Chúng ta sẽ đi lần lượt từng câu một.

Câu 21: Mary asked me “can you tell me why you are so sá?”

Đây là một câu hỏi đuôi “yes/no question” được chuyển sang câu tường thuật. Chúng ta cần nhớ các bước sau:
Bước 1: Xác định chủ ngữ và động từ tường thuật. Ở đây là “Mary asked me”.
Bước 2: Vì đây là câu hỏi đuôi, chúng ta sẽ dùng “if” hoặc “whether” để nối mệnh đề tường thuật.
Bước 3: Đổi ngôi và thì của động từ trong mệnh đề tường thuật.
– “you” (trong câu trực tiếp) sẽ đổi thành “I” (theo ngôi của người được hỏi).
– “can” (hiện tại) sẽ lùi về “could” (quá khứ).
– “are” (hiện tại) sẽ lùi về “was” (quá khứ).
– “your” (trong câu trực tiếp) sẽ đổi thành “my” (theo ngôi của người được hỏi).
Bước 4: Đưa về dạng câu trần thuật (chủ ngữ + động từ).

Áp dụng vào câu này:
– Chủ ngữ: Mary
– Động từ tường thuật: asked
– Tân ngữ: me
– Câu trực tiếp: “can you tell me why you are so sá?”
– Vì đây là câu hỏi “yes/no”, ta dùng “if”.
– Đổi ngôi: “you” -> “I”.
– Lùi thì: “can” -> “could”.
– Đổi đại từ: “me” -> “me” (vẫn giữ nguyên vì là tân ngữ trực tiếp của “tell”).
– Đổi thì: “are” -> “was”.
– Đổi đại từ sở hữu: “your” -> “my”.

Vậy, câu tường thuật sẽ là: Mary asked me if I could tell her why I was so sad.
(Lưu ý: “me” trong câu trực tiếp là tân ngữ của “tell”, khi tường thuật, nếu người nói trực tiếp là Mary thì tân ngữ đó sẽ là “her”, còn nếu người nghe trực tiếp là “me” thì tân ngữ đó vẫn là “me”. Tuy nhiên, trong câu này “tell me” là người nghe, nên “me” sẽ được giữ nguyên. Nhưng vì câu gốc là “tell me”, người nói là Mary, hỏi tôi. Nên “tell me” sẽ thành “tell me” nếu tôi là người nghe, và “tell her” nếu tôi là người nói. Ở đây, Mary hỏi tôi, nên “me” là tôi. Và “why you are so sad” là tôi đang nói về bản thân tôi. Nên “you” là tôi, và “are” là tôi. Tuy nhiên, khi tường thuật, Mary hỏi tôi, nên “you” thành “I”, “are” thành “was”. Vậy câu sẽ là: Mary asked me if I could tell me why I was so sad. Nhưng vì “tell me” hơi lặp, và trong trường hợp này “me” ở đây là người được kể chuyện, nên ta thường dùng “her” để cho rõ ràng hơn. Nên Mary asked me if I could tell her why I was so sad là chính xác nhất.)

Câu 22: “will you please find out when he late wrote to me?” Jane said to her friend

Đây là câu yêu cầu, mệnh lệnh gián tiếp. Chúng ta sử dụng động từ “ask” đi với “to V” hoặc “not to V”.
Bước 1: Xác định chủ ngữ và động từ tường thuật. Ở đây là “Jane said to her friend”.
Bước 2: Chuyển “said to” thành “told”.
Bước 3: Vì đây là câu yêu cầu, chúng ta dùng “to + V”. Bỏ “please”.
Bước 4: Đổi ngôi và thì của động từ trong mệnh đề tường thuật.
– “you” (trong câu trực tiếp) sẽ đổi thành “him” (theo ngôi của người được nói đến).
– “will” (hiện tại) sẽ lùi về “would” (quá khứ).
– “he” (trong câu trực tiếp) vẫn là “he”.
– “late” (trạng từ chỉ thời gian) thường sẽ được đổi thành “lately” hoặc giữ nguyên tùy ngữ cảnh, nhưng ở đây hợp lý nhất là “later” nếu ý là “sau đó”. Tuy nhiên, nếu “late” là một tính từ mô tả sự chậm trễ thì nó sẽ giữ nguyên.
– “wrote” (quá khứ đơn) sẽ lùi về “had written” (quá khứ hoàn thành).
– “me” (trong câu trực tiếp) sẽ đổi thành “her” (theo ngôi của người nói).

Áp dụng vào câu này:
– Chủ ngữ: Jane
– Động từ tường thuật: said to -> told
– Tân ngữ: her friend
– Câu trực tiếp: “will you please find out when he late wrote to me?”
– Ta dùng “to find out”.
– Đổi ngôi: “you” -> “him”.
– Lùi thì: “will” -> “would”.
– Đổi trạng từ: “late” có thể giữ nguyên nếu là trạng từ chỉ sự chậm trễ, hoặc đổi thành “later” nếu ý là sau đó. Trong trường hợp này, “when he late wrote to me” nghe không tự nhiên lắm. Giả sử ý là “khi nào anh ấy đã viết thư muộn cho tôi”, thì “late” là trạng từ bổ nghĩa cho “wrote”. Nếu ý là “khi nào anh ấy viết thư cho tôi sau đó”, thì ta có thể đổi. Tuy nhiên, ngữ cảnh ở đây hơi khó hiểu với từ “late”. Chúng ta sẽ giả định “late” ở đây là một phần của việc mô tả thời gian viết thư, ví dụ như “viết thư muộn vào ban đêm”. Trong trường hợp này, ta có thể giữ nguyên hoặc xem xét lại.
– Lùi thì: “wrote” -> “had written”.
– Đổi đại từ: “me” -> “her”.

