Chào các em học sinh yêu quý! Cô là [Tên giáo viên – ví dụ: Cô Mai], giáo viên dạy Tiếng Anh lớp 9 của chúng ta. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau ôn tập và làm rõ một chủ đề ngữ pháp rất quan trọng, đó là cách sử dụng các mốc thời gian “ago”, “since”, “for” kết hợp với hai thì quen thuộc: thì Quá khứ Đơn (Past Simple) và thì Hiện tại Hoàn thành (Present Perfect).

Đây là một dạng bài tập viết lại câu rất hay xuất hiện trong các đề kiểm tra và thi cử, nên các em hãy chú ý lắng nghe và ghi chép cẩn thận nhé!

Chúng ta sẽ đi từng bước một để hiểu rõ bản chất của từng cấu trúc.

Bước 1: Ôn lại nhanh thì Quá khứ Đơn (Past Simple)

Thì Quá khứ Đơn dùng để diễn tả một hành động đã xảy ra và kết thúc tại một thời điểm cụ thể trong quá khứ.

– Công thức khẳng định: S + V(quá khứ) + …
– Công thức phủ định: S + did not (didn’t) + V(nguyên mẫu) + …
– Công thức nghi vấn: Did + S + V(nguyên mẫu) + …?

Các trạng từ chỉ thời gian thường đi kèm: yesterday, last week/month/year, … ago, in the past, …

Bước 2: Ôn lại nhanh thì Hiện tại Hoàn thành (Present Perfect)

Thì Hiện tại Hoàn thành dùng để diễn tả một hành động xảy ra trong quá khứ nhưng còn liên quan đến hiện tại, hoặc một hành động đã xảy ra tại một thời điểm không xác định trong quá khứ.

– Công thức khẳng định: S + have/has + V(quá khứ phân từ – PII) + …
– Công thức phủ định: S + have/has not (haven’t/hasn’t) + V(quá khứ phân từ – PII) + …
– Công thức nghi vấn: Have/Has + S + V(quá khứ phân từ – PII) + …?

Các trạng từ chỉ thời gian thường đi kèm: since, for, already, yet, so far, …

Bước 3: Phân biệt “ago”, “since”, “for”

Đây là phần cốt lõi của bài tập viết lại câu:

1. Ago:
– “Ago” đi kèm với thì Quá khứ Đơn.
– Nó diễn tả một khoảng thời gian tính từ một mốc thời gian hoặc một hành động đã xảy ra trong quá khứ cho đến hiện tại.
– Vị trí của “ago” thường đứng ở cuối câu hoặc sau một cụm chỉ thời gian.
– Cấu trúc chung: [Khoảng thời gian] + ago.
– Ví dụ: I saw him two days ago. (Tôi đã gặp anh ấy hai ngày trước.)

2. Since:
– “Since” đi kèm với thì Hiện tại Hoàn thành.
– Nó chỉ điểm bắt đầu của một hành động hoặc một trạng thái kéo dài từ quá khứ đến hiện tại.
– Vị trí của “since” đứng trước một mốc thời gian cụ thể trong quá khứ (ví dụ: 2010, last Monday, he left).
– Cấu trúc chung: S + have/has + V(PII) + … + since + [mốc thời gian trong quá khứ].
– Ví dụ: I have lived here since 2010. (Tôi đã sống ở đây kể từ năm 2010.)
– Hoặc: I have lived here since he left. (Tôi đã sống ở đây kể từ khi anh ấy đi.)

3. For:
– “For” đi kèm với thì Hiện tại Hoàn thành.
– Nó chỉ khoảng thời gian kéo dài từ quá khứ đến hiện tại.
– Vị trí của “for” đứng trước một khoảng thời gian (ví dụ: two hours, three weeks, a long time).
– Cấu trúc chung: S + have/has + V(PII) + … + for + [khoảng thời gian].
– Ví dụ: I have lived here for ten years. (Tôi đã sống ở đây được mười năm.)

Bước 4: Xây dựng CẤU TRÚC để viết lại câu

Bây giờ, chúng ta sẽ kết hợp những kiến thức trên để viết lại câu. Dạng phổ biến nhất là viết lại câu sử dụng “since” hoặc “for” từ một câu có “ago” và thì Quá khứ Đơn, hoặc ngược lại.

TRƯỜNG HỢP 1: Viết lại câu từ Quá khứ Đơn có “ago” sang Hiện tại Hoàn thành có “since” hoặc “for”

Khi em nhìn thấy một câu ở thì Quá khứ Đơn và có trạng từ “ago”, em cần chuyển nó về thì Hiện tại Hoàn thành và dùng “since” hoặc “for”.

