hãy kể lại câu chuyện sọ dừa bằng lời của mình
Đầu tiên, các em hãy mở sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 6 trang … (các em tự xem trong sách của mình nhé) và đọc thật kỹ lại câu chuyện Sọ Dừa. Sau khi đọc xong, chúng ta sẽ cùng nhau phân tích và lên dàn ý.
Bước 1: Xác định các sự kiện chính của câu chuyện
Giống như khi làm một bài văn kể chuyện, chúng ta cần xác định được những sự kiện quan trọng nhất để câu chuyện được mạch lạc, rõ ràng. Với Sọ Dừa, các sự kiện chính có thể kể đến như sau:
* Giới thiệu hoàn cảnh của Sọ Dừa:
* Vợ chồng ông lão ăn xin.
* Hai vợ chồng hiếm muộn, mong có con.
* Bà vợ đi chùa cầu tự và ăn quả Tim Rùa.
* Bà mang thai và sinh ra một cậu bé kì lạ: đầu tròn như quả dừa, không có chân tay.
* Cái tên “Sọ Dừa”.
* Cuộc sống ban đầu của Sọ Dừa:
* Sọ Dừa lớn lên trong sự thương yêu của cha mẹ.
* Cậu là một người thông minh, hiểu biết, có tài làm thơ, học rộng.
* Sọ Dừa tự biết mình là dị dạng nên ít ra ngoài.
* Sự gặp gỡ với các cô con gái của quan tri huyện:
* Quan tri huyện có ba cô con gái.
* Hai cô chị kiêu căng, khinh người, coi thường Sọ Dừa.
* Cô em út hiền lành, tốt bụng, không chê Sọ Dừa.
* Sọ Dừa làm bài thơ để kén vợ.
* Sự kiện Sọ Dừa đi thi và trúng Trạng nguyên:
* Sọ Dừa xin cha mẹ đi thi.
* Ông lão đan sọt cho Sọ Dừa đội lên đầu.
* Sọ Dừa thi đỗ Trạng nguyên.
* Sự kiện Sọ Dừa cưới vợ:
* Sọ Dừa xin vua ban thưởng và cưới cô gái mà mình đã chọn.
* Hai cô chị ganh ghét, tìm cách hãm hại Sọ Dừa.
* Sự kiện Sọ Dừa đi đánh giặc.
* Sự kiện Sọ Dừa hóa thành các dạng khác nhau: chim phượng hoàng, cây xoài, con ngựa trắng.
* Kết thúc câu chuyện:
* Cô út vẫn giữ tròn đạo nghĩa vợ chồng.
* Sọ Dừa hiện nguyên hình, trở thành người chồng lý tưởng.
* Hai chị bị trừng phạt.
Bước 2: Lựa chọn ngôi kể
Khi kể lại câu chuyện bằng lời của mình, các em có thể chọn một trong hai ngôi kể sau:
* Ngôi thứ nhất (xưng “tôi”): Em sẽ đóng vai một nhân vật trong câu chuyện hoặc một người kể chuyện chứng kiến và tham gia vào câu chuyện. Cách này tạo cảm giác gần gũi, chân thực. Ví dụ: “Tôi là Sọ Dừa…” hoặc “Tôi là một người dân chứng kiến câu chuyện này…”.
* Ngôi thứ ba (xưng “Sọ Dừa”, “cậu bé”, “anh”): Đây là cách kể phổ biến trong truyện cổ tích. Cách này giúp người kể bao quát được toàn bộ câu chuyện, miêu tả tâm lý và hành động của các nhân vật một cách khách quan.
Với bài tập này, cô khuyến khích các em tập kể theo ngôi thứ ba để dễ dàng bao quát và diễn đạt toàn bộ nội dung.
Bước 3: Xây dựng câu chuyện theo trình tự thời gian
Bây giờ, chúng ta sẽ bắt đầu viết/kể câu chuyện theo từng phần đã xác định ở Bước 1, sử dụng ngôn ngữ của mình.
