Viết bài văn nghị luận ý kiến sau : ” Ta không được chọn nơi mình sinh ra nhưng …
Chúng ta sẽ cùng đi qua từng bước để xây dựng một bài văn hoàn chỉnh nhé.
Bước 1: Tìm hiểu đề và xác định phương pháp nghị luận
Đầu tiên, chúng ta cần hiểu rõ ý nghĩa của câu nói. “Không được chọn nơi mình sinh ra” ám chỉ hoàn cảnh, xuất thân, gia đình, đất nước, thời đại mà chúng ta được sinh ra. Những yếu tố này là khách quan, nằm ngoài sự kiểm soát của mỗi cá nhân. “Chọn cách mình sẽ sống” lại là một phạm trù hoàn toàn khác, nó đề cập đến những lựa chọn về lý tưởng sống, giá trị sống, hành động, thái độ, cách đối nhân xử thế, cách vượt qua khó khăn, cách cống hiến… tất cả đều do chúng ta tự quyết định.
Câu nói này mang tính khẳng định, đề cao vai trò chủ động, ý chí và nghị lực của con người trong việc định hình cuộc đời mình, bất chấp những giới hạn ban đầu.
Phương pháp nghị luận chính ở đây là nghị luận về một tư tưởng, đạo lí. Chúng ta sẽ sử dụng kết hợp các thao tác như giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận.
Bước 2: Lập dàn ý chi tiết
Một dàn ý tốt sẽ giúp bài viết của các em mạch lạc, logic và đầy đủ ý. Chúng ta sẽ có 3 phần chính: Mở bài, Thân bài, Kết bài.
A. Mở bài
* Giới thiệu vấn đề nghị luận: Nêu ý kiến “Ta không được chọn nơi mình sinh ra nhưng ta chọn cách mình sẽ sống”.
* Khẳng định tính đúng đắn và ý nghĩa của ý kiến. Có thể dẫn dắt bằng một câu hỏi tu từ hoặc một nhận định chung về cuộc đời.
B. Thân bài
1. Giải thích ý kiến
* “Không được chọn nơi mình sinh ra”: Phân tích rõ hơn về các yếu tố thuộc về hoàn cảnh, xuất thân. Ví dụ: gia đình giàu nghèo, trình độ học vấn của cha mẹ, địa lý nơi sinh sống, thời kỳ lịch sử, dân tộc… Những yếu tố này là ngẫu nhiên, không ai có quyền lựa chọn.
* “Chọn cách mình sẽ sống”: Phân tích rõ hơn về những lựa chọn mang tính chủ động của con người. Đó là:
* Lý tưởng sống, mục đích sống.
* Thái độ sống (tích cực, lạc quan, kiên trì, cầu tiến…).
* Hành động, việc làm, sự nỗ lực để đạt được mục tiêu.
* Cách đối mặt và vượt qua khó khăn, thử thách.
* Cách trau dồi bản thân, phát triển kiến thức, kỹ năng.
* Cách đối nhân xử thế, tạo dựng mối quan hệ.
* Giá trị sống mà mình theo đuổi (nhân ái, trung thực, cống hiến…).
* Mối quan hệ giữa hai vế: Nhấn mạnh sự đối lập nhưng cũng song hành. Hoàn cảnh là điểm tựa ban đầu, nhưng chính cách sống mới là yếu tố quyết định giá trị và ý nghĩa cuộc đời. Ý kiến đề cao vai trò của ý chí, nghị lực, sự chủ động của con người.
2. Phân tích, chứng minh tính đúng đắn của ý kiến
* Lập luận 1: Hoàn cảnh là khách quan, không thể thay đổi
* Chúng ta sinh ra trong một gia đình, một đất nước, một thời đại cụ thể. Điều này là hiển nhiên và không ai có thể tự quyết định.
* Tuy nhiên, hoàn cảnh không hoàn toàn định đoạt số phận. Có những người sinh ra trong hoàn cảnh khó khăn nhưng vẫn vươn lên và đạt được thành công. Ngược lại, có những người sinh ra trong nhung lụa nhưng lại sa đọa.
* Lập luận 2: Con người có quyền và có khả năng lựa chọn cách sống
* Sự chủ động trong tư duy và nhận thức: Ngay cả khi đối mặt với hoàn cảnh khó khăn, con người vẫn có thể lựa chọn cách suy nghĩ, nhìn nhận vấn đề.
