Chào các em, hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau ôn tập và giải một bài tập về phần Reported Speech (Câu gián tiếp) trong chương trình Tiếng Anh lớp 8. Chúng ta sẽ dựa vào Sách giáo khoa để làm rõ từng bước nhé.

Bây giờ, các em hãy nhìn vào hai câu sau trong phần Reported Speech:

“Don’t be angry with me” She said

“Stop staring at me” Se said

Mục tiêu của chúng ta là chuyển hai câu trực tiếp (Direct Speech) này sang câu gián tiếp (Reported Speech). Chúng ta sẽ đi từng câu một.

Bước 1: Xác định loại câu và động từ tường thuật.

Đối với câu đầu tiên:
“Don’t be angry with me” She said

* Chúng ta thấy động từ tường thuật là “said”.
* Câu trực tiếp là “Don’t be angry with me”. Đây là một câu mệnh lệnh phủ định (Negative Imperative).

Đối với câu thứ hai:
“Stop staring at me” Se said

* Chúng ta thấy động từ tường thuật là “said”.
* Câu trực tiếp là “Stop staring at me”. Đây là một câu mệnh lệnh khẳng định (Affirmative Imperative).

Bước 2: Áp dụng quy tắc chuyển câu mệnh lệnh sang câu gián tiếp.

Quy tắc chung để chuyển câu mệnh lệnh sang câu gián tiếp như sau:

* Nếu câu mệnh lệnh là khẳng định, ta dùng: \(tell + tân ngữ + to V (nguyên thể)\)
* Nếu câu mệnh lệnh là phủ định, ta dùng: \(tell + tân ngữ + not to V (nguyên thể)\)

Trong trường hợp này, động từ tường thuật là “said”, nhưng khi chuyển sang câu gián tiếp với câu mệnh lệnh, chúng ta thường thay “said” bằng “told”. Tuy nhiên, nếu đề bài giữ nguyên “said” thì chúng ta vẫn có thể sử dụng nó, nhưng cấu trúc sẽ hơi khác một chút.

Để cho bài tập này theo đúng cách phổ biến và dễ hiểu nhất trong sách giáo khoa lớp 8, chúng ta sẽ áp dụng cấu trúc với “told” vì nó trực quan hơn cho câu mệnh lệnh.

Bước 3: Chuyển câu thứ nhất.

Câu trực tiếp: “Don’t be angry with me” She said

* Đây là câu mệnh lệnh phủ định.
* Động từ tường thuật ban đầu là “said”. Chúng ta sẽ thay “said” bằng “told” và thêm tân ngữ “me” (vì câu này nói “Don’t be angry with me” – nghĩa là cô ấy nói với ai đó, và khi thuật lại, chúng ta thêm “me” để chỉ người nghe).
* Bỏ dấu ngoặc kép, bỏ dấu phẩy sau “Don’t”.
* “Don’t be” chuyển thành “not to be”.
* Đại từ “me” trong câu trực tiếp, khi thuật lại, sẽ thay đổi tùy thuộc vào người nói và người nghe. Trong trường hợp này, “She said” là người nói, và câu ban đầu là “Don’t be angry with me”. Khi thuật lại, nếu người thuật là “tôi” (I) thì “me” sẽ thành “her”. Nếu người thuật là “bạn” (you) thì “me” sẽ thành “me”. Tuy nhiên, cách phổ biến nhất và để tránh nhầm lẫn, ta thường xác định rõ người nghe. Vì đề bài không cho biết người nghe là ai, ta có thể hiểu “me” trong “Don’t be angry with me” là người đang được nói chuyện. Khi thuật lại, “me” sẽ thay đổi thành đại từ nhân xưng cho người nghe hoặc người được nhắc đến. Trong trường hợp này, chúng ta sẽ coi “me” là người nghe của “She”. Nếu người thuật là “tôi”, thì “me” sẽ trở thành “her” (vì cô ấy nói với tôi là “đừng giận tôi”). Tuy nhiên, để đơn giản và theo sát ngữ cảnh thông thường, ta có thể giả định “me” là người nghe mà “She” đang nói đến.
Trong trường hợp này, nếu ta hiểu “me” là người nghe, và người thuật đang kể lại lời cô ấy nói với người nghe đó, thì đại từ “me” vẫn giữ nguyên là “me” nếu người thuật đang nói với người nghe đó. Nhưng nếu người thuật đang kể cho người thứ ba nghe về lời cô ấy nói với ai đó, thì “me” sẽ thay đổi.
Tuy nhiên, cách làm chuẩn nhất cho dạng bài này là dựa vào chủ ngữ của động từ tường thuật. “She said” là người nói. “me” là tân ngữ trong lời nói trực tiếp. Khi thuật lại, nếu ta coi “me” là người nghe mà “She” nói chuyện, thì “me” sẽ giữ nguyên trong nhiều trường hợp khi người thuật đang nói chuyện với người nghe đó. Nhưng nếu ta coi “me” là chỉ người nói, thì nó sẽ thay đổi.
Để rõ ràng nhất, ta hãy giả định “She said” là người nói, và câu “Don’t be angry with me” là lời cô ấy nói với một người khác. Khi thuật lại, chúng ta thường dùng tân ngữ “me” hoặc “him/her” cho người nghe. Trong trường hợp này, chúng ta sẽ dùng “me” như là người nghe mà cô ấy nói chuyện trực tiếp.
Vậy, ta có:
She told me not to be angry with her. (Nếu cô ấy nói với tôi và tôi thuật lại)
Hoặc, nếu “me” trong “Don’t be angry with me” là chỉ người nói (cô ấy), thì nó sẽ thay đổi thành “her”.
Tuy nhiên, cách hiểu phổ biến nhất cho câu “Don’t be angry with me” là cô ấy đang nói với ai đó (người nghe) là “đừng giận tôi”.
Do đó, ta sẽ dùng cấu trúc:
She + told + (tân ngữ) + not to + V
Vì không có tân ngữ cho “said”, chúng ta có thể thêm “me” để làm rõ.
She told me not to be angry with her. (Nếu cô ấy nói với tôi, và đại từ “me” trong lời nói của cô ấy chỉ chính cô ấy)
Hoặc, nếu “me” là chỉ người nghe của cô ấy, thì sẽ là:
She told me not to be angry with me. (Trường hợp này không hợp lý lắm)