* Mở đầu: Giới thiệu về sự ra đời đặc biệt của Sọ Dừa.
* “Ngày xửa ngày xưa, ở một làng nọ, có một đôi vợ chồng lão ăn xin. Hai ông bà hiếm muộn mãi không có con. Một hôm, bà vợ đi chùa cầu tự, bỗng thấy một quả tim rùa. Bà ăn vào và mang thai. Nhưng bà sinh ra một đứa con thật lạ lùng, đầu tròn vo như quả dừa, không có tay chân gì cả. Thương con, hai ông bà đặt tên cho con là Sọ Dừa.”
* Phát triển: Kể về cuộc sống, sự trưởng thành và tài năng của Sọ Dừa.
* “Sọ Dừa lớn lên, tuy có hình hài kỳ lạ nhưng cậu lại rất thông minh, ham học hỏi. Cậu học đủ mọi thứ, làm thơ rất hay. Tuy nhiên, vì biết mình không giống mọi người nên Sọ Dừa ít khi ra ngoài.”
* “Một ngày nọ, Sọ Dừa nghe nói nhà quan tri huyện có ba cô con gái xinh đẹp. Cậu bèn làm một bài thơ để kén vợ. Bài thơ ấy được hai cô chị coi thường, chế giễu. Chỉ có cô em út là hiền lành, thương Sọ Dừa và hứa sẽ lấy cậu.”
* Cao trào: Kể về những thử thách Sọ Dừa phải vượt qua.
* “Sọ Dừa xin cha mẹ cho đi thi để tìm cơ hội lập công. Ông lão đan cho cậu một chiếc sọt lớn để đội lên đầu, rồi Sọ Dừa lên đường. Thật kỳ diệu, Sọ Dừa đã thi đỗ Trạng nguyên.”
* “Vua ban thưởng cho Sọ Dừa và cho phép cậu cưới cô gái mình yêu. Cô út vui vẻ đồng ý, còn hai cô chị thì ghen tức. Khi Sọ Dừa nhận lệnh vua đi đánh giặc, hai cô chị đã bày mưu hãm hại Sọ Dừa. Họ đập vỡ bình vôi, bỏ độc vào nước uống, chia rẽ Sọ Dừa và cô út.”
* Kết thúc: Kể về sự chiến thắng của Sọ Dừa và cái kết có hậu.
* “Trong hoàn cảnh nguy hiểm, Sọ Dừa đã biến hóa thành chim phượng hoàng bay đi, rồi hóa thành cây xoài, rồi lại hóa thành con ngựa trắng để vượt qua mọi thử thách. Cô út vẫn một lòng chờ đợi chồng, giữ gìn lời hứa.”
* “Cuối cùng, Sọ Dừa trở về, hiện nguyên hình thành một chàng trai khôi ngô tuấn tú. Hai cô chị vì tội ác của mình mà bị trừng phạt. Sọ Dừa và cô út sống hạnh phúc bên nhau.”
Bước 4: Thêm thắt chi tiết, cảm xúc và ngôn ngữ của mình
Đây là lúc để các em “thổi hồn” vào câu chuyện. Hãy tưởng tượng em đang kể cho bạn bè nghe, hoặc đang kể cho các em nhỏ nghe.
* Sử dụng các từ ngữ miêu tả: Thay vì chỉ nói “Sọ Dừa thông minh”, em có thể nói “Sọ Dừa có một trí tuệ hơn người, tuy hình hài bên ngoài không lành lặn nhưng tâm hồn cậu lại vô cùng phong phú”.
* Diễn tả cảm xúc của nhân vật: “Hai cô chị nhìn Sọ Dừa với ánh mắt khinh bỉ”, “Cô út mỉm cười hiền hậu”.
* Thêm vào những lời bình luận nhỏ của người kể chuyện: “Thật là một sự ra đời kì lạ!”, “Tình nghĩa vợ chồng của cô út thật đáng quý”.
* Tập trung vào bài học ý nghĩa: Các em có thể kết thúc bằng việc nhấn mạnh bài học về vẻ đẹp tâm hồn, về sự đối đãi tốt đẹp với mọi người, về lòng thủy chung.
