Đọc khổ thơ sau và thực hiện các yêu cầu:
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ …
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ.
(Ngữ văn 7, tập 1, tr150, NXB GD Việt Nam, 2019)
Câu 1 (0,5 điểm). Khổ thơ trên được trích trong bài thơ nào? Ai là tác giả?
Câu 2 (0,5 điểm). Đặt trong hoàn cảnh ra đời, từ chiến đấu trong khổ thơ trên dùng để chỉ cuộc kháng chiến nào của dân tộc ta?
Câu 3 (1,0 điểm). Xác định và nêu tác dụng của phép điệp ngữ được sử dụng trong khổ thơ trên.
Câu 4 (1,0 điểm). Em có nhận xét gì về tình yêu Tổ quốc của nhân vật trữ tình trong khổ thơ trên?
Cô sẽ hướng dẫn các em giải từng câu hỏi một cách chi tiết và dễ hiểu nhất.
PHÂN TÍCH VÀ TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI:
Câu 1 (0,5 điểm). Khổ thơ trên được trích trong bài thơ nào? Ai là tác giả?
Để trả lời câu hỏi này, các em cần dựa vào kiến thức đã học trong sách giáo khoa Ngữ văn 7, tập 1, trang 150.
Khổ thơ trên được trích trong bài thơ Tiếng gà trưa.
Tác giả của bài thơ là nhà thơ Xuân Quỳnh.
Đây là một trong những bài thơ rất nổi tiếng của nữ thi sĩ tài hoa này, được in trong sách Ngữ văn 7, tập 1 mà chúng ta đã học.
Câu 2 (0,5 điểm). Đặt trong hoàn cảnh ra đời, từ chiến đấu trong khổ thơ trên dùng để chỉ cuộc kháng chiến nào của dân tộc ta?
Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần nhớ lại bối cảnh ra đời của bài thơ “Tiếng gà trưa”.
Bài thơ được nhà thơ Xuân Quỳnh sáng tác trong thời kì kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Người lính trong bài thơ là một người lính đang trên đường hành quân, và những âm thanh, kí ức tuổi thơ đã ùa về trong tâm trí anh.
Vì vậy, từ chiến đấu trong khổ thơ trên dùng để chỉ cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta.
Câu 3 (1,0 điểm). Xác định và nêu tác dụng của phép điệp ngữ được sử dụng trong khổ thơ trên.
Đầu tiên, các em hãy đọc kĩ lại khổ thơ để tìm xem có từ ngữ, câu văn nào được lặp đi lặp lại không nhé.
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ.
* Xác định phép điệp ngữ:
Trong khổ thơ trên, tác giả đã sử dụng phép điệp ngữ.
Cụ thể, từ được điệp là từ “Vì”, xuất hiện ở đầu các dòng thơ thứ hai, ba, bốn và năm.
* Nêu tác dụng của phép điệp ngữ này:
Phép điệp ngữ “Vì” được lặp đi lặp lại có những tác dụng quan trọng sau:
1. Nhấn mạnh các lí do chiến đấu: Điệp ngữ “Vì” liên tục được lặp lại nhằm nhấn mạnh, khẳng định sâu sắc những lí do cao cả và thiêng liêng khiến người cháu cầm súng ra trận. Đó không chỉ là tình yêu Tổ quốc rộng lớn mà còn là những điều gần gũi, thân thương như xóm làng, bà và cả những kỉ niệm ấu thơ gắn liền với tiếng gà cục tác, ổ trứng hồng.
2. Diễn tả tình cảm sâu sắc, mãnh liệt: Việc lặp đi lặp lại từ “Vì” cho thấy tình cảm yêu nước của người cháu không hề trừu tượng mà được khởi nguồn từ những điều bình dị, thân thuộc nhất. Từ đó, tình cảm ấy trở nên chân thực, sâu sắc và mãnh liệt hơn bao giờ hết, thể hiện sự gắn bó máu thịt của người lính với quê hương, gia đình.
