Chào các em học sinh yêu quý của cô! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau chinh phục một đề bài nghị luận rất quen thuộc và ý nghĩa: “Nghị luận về tình bạn trong cuộc sống (ý kiến tán thành)”. Các em mở sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 7 trang… (chúng ta sẽ cùng xem lại số trang cụ thể trong giờ học nhé) để theo dõi bài giảng của cô.

Cô sẽ hướng dẫn các em từng bước một để xây dựng một bài văn nghị luận thật hay và chặt chẽ, đúng theo cấu trúc mà chúng ta đã được học.

Bắt đầu thôi nào!

MỞ BÀI:

Mở bài là phần giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu lên ý kiến của bản thân.

* Bước 1: Nêu vấn đề nghị luận.
* Các em cần giới thiệu một cách tự nhiên và thu hút vào chủ đề tình bạn. Chúng ta có thể bắt đầu bằng một câu hỏi gợi mở, một nhận định chung về cuộc sống, hoặc một lời dẫn từ bài học, câu chuyện nào đó liên quan đến tình bạn.
* Ví dụ, các em có thể tham khảo cách mở bài sau:
* “Cuộc sống muôn màu muôn vẻ, với biết bao mối quan hệ mà con người xây dựng nên. Trong số đó, tình bạn luôn chiếm một vị trí đặc biệt, là thứ tình cảm thiêng liêng, là điểm tựa vững chắc cho mỗi chúng ta trên bước đường trưởng thành.”
* Hoặc: “Người ta thường nói: “Chọn bạn mà chơi”. Câu nói ấy đã khẳng định tầm quan trọng của việc lựa chọn những người bạn tốt. Vậy, tình bạn thực sự có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc sống con người?”

* Bước 2: Nêu ý kiến bản thân.
* Sau khi đã giới thiệu vấn đề, các em cần khẳng định rõ ràng quan điểm của mình. Với đề bài này, chúng ta là “ý kiến tán thành”, nghĩa là chúng ta sẽ bày tỏ sự đồng tình, ủng hộ những giá trị tốt đẹp của tình bạn.
* Tiếp nối ví dụ ở trên, các em có thể thêm vào:
* “Bản thân em vô cùng trân trọng và tin tưởng vào sức mạnh, ý nghĩa to lớn mà tình bạn mang lại.”
* Hoặc: “Em hoàn toàn đồng ý với quan niệm rằng tình bạn là một món quà quý giá, không thể thiếu trong cuộc sống.”

THÂN BÀI:

Phần thân bài là phần quan trọng nhất, nơi các em sẽ triển khai các luận điểm, dẫn chứng để bảo vệ ý kiến của mình. Chúng ta sẽ đi qua 4 phần chính như đề bài đã gợi ý:

1. Tình bạn là gì?

* Đây là phần định nghĩa, làm rõ khái niệm “tình bạn”. Các em hãy suy nghĩ xem tình bạn là gì trong suy nghĩ của mình, dựa trên những gì đã học, đã trải nghiệm.
* Tình bạn là sự gắn bó, yêu thương, quý mến lẫn nhau giữa con người trên cơ sở có nhiều điểm chung về sở thích, tính cách, lí tưởng sống, hoặc đơn giản là sự đồng cảm, thấu hiểu.
* Nó không phải là quan hệ huyết thống, nhưng đôi khi lại bền chặt và sâu sắc hơn cả.
* Các em có thể dùng những từ ngữ gợi tả như: chân thành, tin cậy, sẻ chia, đồng điệu, gắn bó…
* Ví dụ: “Trước hết, chúng ta cần hiểu tình bạn là gì. Tình bạn là mối quan hệ yêu thương, quý mến và gắn bó chân thành giữa những người có nhiều điểm tương đồng về tâm hồn, sở thích, lí tưởng hoặc đơn giản là sự đồng cảm, thấu hiểu lẫn nhau. Đó là một thứ tình cảm đẹp đẽ, xuất phát từ sự rung động và sẻ chia.”

2. Biểu hiện của tình bạn

* Sau khi định nghĩa, chúng ta cần chỉ ra tình bạn được thể hiện qua những hành động, cử chỉ nào trong cuộc sống hàng ngày. Điều này giúp cho bài văn thêm sinh động và cụ thể.
* Các em có thể liệt kê những biểu hiện tích cực của tình bạn:
* Giúp đỡ nhau trong học tập, cuộc sống: “Bạn bè giúp nhau học bài, cùng nhau làm bài tập khó, động viên nhau khi gặp bài kiểm tra kém.”
* Chia sẻ buồn vui: “Khi vui, bạn bè cùng ta nhân đôi niềm vui; khi buồn, bạn bè cùng ta chia sẻ để vơi đi nỗi sầu.”
* Quan tâm, lo lắng cho nhau: “Quan tâm đến sức khỏe, chuyện gia đình của nhau, nhắc nhở nhau những điều cần thiết.”
* Tôn trọng, thấu hiểu và tha thứ cho nhau: “Dù có những lúc bất đồng quan điểm, nhưng bạn bè chân chính sẽ biết lắng nghe, thấu hiểu và bao dung.”
* Cùng nhau tham gia các hoạt động có ý nghĩa: “Cùng nhau tham gia các hoạt động tình nguyện, thể thao, văn nghệ…”
* Ví dụ: “Tình bạn được biểu hiện thật đa dạng và phong phú trong cuộc sống. Đó là khi bạn sẵn sàng cho bạn mượn cây bút khi cần, là khi bạn cùng ta thức trắng đêm ôn bài cho kỳ thi quan trọng. Tình bạn còn thể hiện qua những lời động viên kịp thời khi ta vấp ngã, những cái ôm an ủi khi ta buồn đau. Thậm chí, tình bạn còn là sự thẳng thắn góp ý để ta hoàn thiện bản thân, hay là sự bao dung khi bạn ta mắc sai lầm.”

