Chào các em học sinh yêu quý của cô! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau phân tích một câu văn rất hay và giàu hình ảnh trong chương trình Ngữ Văn lớp 6 của chúng ta nhé. Câu văn đề bài yêu cầu chúng ta phân tích là: “Trông chị Châu Hoà Mãn địu con, thấy nó dịu dàng yên tâm như cái hình ảnh biển cả là mẹ hiền mớm cá cho lúc con lành.”

Trước tiên, chúng ta cần đọc kỹ câu văn để nắm bắt nội dung và cảm xúc mà tác giả muốn truyền tải.

Bước 1: Xác định biện pháp tu từ

Cô mời một bạn cho cô biết, trong câu văn này, chúng ta nhận thấy có những từ ngữ, hình ảnh nào được so sánh với nhau không?

(Cô chờ đợi câu trả lời của học sinh)

Đúng rồi, các em rất tinh ý! Chúng ta thấy có sự so sánh giữa “cái hình ảnh chị Châu Hoà Mãn địu con” với “cái hình ảnh biển cả là mẹ hiền mớm cá cho lúc con lành”. Đặc biệt, chúng ta thấy có từ “như” được dùng để nối hai sự vật, hình ảnh này.

Vậy, dựa vào dấu hiệu nhận biết “như”, cô chốt lại: Biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn này là so sánh.

Bước 2: Nêu 3 tác dụng của biện pháp tu từ so sánh

Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu xem biện pháp tu từ so sánh này có tác dụng gì trong câu văn của chúng ta nhé. Cô gợi ý, chúng ta sẽ phân tích dựa trên việc so sánh giúp gợi hình ảnh, gợi cảm xúc và làm rõ ý nghĩa.

Cô mời các em suy nghĩ và trình bày ý kiến của mình.

(Cô chờ đợi câu trả lời của học sinh)

Rất tốt! Cô khen các em đã đưa ra những ý kiến rất xác đáng. Cô xin chốt lại 3 tác dụng chính của biện pháp tu từ so sánh trong câu văn này như sau:

Tác dụng 1: Làm cho hình ảnh trở nên cụ thể, sinh động và dễ hình dung.

* Khi so sánh “chị Châu Hoà Mãn địu con” với “cái hình ảnh biển cả là mẹ hiền mớm cá cho lúc con lành”, tác giả đã làm cho dáng vẻ dịu dàng, yên tâm của người mẹ hiện lên rõ nét hơn. Chúng ta không chỉ nhìn thấy một người mẹ đang địu con, mà còn hình dung ra một sự bao la, chở che, ấm áp như vòng tay của biển cả. Hình ảnh biển cả ở đây đã trở thành một điểm tựa vững chắc để làm nổi bật sự dịu dàng, yên tâm của người mẹ.

Tác dụng 2: Gợi tả chiều sâu cảm xúc và tình cảm.

* Biện pháp so sánh này không chỉ miêu tả hình ảnh bên ngoài mà còn gợi lên những tình cảm sâu sắc. Biển cả thường được liên tưởng đến sự bao la, vĩ đại, che chở. Việc so sánh người mẹ với biển cả cho thấy tình yêu thương của người mẹ dành cho con là vô bờ bến, sâu đậm, luôn sẵn sàng che chở, nuôi dưỡng con cái như cách mẹ biển cả mang lại sự sống cho muôn loài. Nó làm tăng thêm giá trị, ý nghĩa tình mẹ.

Tác dụng 3: Làm câu văn thêm giàu sức gợi, gợi lên sự liên tưởng phong phú cho người đọc.

* Khi đọc câu văn này, người đọc không chỉ dừng lại ở hình ảnh người mẹ địu con mà còn liên tưởng đến nhiều điều khác. Biển cả còn gợi lên sự bình yên, êm đềm. Sự “mớm cá” của mẹ hiền gợi lên sự chăm sóc, nuôi nấng tỉ mỉ, chu đáo. Tất cả những liên tưởng này giúp chúng ta cảm nhận sâu sắc hơn tình yêu thương, sự hy sinh của người mẹ, đồng thời khẳng định vẻ đẹp cao quý của tình mẫu tử.

Như vậy, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về biện pháp tu từ so sánh trong câu văn và thấy được 3 tác dụng vô cùng ý nghĩa của nó. Các em hãy ghi nhớ bài học hôm nay để vận dụng vào việc phân tích các câu văn khác nhé! Cô khen cả lớp đã tích cực tham gia bài học hôm nay.