Câu 1: Xác định thể loại của văn bản trên.

Dựa vào cách hành văn, nội dung bàn luận về một vấn đề xã hội, tư tưởng và mang tính chất khuyên răn, giáo dục, chúng ta có thể xác định văn bản trên thuộc thể loại văn nghị luận. Cụ thể hơn, đây là một đoạn trích của bài văn nghị luận về lẽ sống, về giá trị của lao động và vị thế của mỗi con người trong xã hội.

Câu 2: Vấn đề bàn luận của văn bản trên là gì?

Vấn đề cốt lõi mà văn bản bàn luận là giá trị của mọi công việc và vị thế xứng đáng của mỗi con người, bất kể đó là công việc “bình thường” hay “cao sang”. Tác giả muốn khẳng định rằng, mỗi công việc đều có vai trò quan trọng trong cuộc sống và mọi người đều đáng được ghi nhận, tôn trọng. Đồng thời, đoạn trích cũng đề cập đến việc chấp nhận vị thế “người bình thường” và nỗ lực vươn lên không ngừng.

Câu 3: Tác giả muốn gửi gắm điều gì qua việc nhắc đến công việc “rất đỗi bình thường” của cha mẹ?

Qua việc nhắc đến công việc “rất đỗi bình thường” của cha mẹ, tác giả muốn nhấn mạnh hai điều:

• Sự trân trọng đối với những người lao động bình thường: Cha mẹ là những người thân yêu nhất, việc họ làm những công việc bình thường cho thấy giá trị của những công việc ấy, không phân biệt sang hèn.
• Khẳng định vai trò của người bình thường trong xã hội: Tác giả muốn chúng ta nhận ra rằng, phần lớn mọi người đều sẽ làm những công việc bình thường, và đó là điều hiển nhiên, cần được chấp nhận và trân trọng, chứ không phải là lý do để mặc cảm hay tự ti.

Câu 4: Giải thích nghĩa của từ “mặc cảm”, “nổi tiếng”.

Mặc cảm: Là cảm giác tự ti, mặc cảm về bản thân, cho rằng mình thua kém, không bằng người khác, dẫn đến sự né tránh, thu mình hoặc tỏ ra bất an, khó chịu khi so sánh với người khác. Trong đoạn trích, “mặc cảm” ám chỉ việc cảm thấy xấu hổ, tự ti vì mình làm công việc bình thường.

Nổi tiếng: Là được nhiều người biết đến, được công chúng mến mộ, ca ngợi, thường gắn liền với những thành tựu, tài năng đặc biệt hoặc sự xuất hiện thường xuyên trước công chúng. Ví dụ: “bác sĩ nổi tiếng” là những bác sĩ được nhiều người biết đến, có uy tín cao trong ngành.

Câu 5: Trong đoạn văn có nhiều câu hỏi bắt đầu bằng “Nếu tất cả đều là…”. Những câu hỏi đó muốn nói lên điều gì?

Những câu hỏi bắt đầu bằng “Nếu tất cả đều là…” là những câu hỏi tu từ mang tính lập luận. Chúng muốn nhấn mạnh rằng:

• Sự cần thiết của sự đa dạng trong các ngành nghề: Xã hội vận hành và phát triển nhờ sự đóng góp của nhiều loại hình công việc khác nhau, từ những công việc tưởng chừng như “cao sang” đến những công việc “bình thường”.
• Sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các công việc: Nếu ai cũng chỉ làm một loại công việc nhất định (ví dụ: chỉ làm doanh nhân, chỉ làm bác sĩ), thì những công việc thiết yếu khác (quét rác, dọn vệ sinh, tưới rau, gắn chip) sẽ không ai làm, dẫn đến sự hỗn loạn, tê liệt trong xã hội.
• Vai trò không thể thiếu của lao động bình thường: Những công việc “bình thường” lại là nền tảng, là yếu tố đảm bảo cho xã hội vận hành một cách ổn định và cuộc sống của con người được đảm bảo.

Câu 6: Em hiểu như thế nào về ý kiến: “Phần đông chúng ta cũng sẽ là người bình thường. Nhưng điều đó không thể ngăn cản chúng ta vươn lên từng ngày”?

Ý kiến này có hai vế:

“Phần đông chúng ta cũng sẽ là người bình thường”: Tác giả thừa nhận một thực tế khách quan là không phải ai cũng có thể đạt được những vị trí đỉnh cao, những thành công vang dội hay có những đóng góp phi thường. Đại đa số mọi người sẽ làm những công việc “bình thường”, có cuộc sống “bình thường”. Điều này là tự nhiên và không có gì đáng hổ thẹn.

“Nhưng điều đó không thể ngăn cản chúng ta vươn lên từng ngày”: Phần “bình thường” này không có nghĩa là chúng ta dừng lại, bằng lòng với hiện tại hay thiếu chí tiến thủ. “Vươn lên từng ngày” ở đây có thể hiểu theo nhiều nghĩa:

• Vươn lên về phẩm chất, đạo đức: Luôn cố gắng trở thành người tốt hơn, có trách nhiệm hơn, sống có ích hơn.
• Vươn lên về kiến thức, kỹ năng: Luôn học hỏi, trau dồi để nâng cao hiểu biết và năng lực làm việc, dù ở vị trí công việc nào.
• Vươn lên trong cuộc sống: Cải thiện đời sống vật chất, tinh thần, xây dựng một cuộc sống ý nghĩa và hạnh phúc hơn cho bản thân và gia đình.

Tóm lại, câu nói này khuyên chúng ta hãy chấp nhận vị thế của mình một cách bình thản, nhưng đồng thời, đừng bao giờ ngừng nỗ lực để hoàn thiện bản thân và đóng góp tốt nhất cho cuộc sống.

Câu 7: Từ nội dung đoạn trích, hãy rút ra một bài học ý nghĩa cho bản thân và trình bày ngắn gọn (khoảng 5-7 dòng).

Qua đoạn trích, em rút ra bài học rằng:

Trong cuộc sống, mỗi công việc, dù là lớn lao hay bình dị, đều có giá trị và góp phần làm nên sự vận hành của xã hội. Em cần học cách trân trọng tất cả mọi người và mọi ngành nghề, không phân biệt sang hèn. Quan trọng hơn, dù ở vị trí nào, em sẽ luôn nỗ lực học hỏi, rèn luyện bản thân để hoàn thiện mình mỗi ngày, sống có ích và có ý nghĩa, chứ không vì là “người bình thường” mà tự ti hay ngừng cố gắng vươn lên.

Các em về nhà đọc kỹ lại đoạn trích và suy ngẫm thêm nhé! Cô tin rằng các em sẽ có thêm nhiều bài học bổ ích từ những văn bản ý nghĩa như thế này.