Chúng ta cùng bắt đầu với các câu hỏi nhé!

—

Câu 1. (0,5 điểm) Xác định thể thơ của văn bản & phương thức biểu đạt chính của văn bản trên ?

Bước 1: Quan sát cấu trúc của văn bản.
Các con hãy nhìn kỹ vào cách trình bày của bài thơ. Các câu thơ có độ dài không đồng đều, ngắt nhịp linh hoạt, không tuân theo một quy luật cố định về số chữ trong mỗi câu hay số câu trong mỗi khổ. Điều này cho thấy đây không phải là những thể thơ truyền thống như lục bát, song thất lục bát, hay thất ngôn bát cú.

Bước 2: Nhận diện thể thơ.
Với đặc điểm về cấu trúc như trên, bài thơ này thuộc thể thơ tự do. Thể thơ tự do cho phép nhà thơ thoải mái thể hiện cảm xúc, ý tưởng mà không bị gò bó bởi các quy tắc chặt chẽ.

Bước 3: Xác định phương thức biểu đạt chính.
Phương thức biểu đạt là cách thức mà văn bản truyền tải nội dung và tình cảm đến người đọc. Chúng ta cần xem xét mục đích chính của bài thơ là gì.
– Văn bản có miêu tả, kể lại một sự việc không? Có, nhưng không phải là chủ yếu.
– Văn bản có trình bày, giải thích một vấn đề không? Không.
– Văn bản có miêu tả ngoại hình, cảnh vật không? Có, nhưng là để thể hiện cảm xúc.
– Văn bản có bộc lộ tình cảm, suy nghĩ của con người không? Rất rõ ràng là có. Bài thơ nói lên tình cảm yêu thương, kính trọng của người con dành cho mẹ, qua những hình ảnh, mùi hương gắn liền với đôi bàn tay mẹ.

Vì vậy, phương thức biểu đạt chính của văn bản này là biểu cảm.

Trả lời:
– Thể thơ: Thơ tự do.
– Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm.

—

Câu 2. (0,5 điểm) Trong đoạn thơ (1), tác giả nhắc đến nhiều mùi hương gắn liền với hình ảnh đôi bàn tay mẹ, đó là những mùi hương nào?

Bước 1: Đọc kỹ đoạn thơ thứ nhất của bài thơ.
Chúng ta sẽ tập trung vào khổ thơ đầu tiên, nơi nhà thơ liệt kê các mùi hương.

Bước 2: Tìm và liệt kê các mùi hương được nhắc đến.
Trong khổ thơ (1), nhà thơ viết:
“Cầm tay mẹ đưa lên mũi
Con nghe mùi bùn non những ngày mẹ cấy đồng sâu ruộng cạn
Có mùi khét nắng những buổi trưa đổ lửa
Và mùi hoa bưởi thoang thoảng mẹ gội đầu lúc chiều hôm
Có mùi tanh nồng của những con sặc con rô mẹ bắt ngoài đồng
Có hương gạo mới trên bếp hồng mỗi tối
Có mùi khói nồng nàn rơm rạ
Và mùi dầu phong thấp mẹ xoa mỗi đêm…”

Dựa vào các câu thơ này, chúng ta có thể liệt kê các mùi hương như sau:
– Mùi bùn non.
– Mùi khét nắng.
– Mùi hoa bưởi.
– Mùi tanh nồng của cá (sặc, rô).
– Hương gạo mới.
– Mùi khói rơm rạ.
– Mùi dầu phong thấp.

Trả lời:
Trong đoạn thơ (1), tác giả nhắc đến các mùi hương gắn liền với đôi bàn tay mẹ là: mùi bùn non, mùi khét nắng, mùi hoa bưởi, mùi tanh nồng của cá, hương gạo mới, mùi khói rơm rạ và mùi dầu phong thấp.

—

Câu 3. (1,0 điểm) Nhận xét về tình cảm của tác giả đối với mẹ được thể hiện trong văn bản trên.

Bước 1: Đọc lại toàn bộ bài thơ và cảm nhận chung về giọng điệu, hình ảnh.
Khi đọc bài thơ, chúng ta thấy giọng thơ rất nhẹ nhàng, sâu lắng, đầy yêu thương và trân trọng. Những hình ảnh được sử dụng đều rất gần gũi, thân thuộc, gợi lên những kỷ niệm tuổi thơ.

