Chào các em học sinh thân yêu của cô! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau chinh phục một bài toán chia số có nhiều chữ số cho số có hai chữ số. Các em hãy mở sách giáo khoa Toán lớp 4 trang 70, chúng ta sẽ cùng làm bài tập sau:

Đặt tính rồi tính: 17826 : 48

Trước tiên, chúng ta sẽ thực hiện phép chia này bằng cách đặt tính theo cột dọc.

Bước 1: Đặt tính
Chúng ta viết số bị chia 17826 ở bên trái, số chia 48 ở bên phải, ngăn cách bằng một gạch thẳng đứng. Kẻ một đường ngang dưới số bị chia để viết thương và số dư (nếu có).

17826 | 48
|—-

Bước 2: Thực hiện phép chia

* Lấy chữ số đầu tiên của số bị chia để chia: Số chia là 48 (có 2 chữ số). Ta lấy hai chữ số đầu tiên của số bị chia là 17. Vì 17 bé hơn 48 nên ta không chia được.
* Lấy hai chữ số đầu tiên của số bị chia để chia: Ta lấy 178. Bây giờ ta sẽ chia 178 cho 48.

Để ước lượng thương, ta có thể làm tròn số chia 48 thành 50.
Ta nhẩm: 178 chia 50.
50 x 1 = 50
50 x 2 = 100
50 x 3 = 150
50 x 4 = 200
Như vậy, 178 chia cho 50 sẽ được khoảng 3.
Ta thử lấy 3 nhân với 48:
3 x 48 = 144.
178 lớn hơn 144 nên ta có thể đặt 3 là thương số đầu tiên.

Viết 3 vào thương.
Trừ 178 cho 144:
178 – 144 = 34.

17826 | 48
144 |—-
— | 3
34

* Hạ chữ số tiếp theo của số bị chia: Ta hạ chữ số 2 từ số bị chia xuống, đặt cạnh số dư 34, ta được số mới là 342.
Bây giờ ta chia 342 cho 48.

Làm tròn số chia 48 thành 50.
Ta nhẩm: 342 chia 50.
50 x 5 = 250
50 x 6 = 300
50 x 7 = 350
Như vậy, 342 chia cho 50 sẽ được khoảng 6 hoặc 7.
Ta thử lấy 7 nhân với 48:
7 x 48 = 336.
342 lớn hơn 336 nên ta có thể đặt 7 là thương số tiếp theo.

Viết 7 vào thương.
Trừ 342 cho 336:
342 – 336 = 6.

17826 | 48
144 |—-
— | 37
342
336
—
6

* Hạ chữ số cuối cùng của số bị chia: Ta hạ chữ số 6 từ số bị chia xuống, đặt cạnh số dư 6, ta được số mới là 66.
Bây giờ ta chia 66 cho 48.

Ta nhẩm: 66 chia cho 48.
48 x 1 = 48.
48 x 2 = 96 (lớn hơn 66).
Vậy 66 chia cho 48 được 1.

Viết 1 vào thương.
Trừ 66 cho 48:
66 – 48 = 18.

17826 | 48
144 |—-
— | 371
342
336
—
66
48
—
18

Bước 3: Kết luận
Phép chia đã kết thúc vì chúng ta đã hạ hết các chữ số của số bị chia.
Số 18 là số dư vì 18 bé hơn số chia 48.

Vậy, 17826 chia cho 48 bằng 371 và dư 18.

Ta có thể viết kết quả dưới dạng công thức:
\( 17826 = 48 \times 371 + 18 \)

Các em đã thấy phép chia này có dễ hiểu không nào? Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, các em hãy mạnh dạn hỏi cô nhé! Chúc các em học tốt!