Dầu dừa là trieste của axit panmitic với glixerol. CTCT của dầu dừa là:
A….
A. (C17H35COO)3C3H5. B. (C17H33COO)3C3H5
C. (C15H31COO)3C3H5. D. (C15H29COO)3C3H5
Chúng ta sẽ phân tích bài toán theo từng bước như sau:
Bước 1: Phân tích các dữ kiện của đề bài
Đề bài cho chúng ta biết: “Dầu dừa là trieste của axit panmitic với glixerol”.
– Từ “trieste” cho chúng ta biết đây là một chất béo, được tạo thành từ 1 phân tử glixerol và 3 phân tử axit béo.
– “Glixerol” là ancol 3 chức có công thức là \( C_3H_5(OH)_3 \).
– “Axit panmitic” là axit béo đã cho.
Nhiệm vụ của chúng ta là xác định công thức cấu tạo của axit panmitic để ghép với gốc glixerol, từ đó tìm ra công thức của dầu dừa.
Bước 2: Xác định công thức của axit panmitic
Theo kiến thức trong Sách giáo khoa Hóa học 12, chương “Lipit”, chúng ta cần ghi nhớ công thức của một số axit béo thường gặp.
Axit panmitic là một axit béo no (chỉ chứa liên kết đơn trong gốc hiđrocacbon), có 16 nguyên tử cacbon trong phân tử.
Công thức cấu tạo của axit panmitic là: \( C_{15}H_{31}COOH \).
Phần gốc axit tương ứng sẽ là \( C_{15}H_{31}COO- \).
Bước 3: Viết công thức cấu tạo của trieste tạo bởi axit panmitic và glixerol
Chất béo (trieste) được tạo thành bởi phản ứng este hóa giữa glixerol và axit béo.
Phương trình phản ứng tổng quát:
\[ 3 C_{15}H_{31}COOH + C_3H_5(OH)_3 \rightarrow (C_{15}H_{31}COO)_3C_3H_5 + 3H_2O \]
Phản ứng này tạo ra một phân tử trieste có gốc \( -C_3H_5 \) của glixerol liên kết với 3 gốc axit \( C_{15}H_{31}COO- \) của axit panmitic.
Vậy, công thức cấu tạo của dầu dừa trong trường hợp này là \( (C_{15}H_{31}COO)_3C_3H_5 \).
Bước 4: Đối chiếu với các đáp án và đưa ra lựa chọn
– Đáp án A: \( (C_{17}H_{35}COO)_3C_3H_5 \) là công thức của tristearin (tạo từ axit stearic \( C_{17}H_{35}COOH \)). Sai.
– Đáp án B: \( (C_{17}H_{33}COO)_3C_3H_5 \) là công thức của triolein (tạo từ axit oleic \( C_{17}H_{33}COOH \)). Sai.
– Đáp án C: \( (C_{15}H_{31}COO)_3C_3H_5 \) trùng khớp với công thức chúng ta vừa tìm được. Đúng.
– Đáp án D: \( (C_{15}H_{29}COO)_3C_3H_5 \) là công thức của este tạo từ một axit béo không no có 16 cacbon. Sai.
Kết luận:
Dựa trên phân tích, công thức cấu tạo của dầu dừa (trieste của axit panmitic với glixerol) là \( (C_{15}H_{31}COO)_3C_3H_5 \).
Vậy đáp án đúng là C.
\(PTHH: C_{15}H_{31}COOH+C_{3}H_{5}(OH)_{3} \xrightarrow {t^o} (C_{15}H_{31}COO)_{3}C_{3}H_{5} + 3H_{2}O\)
Đáp án: \(C\)
Giải thích các bước giải:
Axit panmitic: \(C_{15}H_{31}COOH\)
Axit stearic: \(C_{17}H_{35}COOH\)
Axit oleic: \(C_{17}H_{33}COOH\)
Axit linoleic: \(C_{17}H_{31}COOH\)