* Nghị lực và ý chí: Đây là yếu tố then chốt để vượt qua giới hạn của hoàn cảnh. Lịch sử đã ghi nhận vô số tấm gương về nghị lực phi thường.
* Hành động và sự nỗ lực: Cuộc sống là một chuỗi các lựa chọn và hành động. Chúng ta chọn học tập, rèn luyện, lao động, cống hiến…
* Sự trau dồi bản thân: Con người có thể học hỏi, phát triển kiến thức, kỹ năng để nâng cao bản thân, tạo ra cơ hội cho mình.
* Ví dụ minh họa (rất quan trọng):
* Về tấm gương vượt khó thành công: Nick Vujicic (sinh ra không tay không chân nhưng sống một cuộc đời ý nghĩa, truyền cảm hứng cho hàng triệu người), Nguyễn Ngọc Ký (bị liệt hai chân nhưng vẫn nỗ lực viết bằng chân, trở thành nhà giáo ưu tú), hoặc các nhân vật lịch sử, văn học…
* Về sự lựa chọn lý tưởng sống cao đẹp: Các anh hùng dân tộc, những nhà khoa học cống hiến hết mình, những người tình nguyện tham gia các hoạt động xã hội…
* Lưu ý: Khi đưa ví dụ, cần phân tích rõ ràng cách họ “chọn cách mình sẽ sống” bất chấp hoàn cảnh.
3. Bình luận, mở rộng vấn đề
* Ý nghĩa của việc nhận thức đúng đắn ý kiến:
* Giúp con người có thái độ sống tích cực, không đổ lỗi cho hoàn cảnh.
* Khuyến khích sự nỗ lực, rèn luyện bản thân.
* Nâng cao trách nhiệm cá nhân đối với cuộc đời mình.
* Mở rộng:
* Sự lựa chọn cách sống không chỉ ảnh hưởng đến bản thân mà còn tác động đến cộng đồng, xã hội.
* Tuy nhiên, cũng cần thấy rằng hoàn cảnh có thể tạo ra những khó khăn ban đầu, đòi hỏi sự nỗ lực gấp bội. Không phủ nhận vai trò của điều kiện vật chất, môi trường sống.
* Lời khuyên cho thế hệ trẻ: Hãy trân trọng những gì mình có, không ngừng học hỏi, rèn luyện, dám ước mơ và dám thực hiện.
C. Kết bài
* Khẳng định lại ý nghĩa sâu sắc của câu nói.
* Rút ra bài học nhận thức và hành động cho bản thân.
* Có thể dùng một lời nhắn nhủ, một câu nói hay để kết thúc bài viết.
Bước 3: Viết bài văn hoàn chỉnh
Dựa trên dàn ý chi tiết đã lập, các em tiến hành viết bài. Lưu ý:
* Sử dụng ngôn ngữ mạch lạc, trong sáng, giàu hình ảnh.
* Kết hợp các phương pháp lập luận (giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận) một cách hợp lý.
* Chọn lọc và phân tích ví dụ minh họa thuyết phục.
* Đảm bảo tính logic, liên kết giữa các đoạn, các ý.
* Tránh lỗi diễn đạt, ngữ pháp, chính tả.
Bây giờ, chúng ta sẽ cùng xem một ví dụ về cách viết một đoạn cho phần giải thích ý kiến nhé:
“Ý kiến “Ta không được chọn nơi mình sinh ra nhưng ta chọn cách mình sẽ sống” đã chỉ ra một sự thật hiển nhiên về cuộc đời mỗi con người. Khi chào đời, chúng ta không có quyền lựa chọn cho mình một gia đình giàu có hay nghèo khó, một đất nước phát triển hay đang trên đà đi lên, một thời đại hòa bình hay chiến tranh. Những yếu tố thuộc về hoàn cảnh, xuất thân này là do định mệnh, do sự sắp đặt của tự nhiên, nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta. Chúng ta có thể sinh ra trong nhung lụa, được hưởng thụ mọi tiện nghi, hoặc ngược lại, có thể lớn lên trong nghèo khó, thiếu thốn trăm bề. Tuy nhiên, điều làm nên giá trị và ý nghĩa thực sự của một kiếp người không nằm ở nơi ta bắt đầu, mà ở cách ta lựa chọn để đi tiếp chặng đường phía trước. “Cách mình sẽ sống” chính là biểu hiện của ý chí, nghị lực, bản lĩnh và sự chủ động của mỗi cá nhân. Đó là những quyết định về lý tưởng, về mục đích sống, về thái độ đối mặt với thử thách, về cách ta học hỏi, rèn luyện và cống hiến cho đời.”
