Chào các em học sinh yêu quý! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu về một giai đoạn lịch sử đầy biến động của dân tộc ta, đó là thời kỳ triều đình nhà Nguyễn đối mặt với cuộc xâm lược của thực dân Pháp. Cô sẽ hướng dẫn các em giải bài tập này dựa trên kiến thức trong Sách giáo khoa Lịch sử lớp 8.

Các em hãy mở Sách giáo khoa ra và chúng ta bắt đầu nhé!

Bài tập yêu cầu chúng ta làm rõ hai khía cạnh: thái độ và hành động của triều đình nhà Nguyễn khi thực dân Pháp xâm lược Việt Nam. Để trả lời một cách đầy đủ và chi tiết, chúng ta sẽ đi qua các bước sau:

Bước 1: Xác định bối cảnh lịch sử

Trước hết, chúng ta cần hiểu rõ thời điểm và hoàn cảnh diễn ra sự kiện này. Cuộc xâm lược của thực dân Pháp vào Việt Nam không phải là một sự kiện đột ngột mà là cả một quá trình. Các em còn nhớ những sự kiện nào đã dẫn đến sự có mặt của quân Pháp trên lãnh thổ nước ta không?

– Ban đầu, Pháp đến với lý cớ truyền giáo, sau đó là xin “mở cửa thị trường”.
– Tuy nhiên, với dã tâm xâm lược, Pháp đã bắt đầu dùng vũ lực.

Bước 2: Phân tích thái độ của triều đình nhà Nguyễn

Khi thực dân Pháp tiến hành các hành động quân sự, thái độ của triều đình nhà Nguyễn có thể được mô tả như thế nào? Dựa vào Sách giáo khoa, các em hãy tìm những từ ngữ, những câu văn miêu tả thái độ này.

Các em có thể thấy, thái độ chung của triều đình nhà Nguyễn lúc bấy giờ là:

* Mơ hồ, thiếu cảnh giác: Nhiều quan lại, thậm chí cả vua, vẫn còn ảo tưởng về sức mạnh của mình, tin rằng có thể “ngoại giao” để giữ yên bờ cõi. Họ không nhận thức đầy đủ về âm mưu và sức mạnh quân sự của Pháp.
* Yếu đuối, bạc nhược: Trước sức ép và sự hung hăng của Pháp, triều đình tỏ ra nao núng, thiếu quyết đoán.
* Cố gắng “vừa đấm vừa xoa”: Vừa muốn giữ gìn thể diện, vừa muốn tránh xung đột lớn, triều đình đã có những lúc nhân nhượng, cầu hòa.
* Thiếu tinh thần dân tộc, ý chí kháng cự mạnh mẽ: Không có một sự đoàn kết thống nhất, một ý chí quyết tâm cao độ để huy động toàn dân đánh Pháp.

Bước 3: Phân tích hành động của triều đình nhà Nguyễn

Thái độ như vậy dẫn đến những hành động cụ thể nào? Chúng ta hãy cùng xem xét các sự kiện lịch sử đã diễn ra:

* Nhượng bộ từng bước:
* Năm 1858, khi Pháp nổ súng tấn công Đà Nẵng, triều đình đã có những phản ứng ban đầu nhưng không đủ mạnh mẽ và quyết liệt để đẩy lùi quân Pháp.
* Sau đó, triều đình ký các hiệp ước với Pháp, điển hình là Hiệp ước Nhâm Tuất (1862) và Hiệp ước Giáp Tuất (1874). Trong các hiệp ước này, triều đình đã nhượng cho Pháp nhiều quyền lợi quan trọng về lãnh thổ, kinh tế, chính trị. Ví dụ, triều đình đã nhượng 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho Pháp. Điều này cho thấy sự yếu kém và thiếu kiên quyết của triều đình.
* Dựa vào nước ngoài để đối phó với nước ngoài:
* Trong một số trường hợp, triều đình đã cố gắng tìm kiếm sự ủng hộ từ các cường quốc khác để cân bằng ảnh hưởng của Pháp, nhưng điều này càng làm tình hình thêm phức tạp và không mang lại kết quả tích cực.
* Ban hành các chính sách mang tính thụ động:
* Các chính sách cải cách, nếu có, thường mang tính nửa vời, chậm chạp, không đáp ứng được yêu cầu cấp bách của tình hình.
* Thất bại trong việc huy động sức mạnh toàn dân:
* Triều đình không thực sự tin tưởng và dựa vào sức mạnh của nhân dân để kháng chiến. Thay vào đó, họ cố gắng tự mình đối phó, điều này dẫn đến sự cô lập và yếu thế.

Bước 4: Đánh giá chung về thái độ và hành động

Tổng kết lại, thái độ và hành động của triều đình nhà Nguyễn trong giai đoạn này là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến sự mất mát lãnh thổ và chủ quyền của đất nước. Sự bạc nhược, thiếu quyết đoán và không nhận thức đầy đủ về âm mưu của kẻ thù đã khiến triều đình có những hành động sai lầm, gây bất lợi cho công cuộc bảo vệ đất nước.

Tổng kết lại bài tập:

Để trả lời bài tập này, các em có thể trình bày theo các ý chính sau:

* Thái độ: Mơ hồ, thiếu cảnh giác, yếu đuối, bạc nhược, ảo tưởng về sức mạnh, không nhận thức đầy đủ âm mưu của Pháp.
* Hành động:
* Nhượng bộ từng bước qua các hiệp ước (ví dụ: Hiệp ước Nhâm Tuất).
* Nhượng hẳn 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho Pháp.
* Ban hành các chính sách cải cách chậm chạp, thụ động.
* Không huy động được sức mạnh toàn dân chống Pháp hiệu quả.

Các em thấy đó, lịch sử luôn là một bài học quý giá. Việc hiểu rõ thái độ và hành động của các bậc tiền nhân trong những giai đoạn khó khăn sẽ giúp chúng ta thêm yêu quê hương, đất nước và trân trọng những gì mình đang có.

Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, các em cứ mạnh dạn hỏi cô nhé! Chúc các em học tốt!