Chào các em, cô rất vui được cùng các em giải một bài tập làm thơ thú vị ngày hôm nay. Sáng tác thơ là một cách tuyệt vời để chúng ta thể hiện cảm xúc và sự quan sát của mình về thế giới xung quanh. Chúng ta hãy cùng nhau thực hiện từng bước nhé!

Bước 1: Phân tích yêu cầu của đề bài

Trước khi bắt tay vào viết, chúng ta cần hiểu rõ đề bài yêu cầu gì. Việc này giống như đọc kĩ bản đồ trước khi lên đường vậy.

* Chủ đề: Mùa đông. Đây là nội dung chính mà bài thơ của chúng ta sẽ hướng tới.
* Thể loại: Thơ 5 chữ. Nghĩa là mỗi dòng thơ sẽ có đúng 5 tiếng.
* Độ dài: Ít nhất 2 khổ thơ, mỗi khổ có 4 dòng.
* Yêu cầu về vần: Có vần chân ít nhất 1 cặp. Vần chân là những tiếng có vần giống nhau hoặc gần giống nhau, được đặt ở cuối mỗi dòng thơ.

Bước 2: Tìm ý và lựa chọn hình ảnh (Brainstorming)

Bây giờ, chúng ta hãy cùng nhắm mắt lại và tưởng tượng về mùa đông. Mùa đông có những gì đặc biệt nhỉ?

* Thời tiết: Lạnh, rét buốt, gió bấc, mưa phùn, sương muối…
* Cảnh vật: Cây cối trơ trụi, khẳng khiu; con đường vắng vẻ; bầu trời u ám, xám xịt…
* Con người và hoạt động: Mặc áo ấm, quàng khăn len; ngồi bên bếp lửa; mọi người đi lại vội vã; hơi thở phả ra khói…
* Cảm xúc: Buồn man mác, se sắt, nhưng cũng có sự ấm áp khi quây quần bên gia đình, cảm giác mong chờ Tết đến.

Từ những gợi ý này, cô sẽ chọn một vài hình ảnh tiêu biểu để đưa vào bài thơ: cơn gió lạnh, hàng cây trơ lá và sự ấm áp của bếp lửa gia đình để tạo sự tương phản.

Bước 3: Bắt tay vào sáng tác từng khổ thơ

Chúng ta sẽ viết từng dòng, từng khổ một. Các em hãy chú ý đến số chữ và vần nhé.

Với khổ thơ thứ nhất: Cô sẽ miêu tả khung cảnh lạnh lẽo của mùa đông.

* Dòng 1: Bắt đầu bằng dấu hiệu của mùa đông.
Gió bấc đã về (Đủ 5 chữ)
* Dòng 2: Cảm giác lạnh buốt ra sao?
Lạnh buốt căm căm (Đủ 5 chữ. Cô sẽ tìm một chữ có vần “ăm” hoặc “âm” để gieo vần ở dòng 4)
* Dòng 3: Cảnh vật thế nào?
Hàng cây khẳng khiu (Đủ 5 chữ)
* Dòng 4: Cảnh vật đó gợi cảm giác gì?
Đứng im lặng thầm (Đủ 5 chữ. Tiếng “thầm” vần với tiếng “căm” ở dòng 2. Vậy là chúng ta đã có một cặp vần chân!)

Với khổ thơ thứ hai: Cô sẽ miêu tả cảnh mưa và sự đối lập với hơi ấm trong nhà.

* Dòng 1: Thêm một hình ảnh của mùa đông.
Mưa phùn giăng lối (Đủ 5 chữ)
* Dòng 2: Con đường mùa đông ra sao?
Con đường vắng tanh (Đủ 5 chữ. Cô sẽ tìm chữ có vần “anh” để gieo vần ở dòng 4)
* Dòng 3: Chuyển cảnh vào trong nhà.
Chỉ riêng bếp nhỏ (Đủ 5 chữ)
* Dòng 4: Hình ảnh ấm áp là gì?
Bập bùng lửa xanh (Đủ 5 chữ. Tiếng “xanh” vần với tiếng “tanh” ở dòng 2. Lại một cặp vần chân nữa!)

Bước 4: Hoàn thiện và trình bày bài thơ

Sau khi đã có các ý và các câu thơ nháp, chúng ta hãy sắp xếp lại thành một bài thơ hoàn chỉnh.

BÀI LÀM THAM KHẢO

Gió bấc đã về
Lạnh buốt căm căm
Hàng cây khẳng khiu
Đứng im lặng thầm.

Mưa phùn giăng lối
Con đường vắng tanh
Chỉ riêng bếp nhỏ
Bập bùng lửa xanh.

Bước 5: Kiểm tra lại bài làm theo yêu cầu

Đây là bước cuối cùng nhưng rất quan trọng, các em đừng bỏ qua nhé!

* Chủ đề Mùa đông: Đúng. Bài thơ đã miêu tả được cái lạnh của gió, của mưa và sự trơ trụi của cây cối mùa đông.
* Thể thơ 5 chữ: Đúng. Tất cả các dòng thơ đều có 5 tiếng.
* Độ dài: Đúng. Bài thơ có 2 khổ, mỗi khổ 4 dòng.
* Vần chân: Đúng. Khổ 1 có cặp vần chân “căm – thầm”. Khổ 2 có cặp vần chân “tanh – xanh”. Như vậy là đã đạt và vượt yêu cầu (ít nhất 1 cặp).

Làm thơ không khó phải không các em? Chỉ cần chúng ta quan sát tinh tế, có cảm xúc và tuân thủ các quy tắc của thể loại là có thể sáng tác được những vần thơ hay. Các em hãy thử tự mình làm một bài thơ khác về mùa đông dựa trên những gợi ý của cô nhé.

Chúc các em học tốt