Chào các em học sinh lớp 6 thân mến! Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau khám phá một nội dung rất thú vị trong bài học “Thánh Gióng”. Chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm các cụm động từ, cụm tính từ và xác định thành tố trung tâm của chúng trong văn bản nhé. Các em đã sẵn sàng chưa nào?

Để làm tốt bài tập này, chúng ta cần nhớ lại những kiến thức cơ bản về cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ mà chúng ta đã được học. Nhớ lại nhé, cụm từ là một tổ hợp có nghĩa, gồm nhiều tiếng có quan hệ với nhau, trong đó có một tiếng giữ vai trò trung tâm.

Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau đi vào bài tập cụ thể.

Bước 1: Đọc kỹ văn bản “Thánh Gióng” và xác định các câu có chứa động từ, tính từ.

Các em hãy mở sách giáo khoa trang ______ (các em tự điền số trang sách giáo khoa của mình vào đây nhé). Chúng ta sẽ đọc từng đoạn, từng câu để nhận biết các động từ và tính từ xuất hiện trong câu chuyện về Thánh Gióng.

Bước 2: Tìm 2 cụm động từ.

Sau khi đọc, chúng ta sẽ tìm những tổ hợp từ mà động từ đứng làm trung tâm. Động từ là từ chỉ hoạt động, trạng thái của sự vật. Cụm động từ sẽ có động từ là thành tố chính, xung quanh nó có thể có thêm các từ ngữ phụ trợ khác.

Ví dụ:
– Trong câu “Giặc Ân tràn sang bờ cõi nước Nam, (…) Vua Hùng lo sợ, bèn sai sứ giả đi khắp nơi kén người tài giỏi chống giặc.”
Chúng ta thấy động từ “lo sợ”. Liệu đây có phải là một cụm động từ không? Có từ nào đứng làm trung tâm không? “Lo sợ” là một động từ. Để trở thành cụm động từ, nó cần có thêm các từ ngữ khác bổ trợ hoặc nó có thể đứng một mình nếu đã đủ nghĩa. Tuy nhiên, trong văn bản này, chúng ta cần tìm những tổ hợp rõ ràng hơn.

Hãy cùng xem xét kỹ hơn. Nếu cô giáo đưa ra một ví dụ về cụm động từ, ví dụ như “đã chạy rất nhanh”, thì “chạy” là động từ trung tâm.

Bây giờ, chúng ta cùng quay lại văn bản “Thánh Gióng” và tìm nhé.
Sau khi đọc kỹ, cô tìm được một cụm động từ như sau:

Cụm động từ thứ nhất: “ra đồng cày ruộng”
– Thành tố trung tâm của cụm động từ này là: “cày”. Đây là động từ chỉ hành động. Các từ “ra” và “đồng ruộng” bổ trợ cho động từ “cày”, cho biết hoạt động cày ruộng diễn ra ở đâu và như thế nào.

Cụm động từ thứ hai: “sóc voi chạy trước”
– Thành tố trung tâm của cụm động từ này là: “chạy”. Đây là động từ chỉ hành động. Từ “sóc voi” bổ nghĩa cho hành động chạy, chỉ đối tượng thực hiện hành động.

Bước 3: Tìm 2 cụm tính từ.

Tương tự như cụm động từ, cụm tính từ là tổ hợp từ mà tính từ đứng làm trung tâm. Tính từ là từ miêu tả đặc điểm, tính chất, trạng thái của sự vật, hoạt động, sự việc.

Cô giáo sẽ đưa ra một ví dụ về cụm tính từ để các em dễ hình dung: “rất cao”. Ở đây, “cao” là tính từ trung tâm, “rất” là từ chỉ mức độ bổ nghĩa cho tính từ.

Bây giờ, chúng ta cùng tìm trong văn bản “Thánh Gióng” nhé.

Cụm tính từ thứ nhất: “vóc người vạm vỡ”
– Thành tố trung tâm của cụm tính từ này là: “vạm vỡ”. Đây là tính từ miêu tả vóc dáng. Cụm từ “vóc người” bổ nghĩa cho tính từ, làm rõ tính chất vạm vỡ này thuộc về vóc dáng của ai.

Cụm tính từ thứ hai: “mặt sắt đen sạm”
– Thành tố trung tâm của cụm tính từ này là: “sạm”. Đây là tính từ miêu tả màu sắc, trạng thái của khuôn mặt. Từ “mặt sắt” bổ nghĩa cho tính từ “sạm”, làm rõ khuôn mặt có màu sắc đen sạm đó là khuôn mặt gì.

Bước 4: Kiểm tra lại và ghi nhớ.

Các em hãy đọc lại các cụm từ chúng ta vừa tìm được. Xem đã đúng là cụm động từ, cụm tính từ chưa. Thành tố trung tâm có phải là động từ, tính từ không? Và các từ ngữ đi kèm có bổ nghĩa cho thành tố trung tâm không?

Chúng ta đã hoàn thành bài tập rồi đấy! Qua bài tập này, các em đã nắm vững hơn cách xác định cụm động từ, cụm tính từ và thành tố trung tâm của chúng. Các em nhớ ôn tập bài thật kỹ nhé.

Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, các em đừng ngần ngại hỏi cô giáo.

Chúc các em học tốt!