Bước 5: Rà soát và chỉnh sửa
Sau khi kể xong, các em hãy đọc lại câu chuyện của mình.
* Kiểm tra tính logic: Các sự kiện có diễn ra theo trình tự không? Có bị lặp ý hay bỏ sót chi tiết quan trọng nào không?
* Kiểm tra ngôn ngữ: Lời văn có tự nhiên, mạch lạc không? Có từ ngữ nào chưa phù hợp không?
* Kiểm tra chính tả, ngữ pháp.
Ví dụ về cách kể bằng lời của mình (theo ngôi thứ ba):
“Các em thân mến, hôm nay cô muốn kể lại cho các em nghe một câu chuyện cổ tích rất quen thuộc nhưng cũng đầy thú vị, đó là câu chuyện về chàng Sọ Dừa.
Câu chuyện bắt đầu bằng hoàn cảnh hết sức đặc biệt của một đôi vợ chồng lão ăn xin. Họ sống rất nghèo khổ nhưng lại có một ước mong lớn lao là có con. Ngày ngày, bà vợ vẫn đi cầu khấn mong trời Phật ban cho một đứa con. Rồi một ngày nọ, điều kỳ diệu đã đến. Bà vợ đi chùa, bỗng thấy một quả tim rùa lạ lùng, bà ăn vào và rồi mang thai. Nhưng khi sinh nở, bà không sinh ra một đứa bé bình thường mà lại là một cậu bé có cái đầu tròn vo như quả dừa, không có chân tay gì cả. Vì thế, hai ông bà thương con đặt tên là Sọ Dừa.
Tuy có hình hài kì dị, nhưng Sọ Dừa lại là một cậu bé vô cùng thông minh và tài giỏi. Cậu ở nhà học hành, đọc sách, làm thơ rất hay. Trong lòng Sọ Dừa luôn hiểu rõ mình không giống những người khác, nên cậu ít khi xuất hiện trước mọi người.
Một ngày nọ, Sọ Dừa nghe nói nhà quan tri huyện có ba cô con gái xinh đẹp. Cậu bèn làm một bài thơ để gửi đến nhà quan, ngỏ ý muốn kén vợ. Hai cô chị là những người kiêu căng, hay chê bai người khác. Khi nghe bài thơ của Sọ Dừa, hai cô chị cười nhạo, không thèm để ý. Chỉ có cô em út là người hiền lành, tốt bụng, cô ấy không hề chê Sọ Dừa mà còn đáp lại lời cầu hôn của cậu.
Sau đó, Sọ Dừa xin cha mẹ cho mình đi thi để lập công. Ông lão thương con đã đan một chiếc sọt thật to để Sọ Dừa đội lên đầu. Sọ Dừa lên đường đi thi và điều bất ngờ đã xảy ra, cậu thi đỗ Trạng nguyên. Vua ban thưởng cho Sọ Dừa rất hậu hĩnh, và cho phép Sọ Dừa cưới cô gái mà mình đã chọn.
Thế nhưng, cuộc sống của Sọ Dừa không hề yên ả. Hai cô chị vì ganh ghét nên đã tìm cách hãm hại Sọ Dừa. Khi Sọ Dừa nhận lệnh vua đi đánh giặc, hai cô chị đã liên tiếp bày mưu làm hại Sọ Dừa, chia rẽ tình nghĩa vợ chồng. Nhưng Sọ Dừa rất tài giỏi và may mắn. Trong những lúc nguy nan nhất, cậu đã biến hóa thành chim phượng hoàng bay đi, rồi hóa thành cây xoài, rồi lại hóa thành con ngựa trắng để thoát khỏi hiểm nguy.
