Chào các em học sinh thân mến!

Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong tiết học âm nhạc hôm nay. Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá và sáng tạo với bài hát quen thuộc “Mái Trường Mến Yêu”. Hôm nay, nhiệm vụ của chúng ta là đặt lời mới cho bài hát này. Đây là một hoạt động rất thú vị, giúp các em thể hiện tình cảm, suy nghĩ của mình về mái trường thân yêu.

Chúng ta sẽ cùng nhau thực hiện từng bước một để hoàn thành bài tập này nhé.

Bước 1: Khởi động và lắng nghe bài hát gốc

Trước tiên, để các em có cảm hứng và nhớ lại giai điệu quen thuộc, chúng ta sẽ cùng nhau lắng nghe lại bài hát “Mái Trường Mến Yêu” do nhạc sĩ Lê Quốc Thắng sáng tác. Các em hãy nhắm mắt lại, cảm nhận giai điệu, lời ca và nghĩ về những kỷ niệm đẹp của mình ở trường.

(Giáo viên bật nhạc bài hát “Mái Trường Mến Yêu”)

Sau khi nghe xong, các em có cảm nhận gì về bài hát này không? Lời ca bài hát nói về điều gì? Giai điệu có làm các em xúc động không?

Bước 2: Phân tích cấu trúc và ý nghĩa của lời ca gốc

Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau xem xét lời ca gốc của bài hát.

“Mái trường xanh xanh
Thân yêu ơi!
Giờ chia tay bạn bè
Lòng còn vương vấn
Nhớ những ngày thơ
Cùng bạn học bao điều hay

Bao kỷ niệm xưa
Còn đọng mãi
Trên sân trường rợp bóng cây
Giờ em bước đi
Trong niềm hân hoan
Chào tương lai…”

Các em thấy đó, lời ca gốc nói về sự gắn bó, kỷ niệm với mái trường khi sắp phải chia xa. Nó gợi lên những cảm xúc lưu luyến, nhớ nhung và cả niềm hy vọng vào tương lai.

Bài hát có cấu trúc khá đơn giản, thường bao gồm các câu hát lặp lại hoặc có sự phát triển về ý tứ. Chúng ta sẽ không đi sâu vào cấu trúc nhạc lý phức tạp mà tập trung vào việc làm sao để lời ca mới của chúng ta phù hợp với giai điệu sẵn có.

Bước 3: Xác định chủ đề và thông điệp cho lời ca mới

Trước khi viết, chúng ta cần xác định xem mình muốn nói điều gì qua lời ca mới này. Các em muốn thể hiện điều gì về mái trường của mình?

* Có thể là tình cảm yêu mến, biết ơn thầy cô.
* Có thể là những kỷ niệm vui buồn cùng bạn bè.
* Có thể là những bài học quý giá đã nhận được.
* Hoặc đơn giản là những ước mơ, dự định khi rời xa mái trường.

Chúng ta hãy cùng nhau thảo luận và chốt một chủ đề chung hoặc mỗi nhóm/cá nhân có thể chọn một chủ đề riêng mà mình tâm đắc nhất.

Ví dụ, hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau đặt lời mới với chủ đề: “Thầy cô là ánh sáng, bạn bè là vầng trăng, cùng nhau xây đắp tương lai rạng ngời.”

Bước 4: Lựa chọn từ ngữ và hình ảnh

Khi đã có chủ đề, chúng ta cần chọn những từ ngữ, hình ảnh giàu cảm xúc và phù hợp với giai điệu.

* Hãy nghĩ về những từ ngữ đẹp, ý nghĩa liên quan đến trường học, thầy cô, bạn bè.
* Sử dụng các biện pháp tu từ như so sánh, nhân hóa (nếu phù hợp) để lời ca thêm sinh động.
* Cố gắng giữ cho lời ca có vần điệu, nhịp điệu tương đối giống với lời ca gốc để dễ hát.

Bước 5: Bắt đầu sáng tác từng câu, từng đoạn

Bây giờ là lúc chúng ta bắt tay vào việc viết. Cô sẽ gợi ý cách chúng ta làm dựa trên giai điệu và cấu trúc của bài hát gốc.

Chúng ta sẽ thử ghép lời vào từng đoạn của bài hát.

* Đoạn 1 (Tương tự như “Mái trường xanh xanh…”)
* Lời gốc: “Mái trường xanh xanh, thân yêu ơi!”
* Với chủ đề của chúng ta, chúng ta có thể suy nghĩ: Trường học này mang đến điều gì cho chúng ta? Nó giống như ánh sáng, soi đường.
* Gợi ý lời mới: “Trường em yêu dấu, bao ước mơ.” hoặc “Thầy cô yêu quý, bao mến thương.”
* Chúng ta chọn: “Trường em yêu dấu, bao mến thương.”

* Đoạn 2 (Tương tự như “Giờ chia tay bạn bè…”)
* Lời gốc: “Giờ chia tay bạn bè, lòng còn vương vấn.”
* Chúng ta muốn nói về thầy cô và bạn bè. Thầy cô như ánh sáng, bạn bè như vầng trăng.
* Gợi ý lời mới: “Thầy cô rạng ngời, như ánh dương.” hoặc “Bạn bè thân thiết, vầng trăng soi.”
* Chúng ta chọn: “Thầy cô rạng ngời, như ánh dương.”

* Đoạn 3 (Tương tự như “Nhớ những ngày thơ…”)
* Lời gốc: “Nhớ những ngày thơ, cùng bạn học bao điều hay.”
* Chúng ta muốn nói về những gì đã học, những bài học quý giá.
* Gợi ý lời mới: “Dạy em bao kiến thức, yêu cuộc đời.” hoặc “Chỉ em những lẽ sống, vững tương lai.”
* Chúng ta chọn: “Dạy em bao kiến thức, yêu cuộc đời.”

Chúng ta cứ tiếp tục như vậy cho hết bài. Các em có thể làm việc cá nhân hoặc chia nhóm để cùng nhau sáng tác.

(Giáo viên dành thời gian cho học sinh thực hành sáng tác)

Bước 6: Chỉnh sửa và hoàn thiện

Sau khi viết xong bản nháp, chúng ta cần đọc lại toàn bộ lời ca mới.

* Lời ca có xuôi tai không?
* Có phù hợp với giai điệu không?
* Thông điệp có rõ ràng không?
* Có từ ngữ nào cần thay đổi để hay hơn không?

Chúng ta có thể hát thử lời ca mới trên nền nhạc hoặc giai điệu để kiểm tra.

Ví dụ lời ca hoàn chỉnh theo chủ đề đã chọn:

(Giáo viên đọc hoặc hát lời ca đã được hoàn thiện)

Trường em yêu dấu, bao mến thương.
Thầy cô rạng ngời, như ánh dương.
Dạy em bao kiến thức, yêu cuộc đời.
Bạn bè thân thiết, vầng trăng soi.

Cùng nhau vững bước, trên con đường.
Xây đắp tương lai, rạng ngời hương.
Mai sau khôn lớn, em nhớ hoài.
Mái trường thân yêu, tình không phai.

Bước 7: Trình bày sản phẩm

Cuối cùng, các nhóm hoặc cá nhân sẽ lên trình bày lời ca mới của mình. Các em có thể hát lời ca mới đó trên nền nhạc hoặc đọc lời.

Cô mong rằng qua bài tập này, các em không chỉ hiểu hơn về bài hát “Mái Trường Mến Yêu” mà còn phát huy được khả năng sáng tạo của mình. Chúc các em luôn yêu thích môn Âm nhạc và có những kỷ niệm đẹp với mái trường của mình!