Cứu em
a.CH3-CH2-CH=O +[H] —>
b.CH3-CH2-CH=O +[Ag(NH3)2]OH —>
c.CH3-CH2-CH=O…
a.CH3-CH2-CH=O +[H] —>
b.CH3-CH2-CH=O +[Ag(NH3)2]OH —>
c.CH3-CH2-CH=O +Cu(OH)2 +NaOH —>
d.C3-CH2-CH=O +HCN —>
e.CH3-CH2-CH=O +I2 +NaOH —>
Chúng ta sẽ đi vào từng câu a, b, c, d, e.
a. CH3-CH2-CH=O + [H] —>
Ở phản ứng này, chúng ta có anđehit propionic (CH3-CH2-CH=O) tác dụng với hydro nguyên tử [H]. Phản ứng này là phản ứng oxi hóa – khử.
Khi anđehit tác dụng với hydro nguyên tử, nhóm chức anđehit (-CHO) sẽ bị khử thành nhóm chức ancol bậc một (-CH2OH).
Vậy, sản phẩm của phản ứng là ancol etylic.
Phương trình hóa học:
CH3-CH2-CH=O + [H] —> CH3-CH2-CH2-OH
Tên sản phẩm: Propan-1-ol (hoặc ancol propylic)
b. CH3-CH2-CH=O + [Ag(NH3)2]OH —>
Phản ứng này là phản ứng tráng gương. Anđehit no, mạch hở, kể cả anđehit fomic, đều tham gia phản ứng này khi đun nóng với dung dịch bạc nitrat trong amoniac.
Trong trường hợp này, CH3-CH2-CH=O là anđehit propionic. Nó sẽ tác dụng với phức bạc amoniac, tạo ra kết tủa bạc kim loại (Ag) bám trên thành ống nghiệm, tạo hiệu ứng như tráng gương. Đồng thời, nhóm chức anđehit sẽ bị oxi hóa thành nhóm cacboxylat.
Phương trình hóa học:
CH3-CH2-CH=O + 2[Ag(NH3)2]OH –(t^o)–> CH3-CH2-COONH4 + 2Ag + 3NH3 + H2O
(Cô viết phương trình đầy đủ để các em dễ hình dung. Tuy nhiên, trong chương trình lớp 8, các em có thể viết gọn hơn với dung dịch NH3, Ag2O hoặc [Ag(NH3)2]OH. Quan trọng là thấy sự tạo thành Ag)
Tên sản phẩm: Amoni propionat, bạc kim loại, amoniac, nước.
c. CH3-CH2-CH=O + Cu(OH)2 + NaOH —>
Đây là phản ứng của anđehit với đồng(II) hidroxit trong môi trường kiềm, thường được đun nóng. Phản ứng này cũng là một phản ứng oxi hóa – khử.
Nhóm chức anđehit sẽ bị oxi hóa thành nhóm cacboxylat, còn ion đồng(II) (Cu^2+) sẽ bị khử thành đồng(I) oxit (Cu2O) có màu đỏ gạch.
Phản ứng này thường dùng để nhận biết anđehit.
Phương trình hóa học:
CH3-CH2-CH=O + 2Cu(OH)2 + NaOH –(t^o)–> CH3-CH2-COONa + Cu2O + 2H2O
(Lưu ý: Có thể cân bằng khác nhau tùy theo cách viết chi tiết hơn, nhưng đây là cách biểu diễn phổ biến cho lớp 8, tập trung vào sự tạo thành Cu2O)
Tên sản phẩm: Natri propionat, đồng(I) oxit, nước.
d. CH3-CH2-CH=O + HCN —>
Phản ứng này là phản ứng cộng hợp của hydro xyanua (HCN) vào nhóm chức anđehit.
Trong trường hợp này, HCN sẽ cộng vào liên kết đôi C=O của nhóm chức anđehit.
Phương trình hóa học:
CH3-CH2-CH=O + HCN —> CH3-CH2-CH(OH)CN
Tên sản phẩm: 2-Hydroxypropanenitrile (hoặc anđehit xyanhydrin)
e. CH3-CH2-CH=O + I2 + NaOH —>
Phản ứng này là phản ứng iotofom. Các anđehit mà nhóm metyl hoặc metylen ở cạnh nhóm -CHO (tức là có dạng R-CO-CH3 hoặc R-CHO với R có nhóm -CH3 hoặc -CH2-) sẽ phản ứng với iốt trong môi trường kiềm.
Anđehit propionic (CH3-CH2-CH=O) có nhóm metylen (-CH2-) ở cạnh nhóm -CHO, nên nó sẽ tham gia phản ứng này.
Phản ứng này tạo ra tủa vàng của iodoform (CHI3).
Phương trình hóa học:
CH3-CH2-CH=O + 3I2 + 4NaOH —> CH3-CH2-COONa + CHI3(kết tủa vàng) + 3NaI + 3H2O
Tên sản phẩm: Natri propionat, iodoform (kết tủa vàng), natri iodua, nước.
Các em về nhà xem lại lý thuyết về phản ứng của anđehit và làm thêm các bài tập tương tự nhé. Nếu có gì chưa hiểu, cứ mạnh dạn hỏi cô.
Đáp án:
\(\rm a.\ CH_3 – CH_2 – CH = O +2 [H] \to CH_3 – CH_2 – CH_2- OH\\b.\ CH_3 -CH_2 -CH = O + 2[Ag(NH_3)_2]OH\xrightarrow{t^°}CH_3 -CH_2 -COO-NH_4+3NH_3+2Ag+H_2O\\c.\ CH_3 – CH_2 – CH = O + 2Cu(OH)_2 +NaOH\xrightarrow{t^°}CH_3 – CH_2 -COO-Na+Cu_2O+3H_2O\\d.\ CH_3 – CH_2 – CH = O + HCN \to CH_3 – CH_2 – CH(OH)-CN\\e.\ CH_3 – CH_2 -CH = O + I_2 + NaOH \not\longrightarrow\)
a) CH3-CH2-CH=O + 2H –> CH3-CH2-CH2-OH
b)CH3-CH2-CH=O + 2[Ag(NH3)2]OH —> CH3-CH2-COO-NH4 + 2Ag + 3NH3 + H2O
c) CH3-CH2-CH=O + 2Cu(OH)2 + NaOH —> CH3-CH2-COO-Na + Cu2O + 3H2O
d) CH3-CH2-CH=O + HCN —-> CH3-CH2-CH(OH)-CN
e) CH3-CH2-CH=O + 5I2 + 13NaOH —-> 3H-COO-Na + 10NaI + 8H2O