Các em thấy không, cách diễn đạt từng phần, từng ý một cách rõ ràng sẽ giúp người đọc dễ dàng nắm bắt được tư tưởng của bài viết.
Tiếp theo, chúng ta sẽ đến phần chứng minh. Phần này rất quan trọng, các em cần chọn những ví dụ điển hình và phân tích sâu sắc. Ví dụ như Nick Vujicic:
“Hãy nhìn vào Nick Vujicic, một chàng trai sinh ra không có cả hai tay lẫn hai chân. Hoàn cảnh ấy có lẽ là nỗi ám ảnh và bi kịch lớn nhất của đời người. Thế nhưng, thay vì gục ngã, Nick đã chọn cách sống đầy lạc quan, mạnh mẽ và truyền cảm hứng. Anh không chọn để mình trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội, mà đã nỗ lực học tập, vượt qua mọi khó khăn về thể chất để trở thành một diễn giả nổi tiếng, một nhà hoạt động xã hội tích cực. Anh đã chọn sống một cuộc đời ý nghĩa, không chỉ cho riêng mình mà còn cho hàng triệu người trên thế giới. Rõ ràng, dù không thể thay đổi sự khiếm khuyết của cơ thể, Nick đã chọn cách sống mà mình mong muốn, một cuộc sống tràn đầy nghị lực và tình yêu thương.”
Cô hy vọng với những hướng dẫn chi tiết này, các em sẽ tự tin hơn khi viết bài văn nghị luận về ý kiến này. Quan trọng là các em phải suy ngẫm, tìm tòi và thể hiện được quan điểm của chính mình.
Chúc các em học tốt!
Cuộc đời giống như một thước phim với sắc màu mà mỗi người chúng ta là nhân vật chính tạo nên những khoảnh khắc quan trọng. Dù ta không được lựa chọn một thước phim hay. Nhưng chính chúng ta lại được quyền chỉnh sửa nội dung của nó. Vì vậy nên người ta hay nói: “ta không được chọn nơi mình sinh ra nhưng được lựa chọn cách mình sẽ sống”
Không ai có thể lựa chọn cho mình một số phận tốt đẹp, ta chỉ có thể lựa chọn cách sống để tạo ra những may mắn cho chính cuộc đời chúng ta. Nơi ta sinh ra không có nghĩa là nơi bạn kết thúc cuộc đời. Bạn sinh ra nghèo khó nhưng không có nghĩa bạn chết trong nghèo khó. Có người sinh ra đâu được may mắn như những người khác, họ không có một mái ấp tình thương, họ không có điều kiện thuận lợi để trưởng thành. Như vậy không có nghĩa là xấu xa, hèn nhát, bị xem thường. Cái mà xã hội đánh giá và nhìn vào là cách bạn sống thế nào, nỗ lực ra sao và vươn lên giữa bùn lầy bằng cách nào. Có lẽ cách sống là thứ quy định con người bạn, làm thay đổi điểm xuất phát vốn không được tốt đẹp. Vả chăng ta không thể chọn được chọn bố mẹ sinh ra ta, không được thành phố ta sinh sống, nếu điều đấy có thể xảy ra thì biết bao trẻ em Châu Phi đã muốn thay đổi định mệnh trước khi chúng chào đời.Tuy hoàn cảnh sống là một bước đệm, là bàn đạp để bạn phát triển. Ai có bàn đạp tốt có thể chạy xa hơn, nhanh hơn, ai có bàn đạp tệ, họ phải nỗ lực gấp bội lần. Nhưng hãy nhớ rằng mọi thứ chỉ mang tính tương đối, có những người không có hoàn cảnh tốt họ vẫn có thể có một cuộc sống tốt đẹp hơn trong tương lai gần. Nhaất là những đứa trẻ nhà nghèo vượt khó, chúng đối mặt với khó khăn bằng sự kiên cường, đối diện với giọt mồ hôi của cha bằng những tấm bằng khen quý giá, chúng thương bờ vai gầy của mẹ bằng những đêm dài bên bàn học đến tận khuya. Trong cuộc sống ai cũng có quyền được hạnh phúc, sung sướng và vui vẻ, đó là quyền sống của con người từ khi họ xuất hiện trên thế gian này. Nhung trong xã hội hiện nay vẫn có những đứa trẻ đáng thương chưa thành hình đã bị mẹ chúng tước đoạt mất quyền sống hoặc bị vứt bỏ một cách tàn nhẫn. Hay những đứa bé xấu số phải gánh chịu hậu quả của chiến tranh, mang trong mình căn bệnh chất đọoc màu da cam. Tuy vậy, những đứa trẻ ấy không vì thế mà chịu đau khổ, bằng ý chí nghị lực của mình các em đã vươn lên trở thành những người có ích cho xã hội.
