CON RỒNG CHÁU TIÊN
Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bây giờ là Bắc Bộ nước …
Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bây giờ là Bắc Bộ nước ta, có một vị thần thuộc nòi rồng, con trai thần Long Nữ, tên là Lạc Long Quân. Thần mình rồng, thường ở dưới nước, thỉnh thoảng lên sống trên cạn, sức khỏe vô địch, có nhiều phép lạ. Thần giúp nhân dân diệt trừ Ngư tinh, Hồ tinh, Mộc tinh là những loài yêu quái bấy lâu làm hại dân lành. Thần dạy dân cách trồng trọt, chăn nuôi và cách ăn ở. Xong việc, thần thường về thủy cung với mẹ, khi có việc cần, thần mới hiện lên.
Bấy giờ, ở vùng núi cao phương Bắc, có nàng Âu Cơ thuộc dòng họ Thần Nông, xinh đẹp tuyệt trần, nghe tiếng vùng đất Lạc có nhiều hoa thơm cỏ lạ, bèn tìm đến thăm. Âu Cơ và Lạc Long Quân gặp nhau, đèm lòng yêu thương, rồi trở thành vợ chồng, cùng nhau chung sống trên cạn ở điện Long Trang.
Ít lâu sau, Âu Cơ có mang đến kì sinh nở. Chuyện thật lạ, nàng sinh ra một cái bọc trăm trứng nở ra một trăm con trai, con nào con ấy hồng hào, đẹp đẽ lạ thường. Đàn con không cần bú mớm mà tự lớn lên như thổi, mặt mũi khôi ngô, khỏe mạnh như thần.
Thế rồi một hôm, Lạc Long Quân vốn quen ở nước, cảm thấy mình không thể sống mãi trên cạn được, đành từ biệt Âu Cơ và đàn con để trở về thủy cung với mẹ. Âu Cơ ở lại một mình nuôi đàn con, tháng ngày chờ mong, buồn tủi. Cuối cùng nàng gọi chồng lên và than thở.
– Sao chàng bỏ thiếp mà đi, không cùng thiếp nuôi đàn con nhỏ?
Lạc Long Quân nói:
– Ta vốn nòi rồng ở miền nước thẳm, nàng là giòng tiên ở chốn non cao. Kẻ ở cạn, người ở nước, tính tình tập quán khác nhau, khó mà ăn ở cùng nhau một nơi lâu dài được. Nay ta đưa năm mươi con xuống biển, nàng đưa năm mươi con lên núi, chia nhau cai quản các phương. Kẻ miền núi, người miền biển, khi có việc gì thì giúp đỡ lẫn nhau, đừng quên lời hẹn.
Âu Cơ và trăm con nghe theo, rồi cùng nhau chia tay nhau lên đường. Người con trưởng được tôn lên làm vua, lấy hiệu là Hùng Vương, đóng đô ở đất Phong Châu, đặt tên nước là Văn Lang. Triều đình có tướng văn, tướng võ, con trai vua gọi là quan lang, con gái vua gọi là mị nương, khi cha chết thì được truyền ngôi cho con trưởng, mười mấy đời truyền nối ngôi vua đều lấy danh hiệu Hùng Vương, không hề thay đổi.
Cũng bởi sự tích này mà về sau, người Việt Nam ta con cháu vua Hùng, thường nhắc đến nguồn gốc của mình là con Rồng cháu Tiên.
(Con Rồng cháu Tiên , Ngữ Văn 6, tập 1, trang 6, NXB Giáo dục – 1989 )
Câu 1. Từ câu chuyện “Con Rồng cháu Tiên”, em hãy nêu những việc làm để tinh thần đoàn kết của học sinh trong lớp.
Câu 2. Nếu em là một người con trong bọc trăm trứng của Âu Cơ, em sẽ làm gì để thực hiện lời dặn “khi có việc gì thì giúp đỡ lẫn nhau”? Hãy trình bày ngắn gọn suy nghĩ của em.
Câu 3,Trong câu chuyện Con rồng cháu tiên có những chi tiết hoang đường nào ?
Câu 4 . Theo đoạn trích, Lạc Long Quân có những đặc điểm và công lao gì đối với nhân dân? Âu Cơ có nguồn gốc và vẻ đẹp như thế nào?
