Chúng ta cùng nhau đi vào từng câu hỏi.

Câu 1: Qua bài đọc, em rút ra bài học gì cho bản thân mình?

Hướng dẫn giải:

Để trả lời câu hỏi này, các em cần đọc kĩ câu chuyện, chú ý đến những chi tiết nói về hoàn cảnh, đức tính và hành động của nhân vật Nguyễn Kỳ. Từ đó, chúng ta sẽ liên hệ với bản thân để rút ra những bài học sâu sắc.

Cô gợi ý các em có thể rút ra những bài học chính sau đây:

Bài học thứ nhất: Bài học về ý chí, nghị lực vượt lên hoàn cảnh khó khăn để học tập.

• Nguyễn Kỳ (tên cũ là Thời Lượng) có hoàn cảnh rất nghèo khó. Chi tiết “đêm nào cũng vậy, vì không có tiền mua dầu thắp đèn nên cậu bé cắp sách vào Tam bảo ngồi dưới chân tượng, học bài nhờ ánh sáng cây nến” cho thấy một tinh thần hiếu học phi thường.
• Dù thiếu thốn, cậu không nản lòng mà biết tìm cách để được học. Đây là tấm gương sáng cho chúng ta noi theo, nhắc nhở chúng ta phải biết trân trọng điều kiện học tập mình đang có và luôn nỗ lực vươn lên.

Bài học thứ hai: Bài học về lòng biết ơn, sống có trước có sau.

• Sau khi đỗ Trạng nguyên và được vinh quy bái tổ, việc đầu tiên ông làm không phải là về nhà khoe với cha mẹ mà là “đề nghị dân làng đón ông tại chùa để ông tạ ơn Phật và sư thầy đã có công dưỡng dục mình thành tài”.
• Hành động này thể hiện sâu sắc truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ta. Nó dạy chúng ta rằng, trên con đường thành công, phải luôn ghi nhớ và biết ơn những người đã dạy dỗ, giúp đỡ mình.

Bài học thứ ba: Bài học về tấm lòng hiếu thảo với cha mẹ, tổ tiên.

• Sau khi tạ ơn sư thầy, ông mới “về thăm tổ tiên, cha mẹ”. Điều này cho thấy ông là một người con hiếu thảo, luôn nhớ về cội nguồn.
• Việc làm này của ông được nhà vua khen ngợi là “người tận trung, tận hiếu”, cho thấy đây là một phẩm chất vô cùng cao quý.

Câu 2: Trong câu: “Bố mẹ Thời Lượng rất nghèo, ăn ở hiền lành và chăm chỉ, tuổi đã ngoài tứ tuần mà chưa có con.” có mấy quan hệ từ? là những từ nào?

Hướng dẫn giải:

Trước hết, các em cần nhớ lại kiến thức đã học ở các lớp dưới. Quan hệ từ là từ dùng để nối các từ ngữ, các vế câu, nhằm biểu thị mối quan hệ (như sở hữu, so sánh, nhân quả, tương phản…) giữa các thành phần đó.

Bây giờ, chúng ta hãy cùng phân tích câu văn đã cho:
“Bố mẹ Thời Lượng rất nghèo, ăn ở hiền lành và chăm chỉ, tuổi đã ngoài tứ tuần mà chưa có con.”

Bước 1: Đọc và xác định các từ có chức năng nối.
Trong câu văn trên, chúng ta thấy có hai từ đáng chú ý là “và”, “mà”.

Bước 2: Phân tích vai trò của từng từ.

• Từ “và“: Từ này nối hai từ “hiền lành” với “chăm chỉ”. Ở đây, “và” dùng để biểu thị quan hệ liệt kê, bổ sung ý nghĩa cho nhau.
• Từ “mà“: Từ này nối vế câu “tuổi đã ngoài tứ tuần” với vế câu “chưa có con”. Nó biểu thị một mối quan hệ tương phản, đối lập (tuổi đã cao nhưng vẫn chưa có con).

Bước 3: Kết luận.
Dựa vào phân tích trên, chúng ta có thể kết luận:

• Trong câu văn có 2 quan hệ từ.
• Đó là các từ: và, mà.

Hy vọng phần giải đáp chi tiết của cô đã giúp các em hiểu bài hơn. Hãy luôn giữ vững tinh thần ham học hỏi như Trạng nguyên Nguyễn Kỳ nhé. Chúc các em học tốt