Dấu chấm được ký hiệu là . là một trong hai loại dấu câu phổ biến nhất, được sử dụng nhiều nhất văn bản, dấu câu còn lại là dấu ,

Vị trí: Dấu chấm nằm ở vị trí cuối câu kể, câu trần thuật, câu có đầy đủ chủ ngữ, vị ngữ hoặc 1 câu đặc biệt.

Tác dụng dấu chấm: Để kết thúc nội dung 1 câu kể và chuyển tiếp sang câu mới trong 1 đoạn văn bản bạn đã biết cuối câu kể có dấu gì chưa ?

Cách sử dụng dấu chấm

• Nếu bạn muốn kết thúc một câu hoặc xuống dòng 1 câu ta nên sử dụng dấu chấm để ngắt đoạn văn, câu văn.
• Sau dấu chấm, từ đầu tiên phải viết hoa.

Dấu phẩy

Là loại dấu câu trong Tiếng Việt được sử dụng nhiều nhất trong bất kỳ loại văn bản nào như văn miêu tả, văn nghị luận, văn bản hành chính, văn bản khoa học…

Ký hiệu: ,

Vị trí: nằm ở giữa câu, sau chủ ngữ và trước dấu chấm, dấu chấm than, dấu hỏi….Trong 1 câu có thể có nhiều dấu phẩy.

Tác dụng dấu phẩy:

• Ngăn cách các từ cùng chỉ đặc điểm, từ cùng chỉ hoạt động, trạng thái, sự vật, sự việc trong câu. Dấu phẩy giúp người đọc, người nghe điều chỉnh được giọng điệu, diễn biến nội dung trong câu.
• Ngăn cách các thành phần phụ để trả lời cho câu hỏi vì sao? khi nào? ở đâu?
• Ngăn cách thành phần trạng ngữ với chủ ngữ, vị ngữ trong câu.
• Ngăn cách các vế trong câu ghép.

Cách sử dụng dấu phẩy

Nếu trong 1 câu có nhiều từ có nghĩa tương đồng nhau, hoặc có các bộ phận như trạng ngữ, các phép liên kết, nhiều danh từ, tính từ… thì ta nên sử dụng dấu phẩy để ngăn cách các từ này.

Dấu hai chấm

Ký hiệu : 

Vị trí: Thường nằm ở giữa câu hoặc sau chủ ngữ trong câu.

Tác dụng dấu hai chấm: 

• Để báo hiệu bộ phận câu đứng sau nó là lời nói của nhân vật hoặc lời giải thích cho bộ phận đứng trước.
• Dấu hai chấm còn dùng để liệt kê sự vật, sự việc trong câu.

Cách sử dụng dấu hai chấm

• Sử dụng dấu hai chấm để báo hiệu lời nói của nhân vật, để liệt kê những từ ngữ có nghĩa có chung chủ đề với nhau
• Dấu hai chấm có thể dùng để phối hợp với dấu ngoặc kép hoặc dấu ngoặc đầu dòng.
• Trước dấu hai chấm thường có các từ như gồm, bao gồm, cụ thể là…

Dấu chấm hỏi

Ký hiệu   ?

Vị trí dấu chấm hỏi: Nằm ở cuối câu hỏi hoặc câu nghi vấn.

Tác dụng của dấu hỏi trong câu

• Để nhấn mạnh nội dung câu cần hỏi.
• Để giúp người đọc, người xem hiểu rõ nội dung, mục đích câu nói mà mình muốn hỏi.

Cách sử dụng dấu chấm hỏi

• Khi chúng ta đang thắc mắc một vấn đề nào đó và muốn tìm câu trả lời thì nên đặt một câu hỏi và thêm dấu chấm hỏi ở cuối câu.
• Trong văn học, dấu chấm hỏi giúp đoạn văn, câu chuyện gợi tính tò mò, thích thú với người đọc.
• Trước dấu chấm hỏi thường có các từ như chưa, nhỉ, như thế nào, vì sao, tại sao, bao giờ, hồi nào, khi nào…
• Sau dấu chấm hỏi, từ đầu tiên phải viết hoa.