Câu5 . Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu sau:
“Đàn con không cần bú mớm mà tự lớn lên như thổi.” trả lời theo đủ 3 ý: td chung vd: tăng sggh, gc cho sự diễn đạt. Ý 2: Nhấn mạnh cái gì. Ý 3: Qua đó thể hiện/ ca ngợi
YẾT KIÊU
“Ngày xưa có một người tên là Yết Kiêu ở làng Hạ Bì làm nghề đánh cá. Một hôm, ông ta đi dọc theo bờ biển về làng bỗng thấy trên bãi có hai con trâu đang ghì sừng húc nhau dưới bóng trăng khuya. Sẵn đòn ống, ông cầm xông lại phang mạnh mấy cái vào mình chúng nó. Tự dưng hai con trâu chạy xuống biển rồi biến mất. Ông rất kinh ngạc đoán biết là trâu thần. Khi nhìn lại đòn ống thì thấy có mấy cái lông trâu dính vào đấy. Ông mừng quá bỏ vào miệng nuốt đi.
Từ đó sức khỏe của Yết Kiêu vượt hẳn mọi người, không một ai dám đương địch. Đặc biệt là có tài lội nước. Mỗi lần ông lặn xuống biển bắt cá, người ta cứ tưởng như ông đi trên đất liền. Nhiều khi ông sống ở dưới nước luôn sáu bảy ngày mới lên.
Hồi ấy có quân giặc ở nước ngoài sang cướp nước ta. Chúng cho một trăm chiếc tàu lớn tiến vào cửa biển Vạn Ninh vây bọc, bắt tất cả thuyền bè, đốt phá chài lưới. Đi đến đâu, chúng cướp của giết người gây tang tóc khắp mọi vùng duyên hải. Chiến thuyền nhà vua ra đối địch bị giặc đánh đắm mất cả. Nhà vua rất lo sợ, sai rao trong thiên hạ ai có cách gì lui được giặc dữ sẽ phong cho quyền cao chức trọng.
Yết Kiêu bèn tìm đến tâu vua rằng: “Tôi tuy tài hèn sức yếu nhưng cũng quyết cho lũ chúng nó vào bụng cá”. Vua hỏi: “Nhà ngươi cần bao nhiêu người? Bao nhiêu thuyền bè?”. “Tâu bệ hạ” – ông đáp – “Chỉ một mình tôi cũng có thể đương được với chúng nó”. Nhà vua mừng lắm, liền phong cho ông làm Đô thống cầm thủy quân đánh giặc”.
(Nguồn: https//truyen-dan-gian/yet-kieu.html)
Câu 5. Viết đoạn văn 5-7 câu rút ra bài học cho bản thân qua văn bản Yết Kiêu
—
Phần 1: CON RỒNG CHÁU TIÊN
Câu 1. Từ câu chuyện “Con Rồng Cháu Tiên”, em hãy nêu những việc làm để tinh thần đoàn kết của học sinh trong lớp.
Cô thấy câu hỏi này rất hay, nó giúp chúng ta liên hệ bài học từ truyền thuyết vào cuộc sống thực tế của mình. Từ câu chuyện “Con Rồng Cháu Tiên”, chúng ta thấy được bài học về sự yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau giữa các anh em, giữa các dân tộc. Với lớp học của chúng ta, để xây dựng tinh thần đoàn kết, các em có thể làm những việc sau:
* Quan tâm, giúp đỡ bạn bè: Khi bạn gặp khó khăn trong học tập hay cuộc sống, hãy sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ bạn. Ví dụ, bạn nào học yếu môn Toán có thể nhờ bạn học giỏi hơn chỉ bài, hoặc bạn nào quên tập, quên sách có thể nhờ bạn cho mượn tạm.
* Tôn trọng sự khác biệt: Mỗi bạn trong lớp đều có những điểm mạnh, điểm yếu, sở thích khác nhau. Chúng ta cần tôn trọng những khác biệt đó, không vì bạn khác mình mà xa lánh hay chế giễu.
* Tham gia các hoạt động chung: Các hoạt động của lớp, của trường như văn nghệ, thể thao, các buổi thảo luận, dọn vệ sinh… là cơ hội để chúng ta cùng nhau làm việc, gắn kết tình cảm.
* Lắng nghe và chia sẻ ý kiến: Trong các giờ thảo luận nhóm hay các buổi sinh hoạt lớp, hãy tích cực lắng nghe ý kiến của bạn bè và mạnh dạn bày tỏ suy nghĩ của mình một cách tôn trọng.
* Giải quyết mâu thuẫn một cách hòa bình: Nếu có bất đồng hay mâu thuẫn xảy ra, hãy tìm cách nói chuyện thẳng thắn, chia sẻ để hiểu nhau hơn, tránh những lời nói hay hành động làm tổn thương bạn bè.
Câu 2. Nếu em là một người con trong bọc trăm trứng của Âu Cơ, em sẽ làm gì để thực hiện lời dặn “khi có việc gì thì giúp đỡ lẫn nhau”? Hãy trình bày ngắn gọn suy nghĩ của em.