Vì vậy hãy sống cho chính bản thân mình, chống lại nghịch cảnh để có thể thay đổi được điểm xuất phát khó khăn.
(mik tự viết cho nên ko hay lắm với lại hình như có lỗi chính tả)
Trong cuộc sống này mỗi một người lại có một hoàn cảnh xuất thân, một điều kiện phát triển khác nhau. Đức Phật đã từng dạy rằng “Sướng khổ tại mình”. Điều làm nên giá trị một con người không phải là việc anh xuất thân từ đâu, gia đình anh giàu có đến cỡ nào mà quan trọng nhất đó là bản thân anh là ai và anh đã làm được gì cho xã hội. Vì thế nên mới nói hoàn cảnh không quyết định nên con người. Cũng giống như câu nói “Ta không được chọn nơi mình sinh ra nhưng ta được chọn cách mình sẽ sống”.
Phật đã từng nói “kẻ thù lớn nhất của đời người là chính mình”. Mỗi con người sinh ra đều có chung một thói quen đó là “khắt khe với mọi người nhưng lại dễ dãi với bản thân mình”. Và tất nhiên, nếu bạn không có ý thức với chính mình thì chẳng có ai ý thức cho bạn cả. Chướng ngại vật khó vượt qua nhất cũng chính là bản ngã của chính bản thân bạn mà thôi.
Trong cuộc sống có rất nhiều những tấm gương vượt lên trên số phận và hoàn cảnh. Chắc hẳn chúng ta không còn xa lạ với anh chàng Nick Juvick người bị liệt hoàn toàn tứ chi thế nhưng anh đã trở thành một nguồn cảm hứng mãnh liệt về nghị lực cho mọi con người trên toàn nhân loại noi theo. Bằng chính sự quyết tâm ấy anh đã trở thành một doanh nhân một nhà hoạt động xã hội xuất sắc và còn mong chờ gì khi có một gia đình hạnh phúc? Hay thầy Nguyễn Ngọc Kí một trong những tấm gương nghị lực phi thường rất gần chúng ta? Năm 4 tuổi thầy bị bệnh và mất đi đôi bàn tay cuộc đời tưởng chừng sẽ khép cánh cửa với thầy nhưng không bằng khát khao mãnh liệt bằng một niềm đam mê cháy bỏng thầy đã đi học và cầm bút bằng đôi chân của mình để đến bây giờ sau 67 năm cuộc đời thầy đã viết lên thơ. Và còn biết bao nhiêu tấm gương vượt khó ngoài xã hội kia đã để lại cho chúng ta những bài học vô cùng sâu sắc.
Con người sinh ra ai cũng có cho mình một khối óc suy nghĩ và đôi bàn tay hành động. Chúng ta hãy sống làm sao để khối óc và bàn tay đó thực sự có ý nghĩa. Bởi chỉ có chúng ta mới đủ sức kéo bản thân ra khỏi bế tắc chứ chẳng ai ngoài xã hội đủ sức cứu dỗi mình cả. Hoàn cảnh chỉ góp phần làm đầy đủ cho lịch sử cuộc đời chứ hoàn toàn không đủ sức bôi đen hoặc tô thắm cuộc đời bạn.
chúc bạn học tốt