– Công thức tổng quát:
Nếu câu gốc là: S + V(quá khứ) + [khoảng thời gian] + ago + …
Thì câu viết lại sẽ là: S + have/has + V(PII) + … + since/for + [khoảng thời gian tương ứng].

– Phần quan trọng là xác định “khoảng thời gian tương ứng” và “mốc thời gian tương ứng”.

– Khi dùng “since”:
“Since” chỉ điểm bắt đầu. Điểm bắt đầu này chính là thời điểm trong quá khứ mà hành động trong câu gốc xảy ra.
– Ví dụ: I met her three years ago.
* Hành động “met” xảy ra cách đây 3 năm.
* Vậy điểm bắt đầu là “three years ago”.
* Câu viết lại dùng thì Hiện tại Hoàn thành: S + have/has + V(PII) + … + since + [mốc thời gian trong quá khứ].
* Câu này sẽ viết lại thành: I haven’t met her for three years. (Lưu ý: Khi dùng “since”, nó thường đi với một mốc thời gian cụ thể, ví dụ: “since 2020”. Trong trường hợp này, “three years ago” nó chỉ là một khoảng thời gian. Nên chúng ta sẽ ưu tiên dùng “for” nếu mốc thời gian không cụ thể.)

* Ví dụ cụ thể hơn với “since”:
* Câu gốc: He started working here ten years ago. (Thì Quá khứ Đơn)
* Phân tích: “Ten years ago” là thời điểm anh ấy bắt đầu làm việc. “Started” là hành động đã kết thúc.
* Viết lại với “since” (mốc bắt đầu): S + have/has + V(PII) + … + since + [mốc thời gian tương ứng].
* Vậy “mốc thời gian tương ứng” chính là 10 năm trước tính từ hiện tại. Ta có thể diễn đạt là “since 10 years ago” (ít dùng) hoặc một cách tự nhiên hơn là quy đổi sang năm cụ thể nếu biết năm hiện tại, hoặc dùng nó như một mốc tham chiếu.
* Tuy nhiên, cách phổ biến và chuẩn xác hơn khi dịch từ “ago” sang “since” là hiểu “ago” chỉ ra một khoảng thời gian tính từ một mốc.
* Cấu trúc chi tiết hơn cho “since”:
Nếu câu gốc có mốc thời gian cụ thể trong quá khứ + “ago”
Ví dụ: I bought this car in 2020. (Ngầm hiểu “two years ago” nếu năm hiện tại là 2022)
-> Câu viết lại: I have had this car since 2020.
Hoặc: He left school in 2015.
-> Câu viết lại: He has been out of school since 2015.

Trường hợp “ago” chỉ đơn thuần là một khoảng thời gian:
– Câu gốc: I saw him two days ago.
– Phân tích: “Two days ago” là khoảng thời gian tính từ thời điểm hành động “saw” xảy ra.
– Viết lại với “for” (khoảng thời gian): S + have/has + V(PII) + … + for + [khoảng thời gian].
– Câu này sẽ viết lại thành: I haven’t seen him for two days. (Chúng ta đảo động từ “saw” thành “seen”, và dùng “haven’t” vì hành động “chưa gặp” vẫn còn liên quan đến hiện tại).

– Khi dùng “for”:
“For” chỉ khoảng thời gian kéo dài.
– Câu gốc: I met her three years ago.
* Phân tích: Hành động “met” đã xảy ra 3 năm trước. Tức là, kể từ 3 năm trước cho đến nay, tôi đã không gặp cô ấy.
* Viết lại với “for”: S + have/has + V(PII) + … + for + [khoảng thời gian].
* Câu viết lại: I haven’t met her for three years.

– Câu gốc: He started working here ten years ago.
* Phân tích: Hành động “started” xảy ra 10 năm trước. Tức là, anh ấy đã đang làm việc ở đây được 10 năm tính đến hiện tại.
* Viết lại với “for”: S + have/has + V(PII) + … + for + [khoảng thời gian].
* Câu viết lại: He has worked here for ten years.

* Tóm lại công thức cho TRƯỜNG HỢP 1:
* Nếu câu gốc là: S + V(quá khứ) + [khoảng thời gian] + ago.
* Viết lại dùng “for”: S + haven’t/hasn’t + V(PII) + … + for + [khoảng thời gian]. (Diễn tả hành động KHÔNG xảy ra trong khoảng thời gian đó).
* Viết lại dùng “for”: S + have/has + V(PII) + … + for + [khoảng thời gian]. (Diễn tả hành động ĐÃ xảy ra liên tục trong khoảng thời gian đó, thường khi động từ gốc là một hành động bắt đầu và kéo dài).

* Nếu câu gốc là: S + V(quá khứ) + in + [năm trong quá khứ].
* Viết lại dùng “since”: S + have/has + V(PII) + … + since + in + [năm trong quá khứ]. (Diễn tả hành động đã xảy ra từ mốc đó và còn liên quan).

