Chào các con, cô là giáo viên Ngữ Văn của các con đây. Hôm nay, cô trò mình sẽ cùng nhau giải một bộ đề rất thú vị dựa trên bài đọc về nhà bác học Ê-đi-xơn nhé. Các con hãy chú ý lắng nghe lời giải và phần giải thích của cô để hiểu bài thật sâu sắc. Nào, chúng ta cùng bắt đầu!

• Câu 1:

  Đáp án đúng là: Ê-đi-xơn, chị Ta-ni-a, bác sĩ, mẹ Ê-đi-xơn

  Giải thích:
  Để tìm các nhân vật trong câu chuyện, chúng ta hãy cùng đọc lại bài và gạch chân những tên người hoặc những người được nhắc đến và có hành động trong truyện nhé.

  • “Ê-đi-xơn vừa đi ra ga…” -> Có nhân vật Ê-đi-xơn.
  • “…mẹ ở nhà đau bụng dữ dội.” -> Có nhân vật mẹ.
  • “Khi chị Ta-ni-a về, mẹ thều thào bảo chị đi gọi em và mời bác sĩ.” -> Có nhân vật chị Ta-ni-a.
  • “Bác sĩ đến khám bệnh…” -> Có nhân vật bác sĩ.

  Nhân vật người bố có được nhắc đến (“Bố bận đi làm”) nhưng không trực tiếp xuất hiện hay tham gia vào các sự việc chính của câu chuyện. Dựa vào các đáp án, phương án liệt kê đầy đủ nhất các nhân vật tham gia vào câu chuyện là phương án thứ ba.

• Câu 2:

  Đáp án đúng là: Đau ruột thừa, phải mổ ngay mới cứu được

  Giải thích:
  Cô trò mình cùng tìm chi tiết trong bài đọc nói về tình trạng của bà mẹ nhé. Bài văn có viết rất rõ: “Bác sĩ đến khám bệnh và cho biết: bà đang đau ruột thừa, phải mổ ngay, chờ đến sáng thì muộn quá.”
  Chi tiết này cho thấy tình trạng của bà mẹ vô cùng nguy hiểm, không thể trì hoãn được. Các đáp án khác chỉ nêu được một phần hoặc không chính xác hoàn toàn.

• Câu 3:

  Đáp án đúng là: Mượn tấm gương lớn phản chiếu nhiều ánh đèn, đủ ánh sáng để mổ

  Giải thích:
  Sáng kiến của Ê-đi-xơn được nảy ra từ một sự quan sát tinh tế. Chúng ta hãy xem lại đoạn văn: “Đột nhiên, cậu bé nhìn thấy ánh đèn sáng chói phản chiếu từ mảnh sắt tây trên tủ. Một tia sáng lóe lên trong đầu: “Sao không mượn tấm gương lớn ở hiệu tạp hóa về và cho phản chiếu thật nhiều ánh đèn cho sáng hơn? ””.
  Như vậy, sáng kiến của cậu không chỉ là thắp tất cả đèn dầu, mà điều quan trọng nhất là dùng một tấm gương lớn để hội tụ và phản chiếu ánh sáng, làm cho căn phòng đủ sáng để bác sĩ có thể phẫu thuật.

• Câu 4:

  Đáp án đúng là: Thông minh, có tình cảm thương yêu mẹ sâu sắc

  Giải thích:
  Để tìm ra đặc điểm nổi bật của Ê-đi-xơn, chúng ta hãy xem xét hành động và suy nghĩ của cậu bé:

  • Thông minh: Cậu đã nghĩ ra một cách mà người lớn cũng không nghĩ tới để tạo ra đủ ánh sáng. Bác sĩ phải thốt lên: “Cháu làm thế nào mà tài thế, hỡi cậu bé thông minh!”.
  • Thương yêu mẹ sâu sắc: Cậu “ôm đầu suy nghĩ, niềm thương mẹ day dứt trong lòng”. Chính tình yêu thương mẹ đã thôi thúc cậu phải tìm ra cách cứu mẹ bằng được.

  Vì vậy, đáp án đầu tiên đã nêu đầy đủ và chính xác nhất hai đặc điểm nổi bật của Ê-đi-xơn trong câu chuyện này.

• Câu 5:

  Đáp án đúng là: Ngạc nhiên, thán phục

  Giải thích:
  Chúng ta hãy phân tích câu nói và thái độ của bác sĩ: “nét mặt ông rạng rỡ hẳn lên” và câu cảm thán “Cháu làm thế nào mà tài thế, hỡi cậu bé thông minh!”.

