Thầy/cô rất vui khi được cùng các em phân tích và giải quyết bộ đề này. Đây là một dạng bài tập quen thuộc, giúp chúng ta củng cố kiến thức về tác phẩm “Lặng lẽ Sa Pa” và rèn luyện kĩ năng đọc hiểu, viết đoạn văn nghị luận. Các em hãy cùng thầy/cô đi vào giải quyết từng câu hỏi nhé.

***

Phần I (6,0 điểm)

Câu 1 (0,5 điểm):

Đây là lời của nhân vật bác lái xe nói với ông họa sĩ già và cô kĩ sư trẻ. Lời kể này được nói ra trên chuyến xe lên Sa Pa, khi bác lái xe giới thiệu cho hai vị khách của mình về anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn, một trong những con người lao động thầm lặng mà bác vô cùng quý mến.

Câu 2 (1,5 điểm):

Để trả lời câu hỏi này, các em cần đọc kĩ đoạn trích và kết hợp với kiến thức về toàn bộ tác phẩm.

* Khó khăn lớn nhất mà anh thanh niên phải đối mặt:

Đoạn trích đã nêu rất rõ, khó khăn lớn nhất không phải là sự khắc nghiệt của thiên nhiên hay sự vất vả của công việc, mà chính là sự cô đơn, nỗi “thèm người” đến tột cùng. Anh phải sống một mình trên đỉnh núi cao hai nghìn sáu trăm mét, “bốn bề chỉ cây cỏ và mây mù lạnh lẽo”. Sự vắng bóng con người, thiếu những giao tiếp đời thường đã khiến anh đôi khi phải có những hành động “kì quặc” như đẩy cây ra giữa đường chỉ để được gặp gỡ, trò chuyện với mọi người trong chốc lát. Đây là thử thách lớn nhất về mặt tinh thần.

* Cách anh đã vượt qua những khó khăn đó:

Anh thanh niên đã vượt qua sự cô đơn và những khó khăn khác bằng những cách rất đáng khâm phục:

– Tổ chức cuộc sống một cách khoa học, ngăn nắp: Anh tự tạo ra một thế giới phong phú cho riêng mình với vườn hoa rực rỡ, đàn gà, và đặc biệt là giá sách. Việc đọc sách không chỉ giúp anh nâng cao kiến thức mà còn là cách để anh trò chuyện với những con người của muôn đời.

– Tìm thấy niềm vui và ý nghĩa lớn lao trong công việc: Anh hiểu rằng công việc thầm lặng của mình có ích cho đất nước, cho sản xuất và chiến đấu (“nhờ cháu phát hiện một đám mây khô mà hôm ấy không quân ta hạ được bao nhiêu phản lực Mĩ trên cầu Hàm Rồng”). Tình yêu và trách nhiệm với công việc đã trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc, giúp anh vượt qua mọi gian khổ.

– Chủ động tạo ra những kết nối với con người: Anh trò chuyện với bác lái xe qua máy bộ đàm, háo hức chờ những chuyến xe đi qua để được gặp người, tặng quà (củ tam thất cho vợ bác lái xe, trứng cho ông họa sĩ và cô kĩ sư). Chính sự cởi mở, chân thành và lòng hiếu khách đã giúp anh chiến thắng nỗi cô đơn.

Câu 3 (3,5 điểm):

Các em chú ý, đề bài yêu cầu viết đoạn văn theo mô hình Tổng – Phân – Hợp, có độ dài khoảng 12 câu và chứa các yếu tố tiếng Việt theo yêu cầu. Thầy/cô sẽ gợi ý một đoạn văn mẫu để các em tham khảo nhé.

Bài làm tham khảo:

(Câu Tổng) Truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long đã thành công khắc họa hình ảnh những con người lao động bình dị đang ngày đêm thầm lặng cống hiến sức mình cho công cuộc xây dựng đất nước trên mảnh đất Sa Pa thơ mộng. (Câu Phân) Nổi bật lên giữa cái lặng im của núi rừng là hình ảnh anh thanh niên, một chàng trai hai mươi bảy tuổi làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu, với lòng yêu nghề và tinh thần trách nhiệm cao cả. Anh sống một mình trên đỉnh Yên Sơn quanh năm mây phủ, đối diện với nỗi cô đơn nhưng không hề chùn bước. Anh tìm thấy niềm vui và ý nghĩa trong công việc đo gió, đo mưa, dự báo thời tiết, phục vụ sản xuất và chiến đấu. Bên cạnh đó, anh còn tự làm phong phú đời sống tinh thần của mình bằng việc đọc sách, trồng hoa, nuôi gà. Không chỉ có anh thanh niên, Sa Pa còn có những con người đáng quý khác như ông kĩ sư nông nghiệp ở vườn rau Sa Pa âm thầm nghiên cứu để tạo ra những giống cây tốt nhất. Hay như anh cán bộ nghiên cứu bản đồ sét luôn miệt mài với công việc của mình mà không cần ai biết đến. Họ chính là những minh chứng sống động cho vẻ đẹp của người lao động mới. Họ không cần được vinh danh, không cần ai biết mặt nhớ tên. Niềm hạnh phúc của họ là được làm việc, được cống hiến cho Tổ quốc thân yêu. Công việc của họ thật ý nghĩa biết bao! (Câu Hợp) Tóm lại, chính những con người lao động thầm lặng với trái tim nhiệt huyết và lí tưởng sống cao đẹp ấy đã làm nên vẻ đẹp đầy sức sống cho mảnh đất Sa Pa và cho cả đất nước.

Chú thích:

– Thành phần biệt lập phụ chú: một chàng trai hai mươi bảy tuổi làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu

– Câu cảm thán: Công việc của họ thật ý nghĩa biết bao!

Câu 4 (0,5 điểm):

Trong chương trình Ngữ văn 9, tác phẩm được sáng tác cùng đề tài ca ngợi vẻ đẹp con người lao động trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc với truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” là:

– Tác phẩm: Đoàn thuyền đánh cá

– Tác giả: Huy Cận

***

Phần II (4,0 điểm)

Chào em, thầy/cô nhận thấy Phần II của đề bài chưa có nội dung văn bản “Sẻ chia từng chiếc khẩu trang” và các câu hỏi cụ thể đi kèm. Vì vậy, thầy/cô chưa thể hướng dẫn em giải chi tiết phần này.

Khi em cung cấp đầy đủ nội dung, thầy/cô sẽ rất vui lòng hướng dẫn em giải chi tiết phần này nhé.

Chúc các em học tốt