Chào các em, hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau ôn tập và giải một bài tập về anđehit. Bài tập này yêu cầu chúng ta xác định chất nào không tham gia phản ứng tráng bạc trong số các chất đã cho. Đây là một dạng bài tập khá phổ biến, giúp chúng ta củng cố kiến thức về tính chất hóa học của anđehit.

Chúng ta cùng đi vào phân tích từng bước nhé.

Bước 1: Hiểu rõ về phản ứng tráng bạc.

Phản ứng tráng bạc là một phản ứng đặc trưng của các hợp chất hữu cơ có nhóm chức –CHO (nhóm anđehit) hoặc nhóm chức tương đương có khả năng bị oxi hóa thành nhóm axit cacboxylic. Trong môi trường kiềm và có mặt của ion Ag\(^+\) (thường dùng dung dịch NH\(_3\) trong AgNO\(_3\), hay còn gọi là dung dịch nước Amoniac của Bạc Nitrat), nhóm –CHO sẽ bị oxi hóa thành nhóm –COOH, đồng thời ion Ag\(^+\) sẽ bị khử thành Ag kim loại. Phản ứng này tạo ra một lớp kim loại bạc sáng bóng bám trên thành ống nghiệm, giống như tráng một lớp gương.

Nhóm chức tham gia phản ứng tráng bạc là nhóm anđehit (-CHO). Tuy nhiên, cần lưu ý rằng ngoài anđehit no, không no, vòng, thì một số hợp chất khác như axit fomic (HCOOH) và các este của nó cũng có thể tham gia phản ứng tráng bạc do trong cấu tạo của chúng có chứa nhóm chức tương đương (-CHO).

Bước 2: Phân tích cấu tạo hóa học của từng chất được đưa ra.

Chúng ta có các chất sau: CH\(_3\)CHO, HCHO, C\(_6\)H\(_5\)CHO, CH\(_3\)COOH.

– Chất thứ nhất: CH\(_3\)CHO. Đây là Axetanđehit. Cấu tạo của nó là CH\(_3\)-CHO. Rõ ràng, chất này có nhóm chức anđehit (-CHO). Vì vậy, nó có khả năng tham gia phản ứng tráng bạc.

– Chất thứ hai: HCHO. Đây là Fomanđehit hay Metanal. Cấu tạo của nó là H-CHO. Chất này cũng có nhóm chức anđehit (-CHO). Do đó, nó có khả năng tham gia phản ứng tráng bạc.

– Chất thứ ba: C\(_6\)H\(_5\)CHO. Đây là Benzanđehit. Cấu tạo của nó là một nhóm phenyl (C\(_6\)H\(_5\)-) liên kết với nhóm chức anđehit (-CHO). Vì có nhóm chức anđehit (-CHO), nên nó có khả năng tham gia phản ứng tráng bạc.

– Chất thứ tư: CH\(_3\)COOH. Đây là Axit axetic. Cấu tạo của nó là CH\(_3\)-COOH. Chất này là một axit cacboxylic. Nhóm chức của nó là nhóm cacboxyl (-COOH). Nhóm chức này không có nhóm -CHO và không có khả năng bị oxi hóa trực tiếp thành nhóm cacboxyl trong điều kiện phản ứng tráng bạc.

Bước 3: Kết luận dựa trên phân tích.

Dựa vào phân tích ở Bước 2, chúng ta thấy rằng CH\(_3\)CHO, HCHO, và C\(_6\)H\(_5\)CHO đều chứa nhóm chức anđehit (-CHO) và do đó sẽ tham gia phản ứng tráng bạc.

Chất còn lại là CH\(_3\)COOH, là axit axetic, chỉ chứa nhóm cacboxyl (-COOH) và không có nhóm chức anđehit. Do đó, CH\(_3\)COOH không tham gia phản ứng tráng bạc.

Bước 4: Viết phương trình minh họa (nếu cần để hiểu rõ hơn).

Phản ứng tráng bạc của các anđehit diễn ra như sau (lấy ví dụ với CH\(_3\)CHO):
CH\(_3\)CHO + 2AgNO\(_3\) + 3NH\(_3\) + H\(_2\)O → CH\(_3\)COONH\(_4\) + 2Ag↓ + 3NH\(_4\)NO\(_3\)

Phản ứng tráng bạc của fomanđehit (HCHO):
HCHO + 2AgNO\(_3\) + 3NH\(_3\) + H\(_2\)O → HCOONH\(_4\) + 2Ag↓ + 3NH\(_4\)NO\(_3\)

Phản ứng tráng bạc của benzanđehit (C\(_6\)H\(_5\)CHO):
C\(_6\)H\(_5\)CHO + 2AgNO\(_3\) + 3NH\(_3\) + H\(_2\)O → C\(_6\)H\(_5\)COONH\(_4\) + 2Ag↓ + 3NH\(_4\)NO\(_3\)

Axit axetic (CH\(_3\)COOH) không có nhóm -CHO nên không có phản ứng này.

Vậy, chất không tham gia phản ứng tráng bạc là CH\(_3\)COOH.

Đáp án: CH\(_3\)COOH