Dấu chấm lửng

Ký hiệu   …

Tác dụng dấu chấm lửng trong câu

• Tỏ ý còn nhiều sự vật, sự việc, hiện tượng, hành động tương tự chưa được liệt kê hết.
• Thể hiện chỗ lời nói bỏ dở hay ngập ngừng, ngắt quãng.
• Làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ hay hài hước, châm biếm.
• Dấu chấm lửng là một tín hiệu nghệ thuật.

Cách sử dụng dấu chấm lửng 

• Nếu một đoạn văn quá dài và chúng ta chỉ muốn mô tả những ý chính, quan trọng thì nên sử dụng dấu chấm lửng để lược bỏ các ý không cần thiết. 
• Để mô tả một âm thanh kéo dài cũng nên sử dụng dấu chấm lửng. Ví dụ oe…oe…oe mô tả tiếng khóc của em bé.
• Dùng dấu chấm lửng để biểu thị, bày tỏ tâm trạng chờ đợi, cảm giác hồi hộp.
• Dấu chấm lửng có thể đặt trong dấu ngoặc đơn […] hoặc dấu ngoặc kép (…) để lượt bớt một phần nội dung.

Dấu chấm phẩy

Ký hiệu  ;

Vị trí dấu chấm phẩy: Dấu chấm phẩy thường nằm ở giữa câu.

Tác dụng dấu chấm phẩy trong câu

• Đánh dấu ranh giới giữa các vế của một câu ghép có cấu tạo phức tạp, các vế có tác dụng bổ sung ý nghĩa cho nhau.
• Đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận trong một phép liệt kê phức tạp.

Cách sử dụng dấu chấm phẩy

• Sử dụng dấu chấm phẩy trong trường hợp liệt kê nhiều sự vật, sự việc mà không thể lược bỏ bất kỳ thành phần nào.
• Trong giao tiếp hoặc làm văn nghị luận chúng ta ít sử dụng dấu chấm phẩy và chỉ nên sử dụng loại dấu câu này trong trong văn bản khoa học hoặc văn bản hành chính.

Dấu gạch ngang

Ký hiệu   – 

Tác dụng dấu gạch ngang

• Dùng dấu gạch ngang để đánh dấu bộ phận chú thích.
• Để đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật.
• Dùng dấu gạch ngang để liệt kê.
• Nối các từ trong một liên danh.

Cách sử dụng dấu gạch ngang

• Dấu gạch ngang có thể nằm ở đầu dòng hoặc giữa câu.
• Nên sử dụng dấu gạch ngang để liệt kê các mục lục, các ý chính, các phương pháp trong đoạn văn, văn bản.

Lưu ý các em cần phân biệt giữa dấu gạch ngang và dấu gạch nối có những điểm khác biệt gồm:

• Dấu gạch ngang là một loại dấu câu trong tiếng Việt, giữa 2 từ có dấu gạch ngang cách nhau 1 khoảng trắng
• Dấu gạch nối là một dấu trong từ, 2 từ trong dấu gạch nối không cách nhau. Ví dụ: Mát-xcơ-va.

Dấu chấm than

Ký hiệu  !

Vị trí dấu chấm than: Nằm ở cuối câu cảm thán.

Tác dụng dấu chấm than

• Dùng để bộc lộ cảm xúc, tâm trạng của người nói, người viết.
• Dấu chấm than giúp người đọc hiểu được tầm quan trọng của cảm xúc như tức giận, vui mừng, lo lắng, hoan hỷ, lo âu của người viết.
• Dấu chấm than thường được sử dụng nhiều trong thơ, tiểu thuyết, truyện ngắn và ít xuất hiện trong các văn bản hành chính.