Trong khi đó, cô em út vẫn một lòng chung thủy, chờ đợi chồng. Cô không hề thay đổi tình cảm, dù cho Sọ Dừa có biến hình ra sao. Cuối cùng, khi mọi chuyện đã qua, Sọ Dừa hiện nguyên hình trở lại. Không còn là Sọ Dừa cục mịch ngày nào, cậu đã biến thành một chàng trai khôi ngô tuấn tú. Hai cô chị vì những tội lỗi của mình đã phải chịu sự trừng phạt. Còn Sọ Dừa và cô út thì sống bên nhau một cuộc đời hạnh phúc.”
Các em thấy đó, việc kể lại câu chuyện bằng lời của mình không hề khó khăn đúng không nào? Quan trọng là các em phải nắm vững nội dung câu chuyện, diễn đạt bằng ngôn ngữ phong phú và thêm vào cảm xúc của mình. Chúc các em sẽ có những bài kể chuyện thật hay và ấn tượng nhé!
Kho tàng truyện cổ tích có rất nhiều truyện đặc sắc. Một trong những câu chuyện hay, là truyện cổ tích Sọ Dừa.
Ngày xưa, có hai vợ chồng nông dân nghèo đi ở cho phú ông. Họ chăm chỉ, hiền lành mà ngoài năm mươi vẫn chưa có một mụn con. Một hôm, người vợ vào trong rừng hái củi. Trời nắng to, khát nước quá mà bà chẳng tìm thấy con suối nào. Bỗng nhìn thấy một cái sọ dừa đầy nước mưa bên gốc cây to, bà vội uống cho đỡ khát. Về nhà, bà có mang.
Chẳng bao lâu, người chồng mất. Bà sinh ra một đứa con không có chân tay, mình mẩy cứ tròn lông lốc như quả dừa. Bà buồn quá, định vứt nó đi thì đứa bé lên tiếng bảo:
– Mẹ ơi! Con là người đấy! Mẹ đừng vứt con mà tội nghiệp.
Vì thương con, bà để con lại nuôi, đặt cho cái tên là Sọ Dừa. Lớn lên, Sọ Dừa vẫn như lúc nhỏ, lăn lông lốc trong nhà. Bà mẹ buồn phiền nói với con:
– Con nhà người ta báy tám tuổi đã đi ở chăn bò, còn mày chẳng được tích sự gì.
Sọ Dừa nói với mẹ:
– Chuyện gì chứ chăn bò con cũng làm được. Mẹ cứ xin phú ông cho con đi chăn bò.
Nghe con nói, bà đánh liều đến hỏi phú ông. Ban đầu, phú ông ngần ngại vì hình dạng của Sọ Dừa, nhưng nghĩ nuôi ít tốn cơm, công chăn bò cũng ít nên ông đồng ý.
Từ đó Sọ Dừa đến ở nhà phú ông. Cậu chăn bò rất giỏi. Ngày ngày, cậu lăn sau đàn bò ra đồng, tối đến lại lăn sau đàn bò về nhà, đàn bò béo tốt hẳn ra. Phú ông mừng lắm.
Ngày mùa, tôi tớ ra đồng làm hết cả, phú ông bèn sai ba cô con gái thay phiên nhau đem cơm cho Sọ Dừa. Hai cô chị độc óc, thường hắt hủi Sọ Dừa. Chỉ có cô út hiền lành, đối xử với Sọ Dừa rất tốt.
Một hôm, như thường lệ đến phiên cô út mang cơm cho Sọ Dừa. Từ xa, cô bỗng nghe có tiếng sáo véo von. Cô rón rén nấp sau bụi cây và nhìn thấy một chàng trai khôi ngô tuấn tú đang ngồi trên võng đào thổi sáo cho đàn bò gặm cỏ. Nhưng nghe tiếng động, chàng trai biến mất, chỉ thấy Sọ Dừa nằm đấy. Nhiều lần như thế, cô út biết Sọ Dừa không phải là người trần, dần đem lòng yêu mến, có thức ăn nào ngon đều giấu đem cho chàng.
Cuối mùa ở, Sọ Dừa về giục mẹ đến hỏi con gái phú ông làm vợ. Bà lão sửng sốt lắm, nhưng thấy con năn nỉ mãi bà cũng chiều lòng.
