Cho benzen tác dụng với lượng dư HNO3 đặc có xúc tác H2SO4 đặc để điều chế nitr…
Đầu tiên, chúng ta cần xác định rõ đề bài yêu cầu gì. Đề bài cho biết:
– Phản ứng giữa benzen với HNO3 đặc, có H2SO4 đặc làm xúc tác để điều chế nitrobenzen.
– Khối lượng benzen ban đầu là 19,5 tấn.
– Hiệu suất phản ứng là 80%.
– Yêu cầu tính khối lượng nitrobenzen thu được.
Bước 1: Viết phương trình hóa học của phản ứng.
Phản ứng nitro hóa benzen là phản ứng thế electrophin. Trong phản ứng này, nhóm nitro (-NO2) sẽ thế nguyên tử hydro trong vòng benzen.
Phương trình hóa học như sau:
C6H6 + HNO3 –(H2SO4 đặc, t°)–> C6H5NO2 + H2O
Bước 2: Tính số mol benzen đã phản ứng.
Trước tiên, chúng ta cần đổi khối lượng benzen từ tấn sang gam để tiện cho việc tính toán theo khối lượng mol.
1 tấn = 1000 kg = 1.000.000 g.
Vậy, khối lượng benzen là: 19,5 tấn * 1.000.000 g/tấn = 19.500.000 g.
Tiếp theo, chúng ta cần tính khối lượng mol của benzen (C6H6).
Khối lượng mol của C là 12 g/mol, của H là 1 g/mol.
\(M_{C_6H_6} = 6 \times 12 + 6 \times 1 = 72 + 6 = 78\) g/mol.
Bây giờ, chúng ta tính số mol benzen ban đầu:
\(n_{C_6H_6 \text{ ban đầu}} = \frac{\text{Khối lượng benzen}}{\text{Khối lượng mol của benzen}} = \frac{19.500.000 \text{ g}}{78 \text{ g/mol}}\)
\(n_{C_6H_6 \text{ ban đầu}} = 250.000 \text{ mol}\)
Bước 3: Tính số mol benzen đã phản ứng theo hiệu suất.
Đề bài cho biết hiệu suất phản ứng là 80%. Điều này có nghĩa là chỉ có 80% lượng benzen ban đầu tham gia vào phản ứng.
Số mol benzen thực tế phản ứng là:
\(n_{C_6H_6 \text{ phản ứng}} = n_{C_6H_6 \text{ ban đầu}} \times \text{Hiệu suất}\)
\(n_{C_6H_6 \text{ phản ứng}} = 250.000 \text{ mol} \times 80\%\)
\(n_{C_6H_6 \text{ phản ứng}} = 250.000 \text{ mol} \times \frac{80}{100}\)
\(n_{C_6H_6 \text{ phản ứng}} = 200.000 \text{ mol}\)
Bước 4: Tính số mol nitrobenzen thu được.
Dựa vào phương trình hóa học đã viết ở Bước 1, ta thấy tỉ lệ mol giữa benzen và nitrobenzen là 1:1.
Nghĩa là, cứ 1 mol benzen phản ứng thì thu được 1 mol nitrobenzen.
Do đó, số mol nitrobenzen thu được sẽ bằng số mol benzen đã phản ứng:
\(n_{C_6H_5NO_2} = n_{C_6H_6 \text{ phản ứng}} = 200.000 \text{ mol}\)
Bước 5: Tính khối lượng nitrobenzen thu được.
Trước tiên, chúng ta cần tính khối lượng mol của nitrobenzen (C6H5NO2).
Khối lượng mol của C là 12 g/mol, của H là 1 g/mol, của N là 14 g/mol, của O là 16 g/mol.
\(M_{C_6H_5NO_2} = 6 \times 12 + 5 \times 1 + 14 + 2 \times 16 = 72 + 5 + 14 + 32 = 123\) g/mol.
Bây giờ, chúng ta tính khối lượng nitrobenzen thu được:
Khối lượng nitrobenzen = Số mol nitrobenzen * Khối lượng mol của nitrobenzen
\(m_{C_6H_5NO_2} = n_{C_6H_5NO_2} \times M_{C_6H_5NO_2}\)
\(m_{C_6H_5NO_2} = 200.000 \text{ mol} \times 123 \text{ g/mol}\)
\(m_{C_6H_5NO_2} = 24.600.000 \text{ g}\)
Cuối cùng, chúng ta đổi khối lượng nitrobenzen từ gam về tấn để khớp với đơn vị của đề bài:
1.000.000 g = 1 tấn.
\(m_{C_6H_5NO_2} = \frac{24.600.000 \text{ g}}{1.000.000 \text{ g/tấn}} = 24,6 \text{ tấn}\)
Vậy, khối lượng nitrobenzen điều chế được là 24,6 tấn.
Cô hy vọng các em đã hiểu rõ từng bước giải bài tập này. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại hỏi cô nhé!
C6H6 + HONO2 → C6H5NO2 + H2O
m = 19,5/78 . 123. 0,8 = 24,6 (tấn)
C6H6 + HONO2 –(H2SO4)-> C6H5NO2 + H2O
Theo tỉ lệ, 78 tấn benzen tạo ra 123 tấn nitrobenzen
Vậy 19,5 tấn benzen tạo ra \(\frac{19,5.123}{78}= 30,75\) tấn nitrobenzen
H= 80% nên thực tế chỉ thu đc 30,75.80%= 24,6 tấn nitrobenzen