Bước 2: Phân tích tình cảm qua các chi tiết cụ thể trong từng khổ thơ.
– Khổ thơ (1): Tác giả liên tưởng đến rất nhiều mùi hương gắn bó với đôi bàn tay mẹ. Mỗi mùi hương đều là một dấu ấn của sự vất vả, tảo tần, hy sinh của mẹ: từ mùi bùn đất, mùi nắng cháy của đồng áng, mùi cá tanh mẹ bắt được, mùi gạo thơm của bữa cơm gia đình, đến mùi khói rơm và cả mùi dầu xoa bóp khi mẹ đau yếu. Tất cả những mùi hương này đã hòa quyện, tạo nên một bức tranh chân thực về cuộc đời lam lũ của mẹ, và người con cảm nhận sâu sắc điều đó.
– Khổ thơ (2): Tác giả nhấn mạnh sự tần tảo, hy sinh của đôi bàn tay mẹ. “Bàn tay có ngón vắn, ngón dài / Nhưng tình thương mẹ dành cho đứa nào cũng vậy”. Điều này cho thấy dù đôi bàn tay có những khác biệt nhỏ, nhưng tình yêu thương mẹ dành cho con cái là vẹn nguyên, không phân biệt. Hình ảnh “Đôi bàn tay suốt đời lam lũ / Suốt một đời mẹ chẳng đi đâu / Chỉ quanh quẩn, xóm làng ruộng rẫy…” khắc họa rõ nét sự gắn bó, hy sinh của mẹ với gia đình, với quê hương.
– Khổ thơ (3): Tác giả thể hiện sự xúc động và tình yêu thương khi cảm nhận sự chai sần của đôi bàn tay mẹ. “Dẫu đầy những vết chai lồi lõm như bờ ruộng tháng ba”. Chính những vết chai ấy lại làm cho tình cảm của người con dành cho mẹ thêm sâu sắc. Khi “áp vào má bỗng thấy mình bé lại”, người con cảm nhận được sự chở che, vỗ về ấm áp của mẹ. Lời thơ “Đôi bàn tay vuốt tóc con êm như ru…” thể hiện sự dịu dàng, yêu thương vô bờ bến của mẹ.
– Khổ thơ (4): Tác giả trân trọng những bài học mẹ dạy. Dù đôi bàn tay mẹ có “bám phèn”, “lấm lem”, “dính đầy mủ chuối” vì lao động vất vả, mẹ vẫn luôn dạy con “giữ mình sạch trong”. Điều này cho thấy mẹ không chỉ chăm lo cho con về vật chất mà còn giáo dục con về đạo đức, lối sống.

Bước 3: Tổng kết về tình cảm của tác giả.
Từ những phân tích trên, ta thấy tình cảm của tác giả đối với mẹ là một tình cảm vô cùng sâu sắc, bao gồm:
– Sự yêu thương, trân trọng.
– Sự biết ơn sâu sắc đối với công lao, sự hy sinh vất vả của mẹ.
– Sự xúc động trước những dấu vết của lao động trên đôi bàn tay mẹ.
– Sự ngưỡng mộ đối với đức tính cao đẹp và những bài học mẹ truyền dạy.

Trả lời:
Tình cảm của tác giả đối với mẹ được thể hiện trong văn bản là một tình cảm vô cùng sâu sắc, bao gồm sự yêu thương, trân trọng, biết ơn sâu sắc đối với công lao, sự hy sinh vất vả của mẹ. Tác giả xúc động trước những dấu vết của lao động trên đôi bàn tay mẹ, đồng thời ngưỡng mộ những đức tính cao đẹp và những bài học ý nghĩa mà mẹ đã truyền dạy.

—

Câu 4. Qua văn bản em rút ra những bài học nào ?

Bước 1: Suy ngẫm về ý nghĩa của bài thơ đối với bản thân.
Bài thơ “Đôi bàn tay mẹ” không chỉ ca ngợi hình ảnh người mẹ mà còn gợi cho chúng ta nhiều suy nghĩ, bài học quý giá.

Bước 2: Xác định các bài học có thể rút ra.
Dựa trên nội dung và cảm xúc mà bài thơ mang lại, chúng ta có thể rút ra những bài học sau:
– Bài học về sự hiếu thảo, biết ơn cha mẹ: Bài thơ nhắc nhở chúng ta cần nhận ra và trân trọng những hy sinh, vất vả mà cha mẹ đã dành cho mình. Đôi bàn tay mẹ là biểu tượng cho sự lao động, tần tảo, nuôi dưỡng con khôn lớn. Chúng ta cần có thái độ yêu thương, kính trọng và đền đáp công ơn cha mẹ.
– Bài học về sự sẻ chia, đồng cảm với những người lao động: Qua hình ảnh đôi bàn tay mẹ, ta thấy được sự vất vả của những người lao động chân tay. Chúng ta cần có thái độ tôn trọng, quý mến những người lao động, không phân biệt sang hèn.
– Bài học về giá trị của lao động: Đôi bàn tay mẹ làm việc vất vả nhưng lại mang lại những giá trị tốt đẹp, nuôi sống gia đình và dạy dỗ con cái. Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp và ý nghĩa cao quý của lao động.
– Bài học về những giá trị đạo đức: Dù đôi bàn tay có vất vả, nhơ nhuốc theo lẽ thường, nhưng mẹ vẫn dạy con “giữ mình sạch trong”. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc giữ gìn sự trong sạch về tâm hồn, nhân cách, dù trong hoàn cảnh nào.