Dấu ngoặc đơn

Ký hiệu   ()

Vị trí dấu ngoặc đơn trong câu: Có thể nằm ở giữa câu, cuối câu

Tác dụng dấu ngoặc đơn

Dấu ngoặc đơn dùng để đánh dấu phần chú thích như giải thích, thuyết minh, bổ sung thêm ý trong đoạn văn giúp người đọc, người nghe hiểu rõ hơn ý nghĩa trong đoạn văn đó.

Cách sử dụng dấu ngoặc đơn

Nếu chúng ta muốn giới thiệu tiểu sử một người nổi tiếng, trong phần năm sinh có thể sử dụng dấu ngoặc đơn để giới thiệu về tuổi của người đó. 

Dấu ngoặc kép

Ký hiệu  ” “

Vị trí: Nằm ở giữa câu, cuối câu hoặc đầu câu

Tác dụng của dấu ngoặc kép

Đây là câu trả lời cho câu hỏi dấu câu nào thường dùng để đánh dấu những từ ngữ với ý nghĩa đặc biệt :

• Dùng để đánh dấu lời dẫn trực tiếp.
• Để đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt, nghĩa được hình thành trên cơ sở phương thức ẩn dụ.
• Dùng từ ngữ có hàm ý mỉa mai.
• Để đánh tên tác phẩm, tờ báo, tập san… được dẫn.

  – Dấu chấm đặt ở cuối câu báo hiệu câu đã kết thúc. Viết hiết câu phải ghi dấu chấm. Khi đọc, gặp dấu chấm phải hạ giọng và nghỉ hơi (nghỉ hơi một quãng bằng khoảng thời gian đọc một chữ). Chữ cái đầu câu phải viết hoa. Dấu chấm thường đặt ở cuối câu kể, đồng thời có khả năng đánh dấu sự kết thúc của một đoạn văn.
   – Dấu phẩy dùng để:
+ Tách các bộ phận cùng loại (đồng chức) với nhau.
+ Tách các bộ phận phụ với nòng cốt câu.
+ Tách các vế câu ghép.

    -Là dấu dùng đặt giữa các vế câu hoặc các bộ phận đẳng lập với nhau. Khi đọc phải ngắt ở dấu chấm phẩy, ngắt quãng dài hơn so với dấu phẩy và ngắn hơn so với dấu chấm.

    – Dấu ngoặc kép dùng để:
 + Báo hiệu lời dẫn trực tiếp.
 +Đánh dấu tên một tác phẩm.
 + Báo hiệu những từ trong ngoặc kép phải hiểu theo nghĩa khác với nghĩa vốn có của nó hoặc hiểu theo nghĩa ngược lại, mỉa mai.

  – Dấu ngoặc đơn là dấu câu dùng để:
+ Chỉ ra nguồn gốc trích dẫn.
+ Chỉ ra lời giải thích.

 -Dấu chấm hỏi dùng đặt cuối câu hỏi. Khi đọc câu có dấu chấm hỏi, cần nhấn mạnh vào nội dung cần hỏi .Thời gian nghỉ lấy hơi sau dấu phẩy như dấu chấm.Sau dấu chầm hỏi, bắt đầu một câu khác, phải viết hoa chữ cái đầu câu.

Dấu chấm than (dấu chấm cảm) là dấu câu dùng để đặt cuối câu cảm hoặc câu khiến.Khi gặp dấu chấm cảm phải nghỉ hơi như dấu chấm.

   -Dấu hai chấm là dấu dùng để:
+ Báo hiệu lời tiếp theo là lời nói trực tiếp của người khác được dẫn lại (dùng kèm dấu ngoặc kép hoặc dấu gạch đầu dòng).
+ Báo hiệu lời tiếp theo là lời giải thích, thuyết minh cho bộ phận đứng trước nó.

   – Dấu ngoặc vuông [ ] là dấu câu trong tiếng Việt được dùng nhiều trong văn bản khoa học. Chức năng chính là chú thích công trình khoa học của các tác giả được đánh theo số thứ tự ở phần mục lục trích dẫn nguồn tư liệu và sách có lời được trích dẫn. Ngoài ra, dấu móc vuông cũng dùng để chú thích thêm cho chú thích đã có.