Nếu em là một người con trong bọc trăm trứng, em sẽ rất tự hào về nguồn gốc của mình. Để thực hiện lời dặn “khi có việc gì thì giúp đỡ lẫn nhau”, em sẽ:
* Luôn nhớ về cội nguồn: Em sẽ luôn ghi nhớ mình là con Lạc Long Quân và Âu Cơ, có nghĩa là mang trong mình dòng máu Rồng Tiên. Tinh thần yêu nước, đoàn kết của cha ông sẽ là kim chỉ nam cho hành động của em.
* Sẵn sàng giúp đỡ anh em: Dù anh em có chia nhau đi đâu, miền núi hay miền biển, em vẫn luôn sẵn sàng lắng nghe và giúp đỡ khi cần. Nếu anh em ở miền núi gặp khó khăn về lương thực, em sẽ tìm cách chia sẻ. Nếu anh em ở miền biển gặp thiên tai, em sẽ chung tay giúp sức.
* Lan tỏa tinh thần đoàn kết: Em sẽ không chỉ giúp đỡ trực tiếp mà còn khuyến khích, động viên những người xung quanh cùng nhau đoàn kết, yêu thương và giúp đỡ lẫn nhau. Em tin rằng, chỉ khi đoàn kết, chúng ta mới có thể vượt qua mọi khó khăn.
Câu 3. Trong câu chuyện Con rồng cháu tiên có những chi tiết hoang đường nào?
Câu chuyện “Con Rồng Cháu Tiên” là một truyền thuyết, nên nó có những yếu tố kỳ ảo, hoang đường để thể hiện vai trò và sức mạnh phi thường của các nhân vật. Những chi tiết hoang đường đó bao gồm:
* Lạc Long Quân là con thần Long Nữ, mình rồng: Đây là chi tiết thể hiện nguồn gốc thần linh, cao quý của cha đẻ người Việt.
* Lạc Long Quân có sức khỏe vô địch, có nhiều phép lạ: Điều này cho thấy khả năng bảo vệ nhân dân, chống lại yêu ma của người anh hùng.
* Âu Cơ sinh ra một cái bọc trăm trứng, nở ra một trăm con trai: Đây là chi tiết kỳ ảo, thể hiện sự sung mãn, con đàn cháu đống và sự hình thành nhanh chóng của dân tộc Việt Nam.
* Đàn con không cần bú mớm mà tự lớn lên như thổi, mặt mũi khôi ngô, khỏe mạnh như thần: Chi tiết này nhấn mạnh sự phát triển nhanh chóng, mạnh mẽ và phi thường của thế hệ đầu tiên người Việt.
Những chi tiết này làm cho câu chuyện thêm hấp dẫn, mang tính biểu tượng cao, giúp nhân dân ta lý giải nguồn gốc tổ tiên và đề cao tinh thần đoàn kết.
Câu 4. Theo đoạn trích, Lạc Long Quân có những đặc điểm và công lao gì đối với nhân dân? Âu Cơ có nguồn gốc và vẻ đẹp như thế nào?
Dựa vào đoạn trích, chúng ta có thể thấy:
* Về Lạc Long Quân:
* Đặc điểm: Thần thuộc nòi rồng, con trai thần Long Nữ, mình rồng, thường ở dưới nước, thỉnh thoảng lên sống trên cạn, sức khỏe vô địch, có nhiều phép lạ.
* Công lao: Thần giúp nhân dân diệt trừ Ngư tinh, Hồ tinh, Mộc tinh (là những loài yêu quái). Thần dạy dân cách trồng trọt, chăn nuôi và cách ăn ở.
* Về Âu Cơ:
* Nguồn gốc: Nàng Âu Cơ thuộc dòng họ Thần Nông, ở vùng núi cao phương Bắc.
* Vẻ đẹp: Xinh đẹp tuyệt trần.
Câu 5. Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu sau: “Đàn con không cần bú mớm mà tự lớn lên như thổi.” trả lời theo đủ 3 ý: td chung vd: tăng sggh, gc cho sự diễn đạt. Ý 2: Nhấn mạnh cái gì. Ý 3: Qua đó thể hiện/ ca ngợi
Biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: “Đàn con không cần bú mớm mà tự lớn lên như thổi.” là so sánh.
* Tác dụng chung: Biện pháp so sánh này giúp câu văn trở nên sinh động, gợi hình, gợi cảm hơn. Nó làm cho sự diễn đạt trở nên mạnh mẽ và dễ hình dung.
* Nhấn mạnh: Biện pháp so sánh “như thổi” giúp nhấn mạnh tốc độ lớn lên nhanh chóng, phi thường của trăm người con.
* Qua đó thể hiện/ca ngợi: Qua đó, tác giả dân gian ca ngợi sự phi thường, mạnh mẽ, tiềm năng phát triển to lớn của thế hệ con cháu Lạc Long Quân và Âu Cơ, báo hiệu sự hình thành và phát triển nhanh chóng của dân tộc Việt Nam.