Trả lời:
Qua văn bản “Đôi bàn tay mẹ”, em rút ra được những bài học sau:
– Cần biết ơn và yêu thương cha mẹ, nhận ra và trân trọng những hy sinh, vất vả của cha mẹ dành cho mình.
– Tôn trọng và đồng cảm với những người lao động, xem trọng giá trị của lao động.
– Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc giữ gìn sự trong sạch về tâm hồn, nhân cách, đạo đức.

—

Câu 5. Từ suy ngẫm của tác giả “Mẹ vẫn luôn dạy các con giữ mình sạch trong…”, theo em, thế hệ trẻ cần làm gì để giữ gìn sự “sạch trong” trong tâm hồn giữa cuộc sống nhiều biến động ngày nay.

Bước 1: Hiểu rõ ý nghĩa của cụm từ “sạch trong” trong bối cảnh bài thơ và cuộc sống hiện đại.
“Sạch trong” ở đây không chỉ là sạch sẽ về mặt thể chất mà quan trọng hơn là sự trong sạch về tâm hồn, đạo đức, không bị vẩn đục bởi những điều xấu xa, tiêu cực. Cuộc sống ngày nay có nhiều biến động, với sự phát triển của công nghệ, thông tin, có rất nhiều cám dỗ, áp lực, có thể làm ảnh hưởng đến tâm hồn non nớt của thế hệ trẻ.

Bước 2: Xác định các hành động cụ thể mà thế hệ trẻ cần thực hiện.
Để giữ gìn sự “sạch trong” trong tâm hồn, thế hệ trẻ cần:
– Nuôi dưỡng tâm hồn lành mạnh:
– Đọc sách, báo, xem những nội dung có giá trị giáo dục, tích cực, nhân văn. Tránh xa những nội dung độc hại, bạo lực, tiêu cực trên mạng internet.
– Tham gia các hoạt động văn hóa, nghệ thuật lành mạnh như đọc thơ, nghe nhạc cổ điển, xem phim có ý nghĩa, tham quan bảo tàng, triển lãm…
– Phát triển các kỹ năng mềm như tư duy phản biện, khả năng phân tích, đánh giá thông tin để không bị cuốn theo những xu hướng tiêu cực.
– Tu dưỡng đạo đức, lối sống:
– Học tập, rèn luyện theo những giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc như lòng hiếu thảo, sự kính trọng người lớn tuổi, tinh thần đoàn kết, yêu thương cộng đồng.
– Sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội. Luôn suy nghĩ kỹ trước khi hành động, tránh những hành vi nông nổi, bốc đồng có thể gây hậu quả không tốt.
– Biết tha thứ, bao dung và yêu thương mọi người. Tránh xa những thói xấu như đố kỵ, ghen ghét, thù hằn.
– Xây dựng môi trường sống tích cực:
– Lựa chọn bạn bè tốt, những người có suy nghĩ tích cực, có ý chí vươn lên trong cuộc sống.
– Chia sẻ, tâm sự với gia đình, thầy cô, bạn bè khi gặp khó khăn hoặc có những suy nghĩ chưa đúng đắn.
– Tham gia các hoạt động cộng đồng có ý nghĩa, góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp hơn.
– Rèn luyện ý chí và bản lĩnh:
– Học cách đối mặt với khó khăn, thử thách một cách bình tĩnh và tìm giải pháp.
– Biết nói “không” với những cám dỗ có hại, dù chúng có hấp dẫn đến đâu.
– Luôn giữ vững niềm tin vào những điều tốt đẹp trong cuộc sống.

Trả lời:
Để giữ gìn sự “sạch trong” trong tâm hồn giữa cuộc sống nhiều biến động ngày nay, thế hệ trẻ cần thực hiện những việc sau:
– Chủ động tìm kiếm và tiếp nhận những thông tin, kiến thức tích cực, lành mạnh, đồng thời nâng cao khả năng phản biện để sàng lọc thông tin xấu.
– Tu dưỡng đạo đức, rèn luyện lối sống theo những giá trị tốt đẹp, hình thành thái độ sống có trách nhiệm và biết yêu thương con người.
– Xây dựng cho mình những mối quan hệ lành mạnh, biết chia sẻ và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.
– Rèn luyện ý chí, bản lĩnh để vững vàng trước những cám dỗ và khó khăn của cuộc sống.

—

Các con thấy không, một bài thơ tưởng chừng đơn giản nhưng lại chứa đựng biết bao bài học quý giá và những tình cảm sâu sắc. Cô hy vọng các con sẽ luôn ghi nhớ và thực hành những điều tốt đẹp từ bài học hôm nay nhé!

Chúc mừng bạn đã hoàn thành bài tập sớm nhất! Đây là combo bạn yêu cầu: Chúc mừng bạn! Bạn đã hoàn thành xuất sắc bài tập của mình.
Cảm ơn bạn đã tham gia và đóng góp tích cực!
5 sao dành cho sự nỗ lực của bạn!

Và bạn thứ hai cũng đã rất nhanh! Cô có lời cảm ơn bạn. Đây là 5 sao cho bạn.