng hợp và so sánh.
Tóm lại, tác giả đã đặt ra hai khái niệm đối lập nhau hoàn toàn: “Sống” là sống có chất lượng, sống ra sống; còn “Tồn tại” chỉ là kéo dài sự sống một cách vật vờ. Sự khác biệt cốt lõi nằm ở thái độ sống: chủ động, can đảm, cống hiến (để được “sống”) hay thụ động, sợ hãi, buông xuôi (và chỉ là “tồn tại”).

—

Câu 2. Theo anh/chị người “không đủ can đảm để sống một cuộc đời đích thực” có thể gặp những khó khăn gì trong cuộc sống?

Câu hỏi này yêu cầu các em vận dụng sự hiểu biết từ đoạn trích và liên hệ với thực tế cuộc sống để trả lời. Những người “không đủ can đảm để sống một cuộc đời đích thực” chính là những “Kẻ Ngoài Cuộc” mà tác giả đã nói đến. Họ có thể đối mặt với vô vàn khó khăn.

Dưới đây là một số khó khăn tiêu biểu:

1. Khó khăn về năng lực và đời sống vật chất:

• Không thể tự chủ cuộc sống: Vì không dám dấn thân, không nỗ lực làm việc, họ sẽ “không thể chăm lo cho bản thân”. Điều này dẫn đến sự yếu kém về tài chính, sự nghiệp không ổn định, phải sống phụ thuộc vào gia đình, xã hội. Họ trở thành gánh nặng cho người khác, đúng như hình ảnh “loài tầm gửi”.
• Bỏ lỡ cơ hội phát triển: Sự sợ hãi khiến họ không dám thử sức với những công việc mới, không dám học hỏi những kỹ năng mới, không dám chấp nhận rủi ro để thành công. Kết quả là họ mãi dậm chân tại chỗ trong khi xã hội không ngừng tiến lên.

2. Khó khăn về đời sống tinh thần:

• Sống trong sự tẻ nhạt, vô nghĩa: Đoạn trích đã chỉ rõ, cuộc đời của họ sẽ “trôi qua trong tẻ nhạt, buồn chán”. Khi không có mục tiêu để phấn đấu, không có thành quả để tự hào, tâm hồn họ sẽ trở nên trống rỗng, không tìm thấy niềm vui hay ý nghĩa sống.
• Luôn mang cảm giác hối tiếc, tự ti: Khi nhìn lại cuộc đời, họ có thể sẽ hối tiếc vì đã không dám sống hết mình. Đồng thời, khi nhìn thấy thành công của người khác, họ sẽ càng cảm thấy tự ti, mặc cảm về sự yếu kém của bản thân.

3. Khó khăn trong các mối quan hệ xã hội:

• Không được tôn trọng: Một người sống thụ động, dựa dẫm, “chẳng làm nên trò trống gì” sẽ khó nhận được sự tôn trọng và tin tưởng từ những người xung quanh.
• Không thể xây dựng mối quan hệ bền chặt: Họ “chẳng thể giúp ích được gì cho những người xung quanh”, vì vậy họ khó có thể xây dựng được những mối quan hệ tương trợ, sâu sắc. Họ có thể bị cô lập và trở nên đơn độc trong chính cộng đồng của mình.

Tóm lại, người không đủ can đảm để sống một cuộc đời đích thực sẽ tự đẩy mình vào một vòng luẩn quẩn của sự thất bại: sự sợ hãi dẫn đến thụ động, thụ động dẫn đến yếu kém và thất bại, và thất bại lại càng củng cố thêm nỗi sợ hãi. Họ không chỉ gặp khó khăn về vật chất mà còn gánh chịu sự nghèo nàn, trống rỗng về tinh thần, đánh mất những giá trị tốt đẹp nhất của cuộc sống.

Hy vọng phần gợi ý trên sẽ giúp các em hiểu rõ hơn về đoạn trích và có được câu trả lời hoàn chỉnh cho mình. Hãy nhớ, cuộc đời là của chúng ta, hãy chọn làm “người chơi” một cách dũng cảm và đầy nhiệt huyết nhé