Chào các em học sinh yêu quý của cô! Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau chinh phục một bài tập rất hay và ý nghĩa trong chương trình Ngữ Văn lớp 8, đó là tìm dẫn chứng về “cống hiến”. Các em hãy mở sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 8, tập 2 ra trang 106, bài “Dẫn chứng về cống hiến”.

Trước hết, để làm tốt bài tập này, chúng ta cần hiểu rõ khái niệm “cống hiến”. Cống hiến là sự đóng góp công sức, tài năng, trí tuệ của mình cho một mục đích cao đẹp, cho cộng đồng, cho đất nước, thường là hy sinh lợi ích cá nhân để mang lại lợi ích chung.

Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào phần hướng dẫn giải chi tiết từng bước, bám sát theo sách giáo khoa nhé.

Bước 1: Đọc kỹ và xác định yêu cầu của đề bài.
Đề bài yêu cầu chúng ta “Dẫn chứng về cống hiến”. Điều này có nghĩa là chúng ta cần tìm những ví dụ cụ thể, những câu chuyện, những tấm gương về những con người đã có những đóng góp quan trọng, ý nghĩa cho xã hội.

Bước 2: Hệ thống hóa kiến thức đã học về các nhân vật, sự kiện, tác phẩm có liên quan đến chủ đề cống hiến.
Trong chương trình Ngữ Văn lớp 8, chúng ta đã được học rất nhiều văn bản, nhiều câu chuyện về những con người giàu lòng yêu nước, sẵn sàng hy sinh vì dân tộc, vì đất nước. Cô trò mình cùng nhau ôn lại nhé:

* Tác phẩm “Nhật kí trong tù” của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Đây là một kho báu chứa đựng vô vàn những tư tưởng cao đẹp về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần cống hiến quên mình. Trong đó, có những bài thơ thể hiện rõ tâm trạng, ý chí của Bác khi bị giam cầm nhưng vẫn luôn hướng về cách mạng, về dân tộc.
* Các nhân vật lịch sử: Chúng ta đã học về những vị anh hùng dân tộc như Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Quốc Tuấn, Lê Lợi, Quang Trung… Họ là những người đã dốc hết sức mình để bảo vệ Tổ quốc khỏi giặc ngoại xâm.
* Các nhân vật trong các tác phẩm văn học khác: Có thể có những nhân vật dù không phải là nhân vật lịch sử được ghi chép đầy đủ, nhưng qua ngòi bút của tác giả, họ vẫn hiện lên với những hành động cao đẹp, thể hiện tinh thần cống hiến cho cộng đồng.

Bước 3: Lựa chọn và trình bày các dẫn chứng tiêu biểu.
Dựa trên những kiến thức đã hệ thống hóa, chúng ta sẽ chọn ra những dẫn chứng cụ thể và trình bày một cách rõ ràng.

Dẫn chứng 1: Chủ tịch Hồ Chí Minh.
* Nội dung cống hiến: Suốt đời Người cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng một Việt Nam độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc. Cuộc đời Người là một tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước, đức hy sinh, sự giản dị và tinh thần phục vụ nhân dân.
* Biểu hiện cụ thể:
* Người đã dành trọn tuổi xuân để đi tìm đường cứu nước, hoạt động cách mạng ở nước ngoài.
* Khi trở về nước, Người trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng, giành độc lập cho dân tộc.
* Dù ở bất cứ cương vị nào, từ một người dân bình thường đến vị Chủ tịch nước, Người luôn đặt lợi ích của dân tộc lên trên hết.
* Ngay cả khi nằm trên giường bệnh, Người vẫn đau đáu nghĩ về chiến trường, về tương lai của đất nước.
* Minh chứng từ tác phẩm: Trong “Nhật kí trong tù”, có rất nhiều bài thơ thể hiện ý chí kiên cường, lạc quan và tình yêu sâu sắc của Bác dành cho quê hương, đất nước. Ví dụ như bài thơ “Ngắm trăng”, dù bị tù đày, Bác vẫn tìm thấy vẻ đẹp của thiên nhiên và liên tưởng đến cảnh “người ngắm trăng ngoài cửa sổ – Vợ nhìn trăng vành vạnh”. Hay bài “Tức cảnh Pác Bó”, dù sống trong hoàn cảnh gian khổ, Bác vẫn thể hiện một tinh thần lạc quan, coi đó là niềm vui “Sáng ra bờ suối, tối vào hang – Cháo bèo chan sảy, bọ ngựa ăn”. Những câu thơ này tuy không trực tiếp nói về “cống hiến” nhưng toát lên một ý chí, một tinh thần sẵn sàng chấp nhận gian khổ để hoàn thành nhiệm vụ lớn lao.

