Đề bài yêu cầu chúng ta tìm ra một từ ngữ KHÔNG thuộc nhóm từ chỉ hoạt động, trạng thái. Để làm tốt bài này, các con hãy nhớ lại:

Từ chỉ hoạt động là những từ nói về những việc làm, hành động mà con người hoặc sự vật thực hiện được. Ví dụ: ăn, ngủ, học bài, chạy, nhảy…

Từ chỉ trạng thái là những từ nói về cảm xúc, tình cảm, sự tồn tại hay trạng thái của con người, sự vật. Ví dụ: vui, buồn, thích, giận, đứng, ngồi, nằm…

Và một loại từ nữa mà chúng ta cũng đã học là từ chỉ đặc điểm, tính chất (hay còn gọi là tính từ), đó là những từ miêu tả hình dáng, màu sắc, mùi vị, tính tình… Ví dụ: đẹp, xấu, cao, thấp, thơm, giỏi, hiền lành…

Bây giờ, chúng ta hãy cùng phân tích từng câu một nhé!

A. Dòng từ thứ nhất: Đến trường, mát mẻ, tới lớp, chuyện trò, chơi đùa, bỡ ngỡ, thích

Chúng ta cùng xét từng từ nhé:

• Đến trường: Đây là một hoạt động, việc làm mà các con thường xuyên thực hiện mỗi ngày.
• Tới lớp: Cũng giống như “đến trường”, đây là một hoạt động di chuyển, đi đến một nơi nào đó.
• Chuyện trò: Là hoạt động nói chuyện, trao đổi với nhau.
• Chơi đùa: Là hoạt động vui chơi, giải trí.
• Bỡ ngỡ: Đây là một cảm giác, một trạng thái của con người khi đến một nơi xa lạ hoặc gặp điều mới mẻ, chưa quen.
• Thích: Đây là một cảm xúc, một trạng thái tình cảm của con người.

Vậy còn từ mát mẻ thì sao nhỉ?

“Mát mẻ” không phải là một hoạt động. Nó cũng không phải là một cảm xúc hay một trạng thái của con người như “bỡ ngỡ”, “thích”. “Mát mẻ” dùng để miêu tả thời tiết, không khí hoặc cảm giác dễ chịu. Nó là từ chỉ đặc điểm, tính chất.

À, vậy là chúng ta đã tìm ra từ không cùng nhóm rồi! Đó chính là từ “mát mẻ”.

Chúng ta sẽ gạch dưới từ này nhé: mát mẻ

B. Dòng từ thứ hai: Đánh cầu lông, đá bóng, bơi lội, chơi cờ, nhảy dây, cần cù

Tiếp tục phân tích nào:

• Đánh cầu lông: Đây là một hoạt động thể thao, một việc làm.
• Đá bóng: Cũng là một hoạt động thể thao.
• Bơi lội: Hoạt động bơi dưới nước.
• Chơi cờ: Hoạt động chơi một trò chơi trí tuệ.
• Nhảy dây: Hoạt động vui chơi, tập thể dục.

Tất cả các từ này đều là từ chỉ hoạt động đúng không nào? Vậy còn từ cần cù thì sao?

“Cần cù” không phải là một hoạt động mà chúng ta làm. “Cần cù” cũng không phải là một cảm xúc hay trạng thái. “Cần cù” là từ dùng để nói về tính cách, đặc điểm của một người, ví dụ như “Bạn Lan rất cần cù trong học tập”. Nó là từ chỉ đặc điểm, tính chất.

Vậy là chúng ta lại tìm được từ không cùng nhóm rồi! Đó chính là từ “cần cù”.

Chúng ta sẽ gạch dưới từ này nhé: cần cù

C. Dòng từ thứ ba: viết, đọc, vẽ, tô, nghe giảng, kẻ, hôi, chăm chỉ, trả lời

Cố gắng lên các con! Chúng ta cùng phân tích nốt dòng cuối cùng này nhé:

• Viết: Hoạt động dùng bút để ghi chữ.
• Đọc: Hoạt động nhìn chữ và phát ra tiếng hoặc hiểu nghĩa.
• Vẽ: Hoạt động tạo hình bằng nét và màu sắc.
• Tô: Hoạt động dùng màu để phủ kín một hình vẽ.
• Nghe giảng: Hoạt động lắng nghe bài giáo viên nói.
• Kẻ: Hoạt động dùng thước để tạo đường thẳng.
• Trả lời: Hoạt động đưa ra câu trả lời cho một câu hỏi.

Tất cả những từ trên đều là hoạt động mà chúng ta thường làm phải không nào? Vậy còn hai từ hôi và chăm chỉ thì sao?

Chúng ta đã thấy ở câu B, “cần cù” là từ chỉ đặc điểm. “Chăm chỉ” có nghĩa giống với “cần cù”, cũng là từ nói về tính cách, đặc điểm của một người (siêng năng, chịu khó). Vậy “chăm chỉ” là từ chỉ đặc điểm, tính chất.

Thế còn từ “hôi” thì sao? “Hôi” dùng để miêu tả mùi. Ví dụ: “Cái áo này hôi quá”. Nó cũng là từ chỉ đặc điểm, tính chất của sự vật.

Vậy trong dòng này có đến hai từ chỉ đặc điểm là “hôi” và “chăm chỉ”. Đề bài yêu cầu chúng ta chỉ gạch dưới MỘT từ. Vậy chúng ta sẽ chọn từ nào đây?

Trong các bài tập dạng này, chúng ta thường tìm từ khác biệt nhất so với phần còn lại. Ở đây, tất cả các từ khác đều là hành động của con người, còn “hôi” và “chăm chỉ” đều là từ chỉ đặc điểm.

Để bài tập rõ ràng hơn, chúng ta hãy chọn từ chăm chỉ, vì nó tương tự như từ “cần cù” ở câu B, và đều là những từ mà các con dễ dàng nhận ra là chỉ tính chất của con người. Từ “hôi” tuy cũng chỉ đặc điểm, nhưng đôi khi trong một số ngữ cảnh có thể hiểu là trạng thái của một vật (“cái áo đang ở trạng thái hôi”). Tuy nhiên, từ “chăm chỉ” thì luôn luôn là tính chất.

Vậy, chúng ta sẽ gạch dưới từ chăm chỉ nhé!

Tổng kết lại kết quả của chúng ta:

a. Đến trường, mát mẻ, tới lớp, chuyện trò, chơi đùa, bỡ ngỡ, thích

b. Đánh cầu lông, đá bóng, bơi lội, chơi cờ, nhảy dây, cần cù

c. viết, đọc, vẽ, tô, nghe giảng, kẻ, hôi, chăm chỉ, trả lời

Các con thấy không, bài tập này giúp chúng ta ôn lại rất tốt về các loại từ đã học. Cô hy vọng qua bài giảng này, các con đã hiểu rõ hơn về từ chỉ hoạt động, trạng thái và đặc điểm, tính chất. Hãy luôn chăm chỉ luyện tập để học thật tốt môn Tiếng Việt nhé!