  • Nét mặt “rạng rỡ” cho thấy sự vui mừng vì vấn đề khó khăn nhất (thiếu ánh sáng) đã được giải quyết.
  • Câu nói “làm thế nào mà tài thế” thể hiện sự ngạc nhiên, bất ngờ trước một giải pháp thông minh và sự khâm phục, thán phục tài trí của cậu bé.

  Kết hợp hai điều này, “Ngạc nhiên, thán phục” là đáp án diễn tả đúng nhất cảm xúc của bác sĩ lúc đó.

• Câu 6:

  Đáp án đúng là: Hai danh từ riêng

  Giải thích:
  Các con hãy nhớ lại kiến thức về danh từ riêng nhé. Danh từ riêng là tên riêng của người, địa danh, sự vật… và luôn được viết hoa. Trong bài văn, chúng ta có:

  1. Ê-đi-xơn (tên người)
  2. Ta-ni-a (tên người)

  Vậy là có 2 danh từ riêng trong bài văn.

• Câu 7:

  Đáp án đúng là: 5 danh từ (Đó là: Ê-đi-xơn, ga, mẹ, nhà, bụng)

  Giải thích:
  Danh từ là từ chỉ người, vật, hiện tượng, khái niệm… Bây giờ, cô trò mình cùng phân tích câu “Hôm đó, Ê-đi-xơn vừa đi ra ga thì mẹ ở nhà đau bụng dữ dội.” nhé:

  • Ê-đi-xơn: danh từ chỉ người.
  • ga: danh từ chỉ sự vật, địa điểm.
  • mẹ: danh từ chỉ người.
  • nhà: danh từ chỉ sự vật, địa điểm.
  • bụng: danh từ chỉ sự vật (bộ phận cơ thể).

  Từ “đi” là động từ (chỉ hành động), từ “dữ dội” là tính từ (chỉ đặc điểm). Vậy câu này có tất cả 5 danh từ.

• Câu 8:

  Đáp án đúng là: Báo hiệu bộ phận đứng sau nó là lời nói của một nhân vật

  Giải thích:
  Các con hãy quan sát kĩ nhé. Ngay sau dấu hai chấm (:) là dấu gạch ngang (-) và lời nói trực tiếp của bác sĩ: “- Cháu làm thế nào mà tài thế, hỡi cậu bé thông minh! Bác sẽ bắt đầu ngay!”.
  Đây là một trong những tác dụng rất phổ biến của dấu hai chấm. Nó được dùng để dẫn lời nói trực tiếp của nhân vật, báo hiệu cho người đọc biết rằng phần tiếp theo chính là lời của ai đó.

• Câu 9:

  Đáp án đúng là: vui vẻ, vui vầy, vui vui, đẹp đẽ, đèm đẹp

  Giải thích:
  Từ láy là từ được tạo nên bởi các tiếng có âm đầu hoặc vần lặp lại nhau. Chúng ta cùng xem xét các đáp án:

  • Dòng 1: có từ “đẹp trời” là từ ghép (cả “đẹp” và “trời” đều có nghĩa), không phải từ láy.
  • Dòng 2: có từ “vui mừng” là từ ghép (cả “vui” và “mừng” đều có nghĩa), không phải từ láy.
  • Dòng 3: “vui vẻ”, “vui vầy”, “vui vui”, “đẹp đẽ”, “đèm đẹp” đều là các từ láy. Chúng có sự lặp lại về âm hoặc vần để tạo ra nghĩa nhấn mạnh, miêu tả.

  Vì vậy, đây là dòng duy nhất chứa toàn bộ từ láy.

• Câu 10:

  Đáp án đúng là: 3 động từ (Đó là: chồm, tung, réo)

  Giải thích:
  Động từ là những từ chỉ hoạt động, trạng thái của sự vật. Trong câu “Mặt hồ, sóng chồm dữ dội, bọt tung trắng xóa, nước réo ào ào.”, chúng ta có các động từ sau:

  • chồm: là hoạt động của “sóng”.
  • tung: là hoạt động của “bọt”.
  • réo: là hoạt động của “nước”.

  Các từ “dữ dội”, “trắng xóa”, “ào ào” là các từ chỉ đặc điểm, mức độ của hành động, chúng bổ nghĩa cho động từ chứ bản thân chúng không phải là động từ. Vậy câu văn có 3 động từ.

Cô hy vọng phần giải bài chi tiết này đã giúp các con hiểu rõ hơn về nội dung bài đọc cũng như củng cố lại các kiến thức Tiếng Việt quan trọng. Hãy luôn chăm chỉ đọc sách và làm bài tập nhé. Chúc các con học tốt