Nếu ta hiểu “late” là trạng từ bổ nghĩa cho “wrote”, thì câu tường thuật sẽ là:
Jane told her friend to find out when he had written to her late.
(Tuy nhiên, cách diễn đạt “when he late wrote” trong câu trực tiếp khá lạ. Nếu ý là “khi nào anh ta viết thư cho tôi trễ”, thì “late” là trạng từ bổ nghĩa. Nếu ý là “khi nào anh ta viết thư cho tôi sau đó”, thì ta có thể dùng “later”. Cô giả định ở đây “late” là trạng từ bổ nghĩa cho “wrote” và giữ nguyên.)

Câu 23: “You must decide what you want to do”, she said to her daughter

Đây là câu mệnh lệnh mang tính khuyên bảo hoặc chỉ dẫn. Ta dùng “tell” đi với “to V”.
Bước 1: Chủ ngữ và động từ tường thuật: “she said to her daughter”.
Bước 2: Chuyển “said to” thành “told”.
Bước 3: “must” khi tường thuật thường được đổi thành “had to”. Tuy nhiên, trong trường hợp này, “must” mang nghĩa khuyên bảo mạnh mẽ, nên có thể giữ nguyên hoặc đổi thành “had to” đều được. Cô giáo sẽ ưu tiên đổi sang “had to” theo quy tắc lùi thì.
Bước 4: Đổi ngôi và thì trong mệnh đề theo sau.
– “you” (trong câu trực tiếp) sẽ đổi thành “she” (theo ngôi của người được nói đến).
– “want” (hiện tại) sẽ lùi về “wanted” (quá khứ).
– “do” (động từ nguyên mẫu) vẫn giữ nguyên.

Áp dụng vào câu này:
– Chủ ngữ: She
– Động từ tường thuật: said to -> told
– Tân ngữ: her daughter
– Câu trực tiếp: “You must decide what you want to do”
– Ta dùng “to decide”.
– Đổi “must” thành “had to”.
– Đổi ngôi: “you” -> “she”.
– Lùi thì: “want” -> “wanted”.

Vậy, câu tường thuật sẽ là: She told her daughter that she had to decide what she wanted to do.
(Hoặc She told her daughter to decide what she wanted to do. Tuy nhiên, cách này bỏ đi ý nghĩa của “must”. Cách dùng “had to” sẽ giữ nguyên sắc thái của “must” hơn.)

Câu 24: “which grade are you in?” Ann asked

Đây là câu hỏi dùng từ để hỏi “wh- question”.
Bước 1: Xác định chủ ngữ và động từ tường thuật. Ở đây là “Ann asked”.
Bước 2: Giữ nguyên từ để hỏi “which”.
Bước 3: Đổi ngôi và thì của động từ trong mệnh đề tường thuật.
– “you” (trong câu trực tiếp) sẽ đổi thành “she” (theo ngôi của người được hỏi).
– “are” (hiện tại) sẽ lùi về “was” (quá khứ).
– “in” (giới từ) sẽ được giữ nguyên vị trí.

Áp dụng vào câu này:
– Chủ ngữ: Ann
– Động từ tường thuật: asked
– Câu trực tiếp: “which grade are you in?”
– Từ để hỏi: “which”
– Đổi ngôi: “you” -> “she”.
– Lùi thì: “are” -> “was”.

Vậy, câu tường thuật sẽ là: Ann asked which grade she was in.

Câu 25: “What are you doing now? She asked me

Đây cũng là câu hỏi dùng từ để hỏi “wh- question”.
Bước 1: Xác định chủ ngữ và động từ tường thuật. Ở đây là “She asked me”.
Bước 2: Giữ nguyên từ để hỏi “What”.
Bước 3: Đổi ngôi và thì của động từ trong mệnh đề tường thuật.
– “you” (trong câu trực tiếp) sẽ đổi thành “I” (theo ngôi của người được hỏi).
– “are doing” (hiện tại tiếp diễn) sẽ lùi về “was doing” (quá khứ tiếp diễn).
– “now” sẽ đổi thành “then”.

Áp dụng vào câu này:
– Chủ ngữ: She
– Động từ tường thuật: asked
– Tân ngữ: me
– Câu trực tiếp: “What are you doing now?”
– Từ để hỏi: “What”
– Đổi ngôi: “you” -> “I”.
– Lùi thì: “are doing” -> “was doing”.
– Đổi trạng từ chỉ thời gian: “now” -> “then”.

Vậy, câu tường thuật sẽ là: She asked me what I was doing then.

Các em đã hiểu bài chưa nào? Nếu có chỗ nào chưa rõ, đừng ngại hỏi lại cô nhé. Chúng ta sẽ tiếp tục luyện tập thêm nhiều bài tập nữa để nắm vững kiến thức này. Cảm ơn các em!