3. Tạo nhịp điệu, âm hưởng hào hùng: Phép điệp ngữ còn góp phần tạo nên nhịp điệu dồn dập, mạnh mẽ, làm tăng sức biểu cảm và tạo âm hưởng hào hùng cho khổ thơ, thể hiện quyết tâm chiến đấu của người lính.
Câu 4 (1,0 điểm). Em có nhận xét gì về tình yêu Tổ quốc của nhân vật trữ tình trong khổ thơ trên?
Qua khổ thơ này, chúng ta có thể thấy tình yêu Tổ quốc của nhân vật trữ tình (người cháu, người chiến sĩ) vô cùng đặc biệt và sâu sắc. Cô có một số nhận xét sau:
1. Tình yêu Tổ quốc gắn liền với những điều gần gũi, thân thương: Tình yêu Tổ quốc của người chiến sĩ không phải là một khái niệm trừu tượng, chung chung, mà được xây dựng từ những điều cụ thể, bình dị nhất trong cuộc sống của người cháu. Đó là tình yêu dành cho xóm làng thân thuộc, tình yêu thương dành cho người bà tần tảo, và cả những kí ức tuổi thơ êm đềm gắn liền với tiếng gà cục tác, ổ trứng hồng. Điều này cho thấy tình yêu nước bắt nguồn từ những gì nhỏ bé, thân thuộc nhất trong cuộc sống hàng ngày.
2. Tình yêu Tổ quốc là động lực chiến đấu mạnh mẽ: Chính những kí ức tuổi thơ tươi đẹp, tình yêu thương dành cho bà, cho xóm làng đã trở thành sức mạnh tinh thần to lớn, là lí do để người chiến sĩ vững vàng cầm súng ra trận, bảo vệ đất nước. Người lính chiến đấu không chỉ vì đất nước rộng lớn mà còn vì những “mảnh ghép” bình dị, thân thương đã tạo nên đất nước ấy.
3. Tình yêu Tổ quốc chân thành, sâu sắc và thiêng liêng: Tình yêu ấy không chỉ là trách nhiệm mà còn là tình cảm tự nhiên, được nuôi dưỡng từ sâu thẳm tâm hồn. Nó là sự hòa quyện giữa tình cảm cá nhân và tình yêu đất nước, tạo nên một tình yêu cao cả, thiêng liêng và rất đỗi con người.
Tóm lại, tình yêu Tổ quốc của nhân vật trữ tình trong khổ thơ là một tình yêu giản dị mà sâu sắc, bắt nguồn từ những giá trị bình dị của cuộc sống, và trở thành nguồn sức mạnh to lớn để bảo vệ độc lập, tự do cho dân tộc.
Chúc các em học tốt và luôn yêu thích môn Ngữ văn nhé!
Đọc khổ thơ sau và thực hiện các yêu cầu:
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ.
(Ngữ văn 7, tập 1, tr150, NXB GD Việt Nam, 2019)
Câu 1 (0,5 điểm). Khổ thơ trên được trích trong bài thơ nào? Ai là tác giả?
Câu 2 (0,5 điểm). Đặt trong hoàn cảnh ra đời, từ chiến đấu trong khổ thơ trên dùng để chỉ cuộc kháng chiến nào của dân tộc ta?
Câu 3 (1,0 điểm). Xác định và nêu tác dụng của phép điệp ngữ được sử dụng trong khổ thơ trên.
Câu 4 (1,0 điểm). Em có nhận xét gì về tình yêu Tổ quốc của nhân vật trữ tình trong khổ thơ trên?
Bài làm :
Câu \(1\) :
-Bài thơ : “Tiếng gà trưa”.
-Tác giả : Xuân Quỳnh.
Câu \(2\) :
-Hoàn cảnh ra đời : Tiếng gà trưa được viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ.
Câu \(3\) :
-Biện pháp tu từ:
\(+)\) Điệp ngữ từ “vì”.