—
Phần 2: YẾT KIÊU
Câu 5. Viết đoạn văn 5-7 câu rút ra bài học cho bản thân qua văn bản Yết Kiêu. Yêu cầu: Trình bày chi tiết, dùng HTML cơ bản (
,
, ). Không dùng markdown (). Toán học thì bọc trong \( và \).**
Câu chuyện về Yết Kiêu đã để lại cho em nhiều bài học quý giá. Đầu tiên, em nhận ra rằng, dù chỉ là một người dân bình thường, nếu có lòng yêu nước và ý chí chiến đấu thì hoàn toàn có thể làm nên những điều phi thường.
Thứ hai, Yết Kiêu sở hữu một tài năng đặc biệt là tài lội nước, và khi đất nước lâm nguy, ông đã không ngần ngại đem tài năng đó ra để bảo vệ Tổ quốc. Điều này cho thấy, mỗi chúng ta đều có những điểm mạnh riêng, và việc phát huy những điểm mạnh đó để đóng góp cho cộng đồng là vô cùng quan trọng.
Cuối cùng, em học được tinh thần dám nghĩ dám làm và sự khiêm nhường của Yết Kiêu khi đối diện với vua. Dù nói mình “tài hèn sức yếu”, ông vẫn tự tin vào khả năng của mình và sẵn sàng hy sinh vì đất nước.
Từ đó, em tự hứa sẽ luôn trau dồi kiến thức, rèn luyện bản thân để có thể đóng góp sức mình vào sự phát triển của quê hương, đất nước khi có cơ hội.
—
Vậy là chúng ta đã cùng nhau giải quyết xong các câu hỏi về hai câu chuyện truyền thuyết thú vị. Các em về nhà ôn lại bài và chuẩn bị cho tiết học tiếp theo nhé!
Câu \(1\): Việc làm để tinh thần đoàn kết trong lớp:
\(-\) Giúp đỡ bạn cùng tiến trong học tập (đôi bạn cùng tiến).
\(-\) Sẻ chia, thăm hỏi khi bạn gặp chuyện buồn hoặc ốm đau.
\(-\) Tích cực tham gia các hoạt động tập thể, không chia phe phái.
Câu \(2\): Nếu là một người con của Âu Cơ: Em sẽ luôn ghi nhớ mình và mọi người đều cùng chung một bọc (đồng bào). Em sẽ sẵn sàng chia sẻ khó khăn, bảo vệ anh em khi bị bắt nạt và cùng nhau xây dựng quê hương để thực hiện lời dặn của cha.
Câu \(3\): Chi tiết hoang đường: Lạc Long Quân là con trai thần Long Nữ, mình rồng, có phép lạ, sống được dưới nước. Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng, nở ra trăm người con trai. Đàn con tự lớn nhanh như thổi mà không cần bú mớm.
Câu \(4\): Đặc điểm và công lao:
\(-\) Lạc Long Quân: Sức khỏe vô địch, có phép lạ.
\(+\) Công lao: Diệt trừ yêu quái (Ngư tinh, Hồ tinh, Mộc tinh), dạy dân trồng trọt, chăn nuôi và cách ăn ở.
\(-\) Âu Cơ: Dòng họ Thần Nông ở vùng núi cao.
\(+\) Vẻ đẹp: Xinh đẹp tuyệt trần.
Câu \(5\): Biện pháp tu từ:
\(-\) Biện pháp: So sánh (“như thổi”).
\(-\) Tác dụng:
\(+\) Làm cho câu văn sinh động, giàu hình ảnh và gợi hình gợi cảm.
\(+\) Nhấn mạnh sự lớn lên nhanh chóng, kỳ diệu và khỏe mạnh khác thường của đàn con.
\(+\) Qua đó thể hiện niềm tự hào về nguồn gốc cao quý và sức mạnh siêu nhiên của tổ tiên người Việt.
Câu \(5\): Bài học rút ra (Đoạn văn): Qua câu chuyện về Yết Kiêu, em rút ra được bài học quý báu về lòng yêu nước và ý chí xả thân vì độc lập dân tộc. Dù chỉ là một người dân bình thường, nhưng khi tổ quốc lâm nguy, Yết Kiêu đã dũng cảm đứng ra gánh vác trọng trách cứu nước. Điều này dạy em rằng mỗi cá nhân cần có trách nhiệm với quê hương và phải biết dùng tài năng của mình để cống hiến cho xã hội. Đồng thời, sự tự tin và quyết tâm của ông cũng nhắc nhở em phải luôn nỗ lực, không ngại khó khăn để bảo vệ những giá trị tốt đẹp của đất nước.
\(color{lightgreen}{#phamththh}\)