Hoạt động là gì ? Khái niệm Hoạt động ?
Để bắt đầu, thầy/cô mời các em cùng quan sát xung quanh mình. Các em thấy gì nào?
À, có bạn thấy bạn mình đang viết bài, bạn khác thấy cô giáo đang giảng bài, có bạn lại thấy mình đang ngồi im lặng lắng nghe. Tất cả những điều đó, từ việc đi lại, nói năng, suy nghĩ cho đến làm một việc gì đó, đều là những biểu hiện của “hoạt động”.
Vậy, hoạt động là gì?
Chúng ta cùng nhau tìm hiểu nhé.
Bước 1: Phân tích và nhận diện
Các em hãy nhìn vào các ví dụ mà chúng ta vừa quan sát:
* Bạn viết bài: Hành động này có mục đích gì? (Để ghi chép bài học, để làm bài tập).
* Cô giáo giảng bài: Hành động này có mục đích gì? (Để truyền đạt kiến thức cho học sinh).
* Các em lắng nghe: Hành động này có mục đích gì? (Để tiếp thu kiến thức).
* Em bé đang chơi đồ chơi: Hành động này có mục đích gì? (Để giải trí, để phát triển kỹ năng).
Qua những ví dụ này, chúng ta thấy rằng mỗi hoạt động đều có một mục đích. Chúng ta không làm gì cả nếu không có lý do hoặc không mong muốn đạt được điều gì đó.
Bước 2: Tìm hiểu về bản chất của hoạt động
Bên cạnh mục đích, các em thấy hoạt động đó có cần có sự vận động, sự thay đổi hay không?
Khi viết bài, tay chúng ta vận động. Khi giảng bài, miệng cô phát ra âm thanh, tay cô có thể chỉ bảng. Khi chơi đồ chơi, em bé cử động tay chân. Ngay cả khi suy nghĩ, bộ não của chúng ta cũng đang hoạt động.
Như vậy, hoạt động luôn đi kèm với sự vận động, sự tác động của con người lên thế giới xung quanh hoặc lên chính bản thân mình.
Bước 3: Khái niệm Hoạt động
Dựa trên những gì chúng ta vừa phân tích, chúng ta có thể rút ra khái niệm về hoạt động như sau:
Hoạt động là một quá trình con người tác động lên thế giới khách quan (hoặc thế giới chủ quan của chính mình) để thỏa mãn một nhu cầu nào đó hoặc đạt được một mục đích.
Các em có thể ghi lại khái niệm này vào vở của mình nhé.
Để dễ hiểu hơn, chúng ta cùng phân tích từng thành tố trong khái niệm:
* Tác động: Nghĩa là con người chủ động làm một việc gì đó, có sự thay đổi, có sự nỗ lực.
* Thế giới khách quan: Là mọi thứ tồn tại bên ngoài bản thân con người chúng ta như con người khác, đồ vật, thiên nhiên, xã hội.
* Thế giới chủ quan: Là những gì diễn ra bên trong bản thân con người chúng ta như suy nghĩ, cảm xúc, trí tưởng tượng.
* Nhu cầu: Là những mong muốn, yêu cầu cần được đáp ứng để con người tồn tại và phát triển. Ví dụ: nhu cầu ăn uống, nhu cầu học tập, nhu cầu vui chơi.
* Mục đích: Là kết quả mà con người mong muốn đạt được sau khi thực hiện hoạt động.
Như vậy, mỗi hoạt động đều có ít nhất ba yếu tố quan trọng: chủ thể hoạt động (là con người), đối tượng tác động (là thế giới khách quan hoặc chủ quan) và kết quả hoạt động (là sự thỏa mãn nhu cầu hoặc đạt được mục đích).
Trong chương trình GDCD lớp 4, chúng ta sẽ được học về nhiều loại hoạt động khác nhau của con người như: hoạt động học tập, hoạt động vui chơi, hoạt động lao động. Tất cả những hoạt động này đều rất quan trọng đối với sự phát triển của mỗi cá nhân và xã hội.
Các em có câu hỏi nào về khái niệm hoạt động không nào? Nếu không, chúng ta sẽ cùng sang phần bài tập để củng cố kiến thức nhé!
Hoạt động là quá trình tác động qua lại tích cực giữa con người với thế giới khách quan mà qua đó mối quan hệ thực tiễn giữa con người với thế giới khách quan được thiết lập. * Trong mối quan hệ đó có hai quá trình diễn ra đồng thời và bổ sung cho nhau, thống nhất với nhau là quá trình đối tượng hoá và quá trình chủ thể hoá. *Quá trình đối tượng hóa là quá trình chủ thể chuyển năng lực của mình thành sản phẩm của hoạt động, hay nói khác đi tâm lý người được bộc lộ, được khách quan hóa trong quá trình làm ra sản phẩm. *Quá trình chủ thể hóa là quá trình chuyển từ phía khách thể vào bản thân chủ thể những quy luật, bản chất của thế giới để tạo nên tâm lý, ý thức nhân cách của bản thân bằng cách chiếm lĩnh thế giới. Như vậy, trong hoạt động con người vừa tạo ra sản phẩm về phía thế giới, vừa tạo ra tâm lý của mình, hay nói khác đi tâm lý, ý thức, nhân cách được bộc lộ và hình thành trong hoạt động.
Con người sống là con người hoạt động. Hoạt động là phương thức tồn tại của con người. Theo tâm lý học mácxit, cuộc sống con người là một dòng hoạt động, con người là chủ thể của các hoạt động thay thế nhau. Hoạt động là quá trình con người thực hiện các quan hệ giữa con người với thế giới tự nhiên, xã hội. Đó là quá trình chuyển hóa năng lực lao động và các phẩm chất tâm lý khác của bản thân thành sự vật, thành thực tế và quá trình ngược lại là quá trình tách những thuộc tính của sự vật, của thực tế quay trở về với chủ thể, biến thành vốn liếng tinh thần của chủ thể.
Chúng ta có thể hiểu hoạt động là quá trình tác động qua lại giữa con người với thế giới xung quanh để tạo ra sản phẩm về phía thế giới và sản phẩm về phía con người.