Chào các em học sinh yêu quý của cô! Hôm nay, cô rất vui được cùng các em khám phá một từ ngữ thú vị trong tiếng Việt của chúng ta. Các em đã sẵn sàng chưa nào? Chúng ta hãy cùng nhau giải đáp bài tập này nhé!

ĐỀ BÀI:

hờ sươn có nghĩa là gì? nó mang nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?

Chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu từng bước một thật cẩn thận nhé!

BƯỚC 1: TÌM HIỂU NGHĨA CỦA CỤM TỪ “HỜ SƯƠN”

Để biết “hờ sươn” mang nghĩa gốc hay nghĩa chuyển, trước hết chúng ta cần hiểu rõ “hờ sươn” có nghĩa là gì đã nhé.

“Hờ sươn” là một cụm từ mà các em thường nghe trong văn học, đặc biệt là khi miêu tả cảnh buổi sáng sớm ở nông thôn.

Vậy “hờ sươn” có nghĩa là:

      “Hờ sươn” diễn tả một khoảng thời gian vào lúc sáng sớm, khi trời còn tờ mờ, chưa sáng hẳn. Lúc này, ánh nắng ban mai mới chỉ hắt hiu, yếu ớt và thường còn vương vấn những hạt sương mỏng manh, li ti trên cây cỏ. Cảnh vật lúc này thường mang vẻ đẹp huyền ảo, tĩnh lặng và thanh bình.

      Các em có thể hình dung khi mình thức dậy thật sớm, nhìn ra ngoài cửa sổ thấy ông mặt trời còn e ấp sau rặng tre, cảnh vật còn chưa rõ ràng và có một làn sương mỏng giăng mắc, đó chính là lúc “hờ sươn” đấy!

BƯỚC 2: ÔN LẠI THẾ NÀO LÀ NGHĨA GỐC VÀ NGHĨA CHUYỂN

Để xác định “hờ sươn” là nghĩa gốc hay nghĩa chuyển, chúng ta cần nhớ lại kiến thức về hai loại nghĩa này nhé:

1. Nghĩa gốc (hay còn gọi là nghĩa đen):

      Là nghĩa ban đầu, cơ bản, trực tiếp của từ. Nó thường chỉ sự vật, hiện tượng, hành động, tính chất cụ thể, mà khi nhắc đến là các em hình dung được ngay.

      Ví dụ: Từ “chân”. Nghĩa gốc của “chân” là bộ phận dưới cùng của cơ thể người hoặc động vật, dùng để đi, đứng. (Ví dụ: “Em bé tập đi trên đôi chân của mình.”)

2. Nghĩa chuyển (hay còn gọi là nghĩa bóng):

      Là nghĩa được hình thành dựa trên nghĩa gốc, nhờ vào sự liên tưởng, so sánh, ẩn dụ. Nghĩa chuyển thường mang tính gợi tả, gợi cảm hơn và không còn trực tiếp như nghĩa gốc nữa.

      Ví dụ: Vẫn là từ “chân”. Nghĩa chuyển của “chân” có thể là phần đỡ ở dưới cùng của một đồ vật. (Ví dụ: “Cái bàn này có bốn cái chân.”) Ở đây, “chân bàn” không phải là chân của người hay con vật, mà là bộ phận có chức năng tương tự (nâng đỡ).

BƯỚC 3: XÁC ĐỊNH “HỜ SƯƠN” LÀ NGHĨA GỐC HAY NGHĨA CHUYỂN

Bây giờ, chúng ta hãy cùng áp dụng kiến thức vừa ôn để xem “hờ sươn” thuộc loại nghĩa nào nhé:

Chúng ta đã biết, “hờ sươn” có nghĩa là miêu tả khoảng thời gian sáng sớm, khi trời tờ mờ và có sương.

* Cụm từ này miêu tả trực tiếp một trạng thái, một khoảng thời gian cụ thể của thiên nhiên.
* Nó không hề dựa trên sự so sánh, liên tưởng với một sự vật hay hiện tượng nào khác để tạo ra một nghĩa mới.
* Ý nghĩa của “hờ sươn” là ý nghĩa ban đầu, cơ bản và duy nhất mà cụm từ này muốn truyền tải. Nó không có một nghĩa nào khác, xa hơn hay bóng bẩy hơn.

Vì vậy, chúng ta có thể kết luận rằng:

      Cụm từ “hờ sươn” mang NGHĨA GỐC.

KẾT LUẬN CUỐI CÙNG:

Cụm từ “hờ sươn” có nghĩa là khoảng thời gian sáng sớm, khi trời còn tờ mờ, chưa sáng hẳn và có sương. Cụm từ này mang nghĩa gốc, vì nó miêu tả trực tiếp và cụ thể một trạng thái của thiên nhiên mà không thông qua sự liên tưởng hay so sánh.

Cô hy vọng qua bài giảng chi tiết này, các em đã hiểu rõ hơn về cụm từ “hờ sươn” và cách phân biệt nghĩa gốc, nghĩa chuyển rồi nhé! Các em thấy không, tiếng Việt của chúng ta thật phong phú và thú vị đúng không nào? Hãy cố gắng học tập thật tốt để khám phá thêm nhiều điều hay về môn Ngữ Văn nhé! Cô luôn ở đây để đồng hành cùng các em!