3. Vai trò của tình bạn

* Đây là phần quan trọng để khẳng định “ý kiến tán thành” của chúng ta. Tình bạn có vai trò gì? Nó mang lại lợi ích gì cho mỗi cá nhân và cho xã hội?
* Các em hãy suy nghĩ về những ảnh hưởng tích cực của tình bạn:
* Giúp con người cảm thấy bớt cô đơn, có điểm tựa tinh thần: “Trong cuộc sống đầy thử thách, tình bạn mang lại cho ta cảm giác không đơn độc, có người đồng hành, chia sẻ.”
* Hoàn thiện nhân cách, giúp ta trưởng thành hơn: “Bạn bè tốt sẽ giúp ta nhận ra điểm mạnh, điểm yếu của bản thân, khích lệ ta phát huy những điều tốt đẹp và sửa chữa những sai lầm.”
* Tạo động lực để vượt qua khó khăn, chinh phục mục tiêu: “Có bạn bè bên cạnh, ta có thêm sức mạnh và niềm tin để đối mặt với mọi gian nan.”
* Mang lại niềm vui, sự thư giãn, cân bằng trong cuộc sống: “Những giây phút vui vẻ, sẻ chia cùng bạn bè giúp cuộc sống thêm ý nghĩa và tươi đẹp.”
* Ví dụ: “Tình bạn đóng vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc đời mỗi người. Nó là chỗ dựa tinh thần vững chắc, giúp ta vượt qua những lúc khó khăn, thử thách. Khi có bạn bè bên cạnh, ta cảm thấy mình được yêu thương, thấu hiểu và không hề cô đơn trên hành trình trưởng thành. Hơn thế nữa, tình bạn còn là môi trường để ta học hỏi, hoàn thiện bản thân, nuôi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp và khơi dậy những ước mơ cao đẹp.”

4. Phản đề (Luận điểm phản bác – Lưu ý: Với đề “tán thành” thì phần này cần khéo léo, không hạ thấp vai trò của tình bạn)**

* Trong bài văn nghị luận, việc đưa ra “phản đề” không có nghĩa là chúng ta chê bai tình bạn, mà là để làm nổi bật thêm giá trị của tình bạn chân chính bằng cách phân biệt nó với những mối quan hệ tiêu cực hoặc sự thiếu vắng tình bạn.
* Chúng ta có thể đề cập đến những điều tiêu cực xảy ra khi không có tình bạn, hoặc khi có những “tình bạn” không lành mạnh:
* Sự cô đơn, lạc lõng khi không có ai để chia sẻ.
* Những tác động tiêu cực từ những người bạn xấu.
* Nhấn mạnh sự khác biệt giữa tình bạn chân chính và những mối quan hệ chỉ mang tính chất lợi dụng, giả tạo.
* Ví dụ: “Tuy nhiên, không phải mọi mối quan hệ đều có thể gọi là tình bạn. Đôi khi, con người ta có thể bị lạc lối bởi những mối quan hệ hời hợt, thiếu chân thành, thậm chí là những người bạn xấu có thể kéo ta vào những con đường lầm lạc. Chính vì vậy, việc trân trọng và vun đắp một tình bạn đẹp, chân chính lại càng trở nên quý giá hơn bao giờ hết.” (Các em thấy đấy, chúng ta vẫn khẳng định sự quý giá của tình bạn tốt, chỉ là đối chiếu với những mặt trái thôi).

KẾT BÀI:

Kết bài là phần tóm lược lại ý kiến và khẳng định lại vấn đề nghị luận.

* Bước 1: Khẳng định lại vấn đề.
* Các em hãy tóm tắt lại những ý chính đã trình bày ở phần thân bài và tái khẳng định tầm quan trọng của tình bạn.
* Có thể dùng những từ ngữ như: “Tóm lại”, “Nhìn chung”, “Qua những phân tích trên”…
* Ví dụ: “Tóm lại, tình bạn là một thứ tình cảm vô cùng thiêng liêng và có ý nghĩa sâu sắc trong cuộc sống của mỗi con người.”
* Bước 2: Mở rộng hoặc đưa ra lời nhắn nhủ (nếu có).
* Các em có thể thêm một lời khuyên, một lời kêu gọi hành động để bài văn thêm trọn vẹn.
* Ví dụ: “Vì vậy, mỗi chúng ta hãy biết trân trọng, gìn giữ và vun đắp cho những tình bạn đẹp đẽ, chân thành xung quanh mình, để cuộc sống thêm phần ý nghĩa và tươi đẹp.”

Cô hy vọng với những hướng dẫn chi tiết này, các em đã hình dung rõ ràng hơn về cách xây dựng một bài văn nghị luận về tình bạn. Các em hãy về nhà luyện tập viết theo dàn ý này, kết hợp với những suy nghĩ, trải nghiệm cá nhân của mình để bài viết thêm phong phú và độc đáo nhé!

Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô. Chúc các em học tốt!

Trả lời bởi: Giáo viên Chuyên Môn