Dẫn chứng 2: Các anh hùng liệt sĩ trong các cuộc kháng chiến.
* Nội dung cống hiến: Họ đã hy sinh tuổi trẻ, hạnh phúc, thậm chí cả tính mạng của mình để bảo vệ nền độc lập, tự do cho Tổ quốc.
* Biểu hiện cụ thể:
* Anh hùng liệt sĩ Trần Văn Ơn đã hy sinh trong phong trào Đồng khởi, là biểu tượng cho tinh thần đấu tranh bất khuất.
* Đội thiếu niên “Anh hùng” Nguyễn Văn Trỗi đã dũng cảm đấu tranh chống lại kẻ thù, thể hiện tinh thần yêu nước mãnh liệt.
* Các chiến sĩ trong các trận đánh lịch sử như Điện Biên Phủ, Mậu Thân… đã anh dũng chiến đấu, hy sinh xương máu để giành chiến thắng.
* Minh chứng từ tác phẩm: Chúng ta có thể nhớ lại bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” của Huy Cận, tuy không nói trực tiếp về sự hy sinh, nhưng tinh thần lao động hăng say, làm giàu cho đất nước của những người dân chài cũng là một hình thức cống hiến. Hoặc bài “Tiếng rao đêm” của nhà thơ Lê Cảnh Nhạc, miêu tả hình ảnh người phụ nữ đêm đêm đi rao hàng để kiếm sống, nuôi chồng con, để chồng con có thể yên tâm làm việc, đó cũng là một sự cống hiến thầm lặng cho gia đình và xã hội.

Dẫn chứng 3: Những con người bình dị có đóng góp thầm lặng.
* Nội dung cống hiến: Không phải ai cũng có những đóng góp mang tầm vóc lịch sử, nhưng những đóng góp thầm lặng, hàng ngày của mỗi cá nhân cũng vô cùng quý giá. Đó có thể là những thầy cô giáo, những bác sĩ, những kỹ sư, những người nông dân…
* Biểu hiện cụ thể:
* Các thầy cô giáo cống hiến trí tuệ, công sức để đào tạo nên những thế hệ trẻ tài năng.
* Các y bác sĩ ngày đêm chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, cứu chữa người bệnh.
* Những người nông dân cần cù lao động trên đồng ruộng để cung cấp lương thực cho xã hội.
* Trong bài “Lão Gôm” (dù không nằm trong chương trình lớp 8 nhưng là một ví dụ minh họa hay), lão Gôm đã cả đời cống hiến cho công việc khai thác gỗ, mang lại lợi ích cho cả vùng.

Bước 4: Rút ra bài học về ý nghĩa của sự cống hiến.
Sau khi tìm hiểu các dẫn chứng, chúng ta thấy rằng:
* Cống hiến là một phẩm chất cao đẹp, thể hiện lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và tình yêu thương con người.
* Sự cống hiến, dù lớn lao hay thầm lặng, đều góp phần làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.
* Chúng ta cần noi gương các thế hệ đi trước, tích cực đóng góp sức mình cho sự phát triển của đất nước.

Đó là cách chúng ta có thể tìm và trình bày dẫn chứng về cống hiến dựa trên kiến thức đã học. Các em về nhà cố gắng ôn tập thêm các bài học, các nhân vật để có thêm nhiều dẫn chứng sinh động và thuyết phục hơn nữa nhé.

Chúc các em học tốt!