Mẹ Sọ Dừa đến hỏi, phú ông cười mỉa mai:
– Muốn hỏi con gái ta, hãy về sắm đủ một chĩnh vàng cốm, mười tấm lụa đào, mười con lợn béo, mười vò rượu tăm mang sang đây.
Bà lão ra về, nghĩ chắc con mình sẽ từ bỏ ý định. Nhưng Sọ Dừa lại bảo mẹ yên tâm, mình sẽ sắm đủ lễ vậy. Bà lão nửa tin nửa ngờ. Đến ngày hẹn, bà hết sức ngạc nhiên khi trong nhà bỗng có đủ những lễ vật mà phú ông yêu cầu. Không chỉ vậy, còn có chục giai nhân khiêng sính lễ sang nhà phú ông. Phú ông hoa cả mắt, nói với bà cụ:
– Để ta hỏi con gái, xem có đứa nào đồng ý lấy Sọ Dừa không đã?
Hai cô chị chê bai Sọ Dừa xấu xí, chỉ có cô út là cúi đầu tỏ ý bằng lòng. Phú ông đành nhận lễ vật và gả cô gái út cho Sọ Dừa.
Trong ngày cưới, Sọ Dừa cho bày cỗ thật linh đình, gia nhân chạy ra chạy vào tấp nập. Lúc rước dâu, chẳng ai thấy Sọ Dừa xấu xí đâu, chỉ thấy một chàng trai khôi ngô tuấn tú đứng bên cô út. Ai nấy đều sửng sốt và mừng rỡ, còn hai cô chị thì vừa tiếc nuối vừa ghen tức.
Hai vợ chồng sống hạnh phúc, Sọ Dừa còn rất thông minh, ngày đêm miệt mài đèn sách và thi đỗ trạng nguyên. Chẳng bao lâu, nhà vua truyền chiếu sai chàng đi sứ. Trước khi đi, chàng đưa cho vợ một hòn đá lửa, một con dao và hai quả trứng gà, dặn phải giữ luôn các thứ ấy bên mình để có lúc cần dùng đến.
Ganh tị với em, hai cô chị nhân lúc Sọ Dừa vắng nhà, rắp tâm giết hại em để thay làm bà Trạng. Hai cô chị sang nhà chơi, rủ cô em chèo thuyền ra biển rồi đẩy em xuống nước. Một con cá kình to nuốt cô út vào bụng. May có con dao bên mình, cô đâm chết cá, xác cá trôi dạt vào bờ một hòn đảo, cô lại lấy dao xẻ bụng cá chui ra ngoài. Cô dùng bàn đá bật lửa, nướng cá sống qua ngày, chờ thuyền đi ngang qua đến cứu. Sống trên đảo ít ngày, hai quả trứng cũng nở thành đôi gà đẹp làm bạn với cô.
Một hôm có chiếc thuyền đi qua đảo, con gà trống nhìn thấy bèn gáy vang ba lần:
– Ò ó o Phải thuyền quan trạng rước cô tôi về.
Quan trạng cho thuyền vào xem, hai vợ chồng gặp nhau, mừng mừng tủi tủi. Về nhà, quan trạng mở tiệc mừng, mời bà con đến chia vui, nhưng lại giấu vợ trong nhà không cho ai biết. Hai cô chị khấp khởi mừng thầm, tranh nhau kể chuyện cô em út rủi ro, tỏ vẻ thương tiếc lắm. Quan trạng không nói gì, tiệc xong mới cho gọi vợ ra. Hai cô chị nhìn thấy cô em thì xấu hổ quá, lén bỏ ra về rồi từ đó bỏ đi biệt xứ.
Truyện Sọ Dừa đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc về một chàng Sọ Dừa thông minh, tốt bụng. Qua đó, truyện còn thể hiện tấm lòng nhân ái với những con người hiền lành, tốt bụng và niềm thương cảm với những con người bất hạnh. Đây chính là câu chuyện mà tôi yêu thích nhất.