TRƯỜNG HỢP 2: Viết lại câu từ Hiện tại Hoàn thành có “since” hoặc “for” sang Quá khứ Đơn có “ago”

Đây là trường hợp ngược lại, chúng ta sẽ chuyển về Quá khứ Đơn và dùng “ago”.

– Công thức tổng quát:
Nếu câu gốc là: S + have/has + V(PII) + … + since/for + [khoảng thời gian hoặc mốc thời gian].
Thì câu viết lại sẽ là: S + V(quá khứ) + … + [khoảng thời gian] + ago.

– Cách xác định:
– Khi dùng “since”:
Câu gốc: S + have/has + V(PII) + … + since + [mốc thời gian trong quá khứ].
=> Câu viết lại: S + V(quá khứ) + … + [mốc thời gian trong quá khứ] + ago.
Ví dụ: I have lived here since 2010.
=> Câu viết lại: I moved here 2010 ago. (Cách diễn đạt này hơi lạ, nên chúng ta sẽ tính toán khoảng thời gian).
=> Cách chuẩn hơn là: I lived here ten years ago (nếu hiện tại là 2020).
=> Điều quan trọng là tính toán khoảng thời gian từ “mốc thời gian trong quá khứ” đến hiện tại, rồi thêm “ago” vào sau khoảng thời gian đó.

– Khi dùng “for”:
Câu gốc: S + have/has + V(PII) + … + for + [khoảng thời gian].
=> Câu viết lại: S + V(quá khứ) + … + [khoảng thời gian] + ago.
Ví dụ: I have lived here for ten years.
=> Câu viết lại: I moved here ten years ago.
Hoặc: I haven’t seen him for two days.
=> Câu viết lại: I saw him two days ago.

* Tóm lại công thức cho TRƯỜNG HỢP 2:
* Nếu câu gốc là: S + have/has + V(PII) + … + for + [khoảng thời gian].
* Viết lại: S + V(quá khứ) + … + [khoảng thời gian] + ago.

* Nếu câu gốc là: S + have/has + V(PII) + … + since + [mốc thời gian trong quá khứ].
* Viết lại: S + V(quá khứ) + … + [khoảng thời gian từ mốc đó đến hiện tại] + ago. (Cần tính toán để ra khoảng thời gian).

Bước 5: Lưu ý quan trọng khi viết lại câu

1. Động từ: Luôn thay đổi thì của động từ cho phù hợp. Từ Quá khứ Đơn sang Hiện tại Hoàn thành (V.nguyên mẫu -> V.PII). Từ Hiện tại Hoàn thành sang Quá khứ Đơn (V.PII -> V.quá khứ).
2. “Ago”: Chỉ đi với Quá khứ Đơn và đứng cuối hoặc sau cụm thời gian.
3. “Since”: Chỉ đi với Hiện tại Hoàn thành và đứng trước MỐC thời gian cụ thể.
4. “For”: Chỉ đi với Hiện tại Hoàn thành và đứng trước KHOẢNG thời gian.
5. Ngữ nghĩa: Phải giữ nguyên ý nghĩa của câu. Điều này quan trọng nhất. Đôi khi, việc chuyển đổi không hoàn toàn “khớp” về mặt ngữ pháp nếu không hiểu rõ ngữ nghĩa.
* Ví dụ: “I have studied English for 5 years.” (Tôi đã học Tiếng Anh được 5 năm rồi). Khi chuyển sang Quá khứ Đơn và “ago”, chúng ta không thể nói “I studied English 5 years ago” (Tôi đã học Tiếng Anh 5 năm trước – nghe như đã học xong rồi). Mà ta hiểu là hành động bắt đầu 5 năm trước, vậy ý nghĩa là “Tôi bắt đầu học Tiếng Anh 5 năm trước”. Nên sẽ là: “I started studying English 5 years ago.”
6. “Not”: Khi chuyển từ “ago” (hành động đã xảy ra) sang “since/for” (hành động kéo dài hoặc chưa xảy ra), đôi khi ta cần thêm “not” vào động từ hoặc đổi động từ.
* Ví dụ: “I saw him two days ago.” -> “I haven’t seen him for two days.” (Trước đây đã thấy, bây giờ 2 ngày rồi chưa gặp).

Hy vọng với những cấu trúc và giải thích chi tiết này, các em sẽ tự tin hơn khi làm các bài tập viết lại câu liên quan đến “ago”, “since”, “for” và hai thì Quá khứ Đơn, Hiện tại Hoàn thành.

Các em hãy xem lại bài và chuẩn bị cho phần luyện tập nhé! Cô luôn sẵn sàng giải đáp mọi thắc mắc của các em.