\(+)\) Liệt kê : “tình yêu tổ quốc, xóm làng thân thuộc, bà, tiếng gà cục tác, ổ trứng hồng tuổi thơ”
-Tác dụng :
Trong bài thơ “Tiếng gà trưa” của Xuân Quỳnh, khổ thơ cuối đã sử dụng thành công biện pháp tu từ điệp ngữ và liệt kê. Khổ thơ điệp từ “vì” và liệt kê ra những hình ảnh “tình yêu tổ quốc, xóm làng thân thuộc, bà, tiếng gà cục tác, ổ trứng hồng tuổi thơ” nhằm để thể hiện nhiệm vụ cao cả của người chiến sĩ cách mạng đang đi trên đường, chiến đấu vì lòng yêu Tổ Quốc, vì quê hương, vì những người thân yêu của mình và cả tuổi thơ đẹp đẽ. Việc sử dụng biện pháp tu từ ấy còn thể hiện được cả tình yêu quê hương, đất nước của người lính trẻ tuổi này.
Câu \(4\) :
Tình yêu tổ quốc của nhân vật trữ tình trong khổ thơ cuối của bài “Tiếng gà trưa” hòa quyện, gắn liền, xuất phát từ tình cảm gia đình, hay nói cách khác, tình cảm gia đình làm sâu sắc hơn tình yêu quê hương, đất nước.
\(#Mei UwU\)
\(#NO COPY\)
\(\color{cyan}{\text{@Độ Tộc Real}}\)
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ.
(Ngữ văn 7, tập 1, tr150, NXB GD Việt Nam, 2019)
Câu 1 (0,5 điểm). Khổ thơ trên được trích trong bài thơ nào? Ai là tác giả?
Khổ thơ trên trích trong tác phẩm “Tiếng gà trưa”. Của tác giả Xuân Quỳnh.
Câu 2 (0,5 điểm). Đặt trong hoàn cảnh ra đời, từ chiến đấu trong khổ thơ trên dùng để chỉ cuộc kháng chiến nào của dân tộc ta?
Viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Mĩ, in lần đầu trong tập Hoa dọc chiến hào (1968).
Câu 3 (1,0 điểm). Xác định và nêu tác dụng của phép điệp ngữ được sử dụng trong khổ thơ trên.
Điệp lại từ “vì” tác dụng: nhằm nhấn mạnh nguyên nhân người cháu đi chiến đấu. Không phải vì nguyên nhân nào sâu xa, to lớn mà là vì quê hương thân thuộc nới có người bà kính yêu và tiếng gà cục tác bên ổ trứng hồng tuổi thơ. Từ đó giúp ta thêm hiểu được rằng tình cảm gia đình làm sâu sắc thêm tình yêu quê hương, đất nước.
Câu 4 (1,0 điểm). Em có nhận xét gì về tình yêu Tổ quốc của nhân vật trữ tình trong khổ thơ trên?
Tác giả đã điệp từ “vì” để nhấn mạnh nguyên nhân khiến người chiến sĩ ra đi chiến đấu. Không phải bắt nguồn từ những nguyên nhân to lớn nào khác mà chính là vì bà, nơi quê hương thân thuộc có tiếng gà cục tác, ổ trứng hồng tuổi thơ.
Âm thanh tiếng gà trưa bình dị mà thiêng liêng được lặp lại bốn lần xuyên suốt trong bài thơ như nhắc nhở, lay gọi bao tình cảm đẹp. Ta có thể thấy được tình cảm gia đình làm sâu sắc thêm tình yêu quê hương đất nước rộng lớn của người chiến sĩ. Một tình bà cháu đẹp đẽ, nồng hậu và ấm áp.
Tiếng gà trưa không chỉ là âm thanh quen thuộc từ đời sống của mỗi làng quê mà còn là âm vang của kỉ niệm, những hồi ức đẹp. Hình ảnh người bà trong bài thơ khiến cảm xúc trong người dâng trào, nhớ tới người bà đã khuất của mình. “Tiếng gà trưa” thực là một bài thơ hay.