Đây là một câu hỏi rất hay và thường gặp trong các bài kiểm tra để thử thách sự hiểu biết sâu sắc của các em về tính chất của oxit. Cô sẽ hướng dẫn các em giải đáp câu hỏi này một cách chi tiết và dễ hiểu nhất, dựa trên kiến thức chúng ta đã học trong sách giáo khoa Hóa học lớp 9 nhé.

Câu trả lời dứt khoát là: Khí Cacbon monoxit (CO) KHÔNG tác dụng với dung dịch Canxi hiđroxit (Ca(OH)₂).

Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu “Tại sao?” qua từng bước phân tích sau:

Bước 1: Phân loại các chất tham gia phản ứng

Trước hết, chúng ta cần xác định tính chất hóa học cơ bản của hai chất được đề cập:

* Canxi hiđroxit – Ca(OH)₂: Dựa vào thành phần phân tử (nguyên tử kim loại Ca liên kết với nhóm OH), chúng ta xác định Ca(OH)₂ là một bazơ. Cụ thể hơn, nó là một bazơ tan khi ở dạng dung dịch (dung dịch Ca(OH)₂ còn được gọi là nước vôi trong).
* Cacbon monoxit – CO: Theo bài học về phân loại oxit, chúng ta biết rằng oxit được chia làm 4 loại chính: oxit bazơ, oxit axit, oxit lưỡng tính và oxit trung tính. Khí CO, cùng với NO, N₂O,… thuộc loại oxit trung tính.

Bước 2: Dựa vào tính chất hóa học để xét khả năng phản ứng

Bây giờ, chúng ta hãy nhớ lại các tính chất hóa học đặc trưng mà mình đã học:

* Dung dịch bazơ (như Ca(OH)₂) có thể tác dụng với những chất nào? Chúng tác dụng được với axit và oxit axit.
* Oxit trung tính (như CO) có tính chất gì? Theo định nghĩa trong chương trình Hóa học lớp 9, oxit trung tính là những oxit không tác dụng với axit, bazơ và nước ở điều kiện thông thường.

Từ hai điểm trên, chúng ta có thể kết luận một cách logic: Vì Ca(OH)₂ là một bazơ và CO là một oxit trung tính, nên chúng sẽ không phản ứng với nhau.

Bước 3: Phân biệt với trường hợp dễ nhầm lẫn

Điểm mấu chốt khiến nhiều bạn học sinh hay bị sai ở câu này là do nhầm lẫn giữa khí CO (Cacbon monoxit) và khí CO₂ (Cacbon đioxit).

* Khác với CO, khí CO₂ lại là một oxit axit.
* Vì là oxit axit, CO₂ sẽ tác dụng được với dung dịch bazơ Ca(OH)₂. Phản ứng này tạo ra Canxi cacbonat (CaCO₃), là một chất rắn không tan có màu trắng (kết tủa trắng), làm vẩn đục dung dịch nước vôi trong.

Đây chính là phản ứng quen thuộc mà chúng ta dùng để nhận biết khí CO₂:
\[ CO_2 + Ca(OH)_2 \rightarrow CaCO_3 \downarrow + H_2O \]

Kết luận cuối cùng:

Tóm lại, trong phạm vi kiến thức lớp 9 và ở điều kiện thông thường, khí CO không tác dụng với Ca(OH)₂ vì CO là một oxit trung tính, không thể hiện tính chất của một oxit axit để phản ứng với bazơ.

Các em hãy ghi nhớ thật kỹ sự khác biệt về tính chất giữa CO và CO₂ nhé. Đây là một chìa khóa quan trọng để giải quyết nhiều bài tập Hóa học đó.

Chúc các em học tốt