Giải thích hiện tượng muối rau quả ,giúp em gấp với ạ
Giải thích hiện tượng muối rau quả ,giúp em gấp với ạ
Hiện tượng muối rau quả (như làm dưa cà, làm kim chi…) được giải thích dựa trên một nguyên lý rất cơ bản mà chúng ta đã học, đó là sự vận chuyển các chất qua màng sinh chất, cụ thể là hiện tượng thẩm thấu.
Cô sẽ giải thích chi tiết theo từng bước như sau:
Bước 1: Hiểu về cấu tạo của tế bào thực vật
Trước hết, em cần nhớ lại rằng rau, củ, quả được cấu tạo từ các tế bào thực vật. Mỗi tế bào có một lớp màng sinh chất bao bọc khối tế bào chất bên trong. Màng sinh chất này có đặc tính rất quan trọng: nó là một màng bán thấm (hay màng thấm chọn lọc), nghĩa là nó cho phép các phân tử nước đi qua dễ dàng nhưng lại ngăn cản hoặc hạn chế sự di chuyển của các phân tử chất tan (ví dụ như phân tử muối).
Bên trong tế bào chất của rau quả luôn có nước và các chất tan khác (như đường, ion khoáng, axit hữu cơ…) tạo ra một nồng độ chất tan nhất định.
Bước 2: Tạo ra môi trường ưu trương bên ngoài tế bào
Khi chúng ta muối rau quả, chúng ta ngâm chúng vào một dung dịch nước muối đậm đặc.
Lúc này, môi trường dung dịch muối bên ngoài tế bào có nồng độ chất tan (muối) rất cao, cao hơn nhiều so với nồng độ chất tan bên trong tế bào chất của rau quả.
Theo định nghĩa trong sách giáo khoa, môi trường bên ngoài này được gọi là môi trường ưu trương so với môi trường bên trong tế bào.
Bước 3: Hiện tượng thẩm thấu diễn ra
Do có sự chênh lệch nồng độ giữa hai bên màng sinh chất, hiện tượng thẩm thấu sẽ xảy ra:
Các phân tử nước, theo quy luật vật lý, sẽ di chuyển từ nơi có nồng độ chất tan thấp đến nơi có nồng độ chất tan cao hơn để cân bằng nồng độ.
Nói cách khác, nước sẽ di chuyển từ bên trong tế bào rau quả đi ra ngoài dung dịch nước muối.
Bước 4: Kết quả quan sát được (Hiện tượng co nguyên sinh)
Khi các tế bào thực vật bị mất nước hàng loạt, khối tế bào chất bên trong sẽ co nhỏ lại, làm cho màng sinh chất tách khỏi thành tế bào. Hiện tượng này được gọi là hiện tượng co nguyên sinh.
Hệ quả là chúng ta sẽ quan sát thấy rau quả “teo” lại, mềm đi và tiết ra rất nhiều nước.
Tóm lại, tại sao muối rau quả lại có tác dụng bảo quản?
Hiện tượng này không chỉ làm thay đổi hình dạng của rau quả mà còn có hai tác dụng chính:
1. Bảo quản thực phẩm: Môi trường muối ưu trương không chỉ rút nước từ tế bào rau quả mà còn rút nước từ tế bào của các vi sinh vật (vi khuẩn, nấm mốc) gây thối rữa. Khi bị mất nước, các vi sinh vật này sẽ bị co nguyên sinh và chết hoặc không thể phát triển được. Nhờ đó, rau quả được bảo quản lâu hơn.
2. Tạo hương vị: Quá trình này tạo điều kiện cho các vi khuẩn lên men lactic (một loại vi khuẩn có lợi, chịu được mặn) phát triển, tạo ra axit lactic làm cho dưa có vị chua đặc trưng và giòn ngon.
Hy vọng phần giải thích chi tiết này giúp em hiểu rõ bản chất khoa học của một công việc rất quen thuộc trong đời sống. Chúc em học tốt
Muối rau quả có tác dụng giúp rau củ quả có thể để được lâu hơn, lý do là vì:
Khi muối rau quả, môi trường muối lại là môi trường nhược trương do có nhiều chất tan(ở đây là muối) hơn so với môi trường been trong tế bào rau, khi vậy nước từ trong tế bào rau sẽ bị thẩm thấu ra ngoài, các vi khuẩn làm thối rau sẽ bị mất nước từ đó giảm khả năng sinh trưởng. Khi đó, ta có thể bảo quản rau quả lâu hơn.