Chúng ta sẽ theo cách hiểu phổ biến nhất: “me” trong “Don’t be angry with me” là chỉ người nói (She).
Vậy, “Don’t be angry with me” => “not to be angry with her”.
Và “She said” => “She told me”.
Kết quả: She told me not to be angry with her.
Hoặc, nếu không có tân ngữ đi kèm với “said”, ta có thể dùng:
She warned me not to be angry with her. (Sử dụng “warned” thay cho “told” để diễn tả sự cảnh báo)

Tuy nhiên, theo sách giáo khoa lớp 8, khi câu trực tiếp là mệnh lệnh, ta dùng:
* “told + (tân ngữ) + to V”
* “told + (tân ngữ) + not to V”
Do đó, ta cần có tân ngữ cho “told”. Nếu đề bài chỉ cho “She said”, ta có thể tự thêm tân ngữ phổ biến như “me” hoặc “him/her” hoặc “them”.
Nếu ta thêm “me”:
She told me not to be angry with her. (Trong trường hợp “me” trong lời cô ấy nói chỉ là bản thân cô ấy).

Ta hãy xem lại ví dụ trong sách giáo khoa về câu mệnh lệnh. Thông thường, nếu không có tân ngữ rõ ràng, ta sẽ dùng “tell somebody”.

Vậy, để chính xác theo chương trình lớp 8, ta sẽ giả định có tân ngữ “me”.
“Don’t be angry with me” She said
=> She told me not to be angry with her. (Vì “me” trong câu gốc ám chỉ chính người nói, “She”)

Bước 4: Chuyển câu thứ hai.

Câu trực tiếp: “Stop staring at me” Se said

* Đây là câu mệnh lệnh khẳng định.
* Động từ tường thuật ban đầu là “said”. Chúng ta sẽ thay “said” bằng “told” và thêm tân ngữ “me” (tương tự như trên, giả định “Se said” nói với “tôi”).
* Bỏ dấu ngoặc kép, bỏ dấu phẩy sau “Stop”.
* “Stop” chuyển thành “to stop”.
* Đại từ “me” trong câu trực tiếp, “Se said” là người nói. Trong câu “Stop staring at me”, “me” chỉ người nói, tức là “Se”. Khi thuật lại, “me” sẽ thay đổi thành đại từ nhân xưng cho người nghe hoặc người được nhắc đến. Nếu người thuật là “tôi” (I), thì “me” sẽ thành “him” (vì “Se” là nam).
Ta có:
Se told me to stop staring at him.

Tổng kết kết quả:

1. “Don’t be angry with me” She said
=> She told me not to be angry with her.
(Giải thích: “Don’t be” => “not to be”, “me” => “her” vì “me” ám chỉ chính người nói là “She”)

2. “Stop staring at me” Se said
=> Se told me to stop staring at him.
(Giải thích: “Stop” => “to stop”, “me” => “him” vì “me” ám chỉ chính người nói là “Se” và “Se” là nam)

Các em thấy đó, việc chuyển từ câu trực tiếp sang câu gián tiếp, đặc biệt là câu mệnh lệnh, đòi hỏi chúng ta phải xác định đúng loại câu, nắm vững cấu trúc và chú ý đến sự thay đổi của đại từ nhân xưng và các yếu tố khác.

Các em hãy xem lại bài tập này và ghi nhớ cách làm nhé. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô.