I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Đọc bài thơ sau:
KHÓI CHIỀU
Chiều chiều từ mái rạ vàng
Xa…
Đọc bài thơ sau:
KHÓI CHIỀU
Chiều chiều từ mái rạ vàng
Xanh rờn ngọn khói nhẹ nhàng bay lên.
Chăn trâu ngoài bãi, bé nhìn
Biết là bếp lửa bà nhen chiều chiều
Nghe thơm ngậy bát canh riêu
Với nồi cơm ủ cạnh niêu tép đầy.
Khói ơi, vươn nhẹ lên mây
Khói đừng bay quẩn làm cay mắt bà.
Trả lời các câu hỏi / Thực hiện yêu cầu:
Câu 1. Bài thơ Khói chiều được viết theo thể thơ nào?
A. Lục bát
C. Năm chữ
Câu 2. Bài thơ trên viết theo phương thức biểu đạt nào?
a. Tự sự
2. Biểu cảm
B. Miêu tả
B. Tu do
D. Bốn chữ
D. Nghị luận
Câu 3. Chỉ ra cặp gieo vần chân trong bốn câu thơ cuối?
A. Riêu – niêu
B. Mây – cay
2. Đầy – mây
D. Mây – bà
Câu 4. Bài thơ là lời bày tỏ cảm xúc của ai?
A. Người con
A. Diễn tả tâm trạng của người cháu
C. Viết về tình cảm gia đình.
Câu 7. Đối tượng trữ tình trong bài thơ là ai?
A. Người cháu
B. Người cháu
C. Người mẹ
D. Người bà
Câu 5. Dòng nào không thể hiện đúng cảm xúc được bộc lộ trong bài thơ?
A. Yêu thương
B. Thấu hiểu
C. Biết ơn
D. Đau buồn
*Câu 6. Bài thơ trên có điểm gì khác với bài thơ À ơi tay mẹ của Bình Nguyên và bài Về thăm mẹ của
Đinh Nam Khương?
(Hoàng Tá)
B. Viết theo thể thơ lục bát
D. Thể hiện tình cảm sâu nặng.
B. Người bà
C. Người con
D. Tác giả
Câu 8. Từ “chiều chiều được lặp lại 2 lần trong bài thơ gợi lên cảm xúc gì ở người đọc?
A. Tình yêu quê hương tha thiết.
B. Niềm vui khi được trở lại quê hương.
C. Niềm tự hào về quê hương
D. Nỗi xúc động, nhớ nhà, nhớ quê
Câu 9. Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong 2 dòng thơ sau và cho biết tác dụng của biện pháp t
đó?
Nghe thơm ngậy bát canh riêu
Với nồi cơm ủ cạnh niêu tép đầy
Câu 10. Qua bài thơ, tác giả muốn gửi đến chúng ta thông điệp gì?
Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau chinh phục một bài tập đọc hiểu thú vị về bài thơ “Khói chiều” của tác giả Hoàng Tá.
Hãy cùng bắt đầu nhé!
I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Đọc bài thơ:
KHÓI CHIỀU
Chiều chiều từ mái rạ vàng
Xanh rờn ngọn khói nhẹ nhàng bay lên.
Chăn trâu ngoài bãi, bé nhìn
Biết là bếp lửa bà nhen chiều chiều
Nghe thơm ngậy bát canh riêu
Với nồi cơm ủ cạnh niêu tép đầy.
Khói ơi, vươn nhẹ lên mây
Khói đừng bay quẩn làm cay mắt bà.
Trả lời các câu hỏi / Thực hiện yêu cầu:
Câu 1. Bài thơ Khói chiều được viết theo thể thơ nào?
Đáp án: A. Lục bát
Giải thích:
Bài thơ có các câu sáu chữ và tám chữ xen kẽ, có vần chân và vần lưng theo quy luật của thể thơ lục bát.
Cụ thể, các cặp câu 6-8 có vần ở cuối câu 6 và câu 8 (vàng – lên, nhìn – chiều, riêu – đầy, mây – bà). Bên cạnh đó, còn có vần lưng giữa chữ thứ 6 của câu 6 và chữ thứ 6 của câu 8 (lên – nhen, chiều – riêu, đầy – mây).
Câu 2. Bài thơ trên viết theo phương thức biểu đạt nào?
Đáp án: 2. Biểu cảm
Giải thích:
Bài thơ thể hiện trực tiếp những tình cảm, cảm xúc của nhân vật “bé” (người cháu) đối với bà và khung cảnh làng quê. Các từ ngữ như “nhẹ nhàng”, “thơm ngậy”, “vươn nhẹ”, “đừng bay quẩn làm cay mắt bà” đều bộc lộ cảm xúc.
Câu 3. Chỉ ra cặp gieo vần chân trong bốn câu thơ cuối?
Đáp án: B. Mây – cay
Giải thích:
Bốn câu thơ cuối là:
Khói ơi, vươn nhẹ lên mây
Khói đừng bay quẩn làm cay mắt bà.
Cặp vần chân được gieo ở cuối các câu thơ. Trong hai câu này, “mây” và “cay” là hai tiếng cuối câu có âm vần giống nhau.
Câu 4. Bài thơ là lời bày tỏ cảm xúc của ai?
Đáp án: B. Người cháu
Giải thích:
Bài thơ được viết dưới góc nhìn của “bé” (người cháu) khi chăn trâu ngoài bãi, quan sát khói bếp và liên tưởng đến hình ảnh bà. Lời thơ thể hiện sự quan tâm, lo lắng cho bà.
Câu 5. Dòng nào không thể hiện đúng cảm xúc được bộc lộ trong bài thơ?
Đáp án: D. Đau buồn
Giải thích:
Bài thơ thể hiện tình yêu thương, sự thấu hiểu và biết ơn của người cháu đối với bà. Không có chi tiết nào trong bài thơ gợi lên cảm xúc đau buồn.
Câu 6. Bài thơ trên có điểm gì khác với bài thơ À ơi tay mẹ của Bình Nguyên và bài Về thăm mẹ của Đinh Nam Khương?
Đáp án: C. Viết về tình cảm gia đình.
Giải thích:
Cả ba bài thơ đều có thể hiện tình cảm gia đình. Tuy nhiên, “Khói chiều” tập trung vào tình cảm bà cháu qua hình ảnh khói bếp thân thuộc, mang nét đặc trưng của làng quê.
Còn “À ơi tay mẹ” và “Về thăm mẹ” thường trực tiếp nói về tình mẹ, sự hy sinh của mẹ.
Câu 7. Đối tượng trữ tình trong bài thơ là ai?
Đáp án: D. Người bà
Giải thích:
Đối tượng trữ tình là hình ảnh, con người mà tâm trạng, cảm xúc của tác giả hướng tới và thể hiện. Trong bài thơ, hình ảnh người bà hiện lên qua bếp lửa, qua lời dặn dò “khói đừng bay quẩn làm cay mắt bà”, cho thấy sự quan tâm, yêu thương của người cháu dành cho bà.
Câu 8. Từ “chiều chiều được lặp lại 2 lần trong bài thơ gợi lên cảm xúc gì ở người đọc?
Đáp án: D. Nỗi xúc động, nhớ nhà, nhớ quê
Giải thích:
Sự lặp lại của từ “chiều chiều” tạo nên nhịp điệu đều đặn, gợi cảm giác về một khung cảnh quen thuộc, bình dị diễn ra hàng ngày, hàng giờ. Điều này gợi lên nỗi xúc động, sự nhớ nhung về quê hương, về những khoảnh khắc ấm áp bên gia đình.
Câu 9. Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong 2 dòng thơ sau và cho biết tác dụng của biện pháp tu từ đó?
Nghe thơm ngậy bát canh riêu
Với nồi cơm ủ cạnh niêu tép đầy
Đáp án:
Biện pháp tu từ được sử dụng là: Hoán dụ.
Giải thích:
Trong hai dòng thơ này, “bát canh riêu”, “nồi cơm”, “niêu tép đầy” là những hình ảnh cụ thể, quen thuộc trong bữa cơm gia đình. Tác giả dùng những hình ảnh này để hoán dụ cho toàn bộ bữa cơm ấm áp, đủ đầy, thể hiện sự quan tâm, yêu thương của bà dành cho cháu.
Tác dụng của biện pháp hoán dụ: làm cho hình ảnh bữa cơm trở nên sinh động, cụ thể, gần gũi, gợi lên cảm giác ấm áp, thân thuộc và tình cảm yêu thương của người bà.
Câu 10. Qua bài thơ, tác giả muốn gửi đến chúng ta thông điệp gì?
Đáp án:
Qua bài thơ “Khói chiều”, tác giả muốn gửi gắm đến chúng ta thông điệp về:
- Sự trân trọng những giá trị bình dị, thân thuộc của cuộc sống làng quê.
- Tình cảm yêu thương, quan tâm, hiếu thảo của con cháu đối với ông bà, cha mẹ.
- Vẻ đẹp của tình cảm gia đình, là sợi dây gắn kết thiêng liêng.
Các em thấy đó, bài thơ tuy ngắn gọn nhưng chứa đựng biết bao tình cảm sâu lắng. Cô hy vọng qua bài học hôm nay, các em sẽ thêm yêu quý và trân trọng những người thân yêu của mình, cũng như vẻ đẹp của quê hương Việt Nam.
Buổi học của chúng ta hôm nay đến đây là kết thúc. Hẹn gặp lại các em trong các bài học tiếp theo!
\(#\) 郁金香
C1
– Đáp án : A
Gthich :
– Bài thơ Khói Chiều được viết theo thể thơ lục bát ( câu đầu 6 chữ câu sau 8 chữ )
C2.
– Đáp án : B
Gthich :
– Thơ thường viết theo ptbđ : biểu cảm
C3.
– Đáp án : C
Gthich
Nghe thơm ngậy bát canh riêu
Với nồi cơm ủ cạnh niêu tép đầy
Khói ơi, vươn nhẹ lên mây
Khói đừng bay quẩn làm cay mắt bà
– Gieo vần chân : đầy – mây.
C4
– Đáp án : B
C7
– Đáp án : D
Gthich :
– NV trữ tình : người cháu
– ĐT trữ tình : người bà.
C5.
– Đáp án : D.
Gthich :
– Trong bài thơ không có cảm xúc đau buồn.
C6. đáp án lung tung.
C8.
– Đáp án : D
C9.
– BPTT : ẩn dụ ( chuyển đổi cảm giác )
Tác dụng:
+ Làm cho câu thơ thêm sinh động, hấp dẫn người đọc.
C10.
Thông điệp :
+ Ca ngợi bát canh riêu của bà, tuy giản dị nhưng lại đậm chất vị quê hương.
+ Trân trọng quê hương, nơi mộc mạc, giản dị nhưng lại yên bình đến lạ.
+ Cảm thấy thương và yêu bà hơn khi còn bà bên cạnh.
\(***\)\(\textit{Câu 1:}\)
\(@\) Đáp án: A. Lục bát.
\(=>\) Giải thích:
Vì mỗi câu xen kẽ từ , một dòng 6 từ, một dòng 8 từ. \(->\) Đây là đặc điểm của thể thơ lục bát.
\(***\)\(\textit{Câu 2:}\)
\(@\) Đáp án: Biểu cảm
\(=>\) Giải thích:
Bài thơ chủ yếu là sử dung phương thức biểu cảm. Hầ như các thii sĩ dùng thơ để bày tỏ nỗi lòng của mình nên hầu hết ptbđ chính của thơ là biểu cảm.
\(***\)\(\textit{Câu 3:}\)
\(@\) Đáp án: “Đầy ” – “mây”
\(=>\) Giải thích:
Bốn câu thơ cuối:
Nghe thơm ngậy bát canh riêu
Với nồi cơm ủ cạnh niêu tép đầy.
Khói ơi, vươn nhẹ lên mây
Khói đừng bay quẩn làm cay mắt bà.
\(~\) Vần chân là vần ở cuối cùng nha. Còn vần lưng là nó sẽ gieoowr giữa câu như kiểu ” mây ” – “cay ” nè. Nên đáp sẽ là ” Đầy ” – ” mây” nha.
\(***\)\(\textit{Câu 4:}\)
\(@\)Đáp án: B. Người cháu
\(=>\) Giải thích:
Các câu thơ có chi tiết: ” bé nhìn… biết là bếp lửa bà nhen ” \(->\) người xưng trong bài là ” bé ” chính là người cháu nhớ về bà.
\(***\)\(\textit{Câu 5:}\)
\(@\)Đáp án: D. Đau buồn
\(=>\) Giải thích:
Xuyên suốt bài thơ thể hiện:
\(+)\) Sự yêu thương của bé dành cho bà.
\(+)\) Sự thấu hiểu, biết ơn (nhớ bát canh riêu, nồi cơm bà nấu)
\(+)\) Nỗi nhớ quê hương.
\(=>\) Không có cảm xúc đau buồn, nên phương án D đúng.
\(***\)\(\textit{Câu 6:}\)
\(@\) Không có đáp, tham khảo thử nha:
” Khói chiều ” nói về tình cảm bà cháu, còn hai bài kia nói về tình mẫu tử.
\(->\) Điểm khác biệt là đối tượng tình cảm được nêu trong bài.
\(***\)\(\textit{Câu 7:}\)
\(@\) Đáp án: A. Người cháu
\(=>\) Giải thích: Trong bài thơ, ngôi kể là ” bé nhìn… nhớ bà… ” \(->\) nhân vật trữ tình là người cháu.
\(***\)\(\textit{Câu 8:}\)
\(@\) Đáp án: D. Nỗi xúc động, nhớ nhà, nhớ quê
\(=>\) Giải thích:
” Chiều chiều ” là thời điểm gợi nhớ, gợi nỗi buồn man mác \(->\) lặp lại hai lần để:
\(+)\) Nhấn mạnh nhịp sống quen thuộc
\(+)\) Gợi nỗi nhớ quê, nhớ bà
\(+)\) Tạo cảm xúc bâng khuâng
\(***\)\(\textit{Câu 9:}\)
Biện pháp tu từ trong hai dòng sau và tác dụng:
” Nghe thơm ngậy bát canh riêu
Với nồi cơm ủ cạnh niêu tép đầy”
\(-\) Biện pháp tu từ ẩn dụ ( chuyển đổi cảm giác, miêu tả bằng giác quan: khứu giác).
\(=>\) Giải thích tác dụng:
\(+)\)Gợi lên mùi thơm của bữa cơm quê dân dã
\(+)\) Làm hiện lên không gian ấm cúng, đậm chất tình thương của bà
\(+)\) Khơi dậy nỗi nhớ quê, nhớ bữa cơm tuổi thơ trong lòng người cháu
\(+)\) Tăng tính chân thực, gợi cảm cho bài thơ
\(***\)\(\textit{Câu 10:}\)
\(=>\) Bài thơ ” Khói chiều ” của tác giả Hoàng Tá đã để lại cho em rất nhiều thông điệp sâu sắc . Trước hết , đó là sự trân trọng vẻ đẹp bình dị của quê hương.Ngay từ tên tiêu đề ” Khói bếp ” đã hồi cho em những kí ức rất quen thuộc , hình ảnh hói bếp chiều bay lên từ mái rạ vàng đã gợi cảm giác yên bình, thân thuộc . Qua chi tiết đó , tác giả còn muốn ta nhận ra rằng quê hương đẹp nhất không ở những điều lớn lao, mà ở những hình ảnh giản dị như khói chiều, mái nhà, ruộng đồng, bữa cơm quê. Đồng thời , tác giả còn muốn nhắc nhở chúng ta rằng tình cảm gia đình là điều thiêng liêng, không gì thay thế . Ngay ở trong bài thơ, hình ảnh khói chiều gắn với bà, với bữa cơm quê, với sự chăm sóc ấm áp .Gia đình là nơi nương tựa, là chốn bình yên mà mỗi người luôn hướng về. Qua đó , càng làm ta trân trọng quá khứ và những ký ức tuổi thơ , ” khói chiều ” không chỉ là cảnh, mà còn là cái cớ để gợi nhắc những kỷ niệm tuổi thơ yên ả, trong trẻo. Không với chỉ với tác giả , mà Hoàng Tá còn muốn nói với đọc giả rằng ký ức tuổi thơ là món quà quý giá, luôn theo ta suốt cuộc đời. Vì thé mà ta hãy sống chậm lại để cảm nhận những điều đẹp đẽ quanh mình , vì những khoảng khắc ngắn ngủi , giản dị đó lại là khoảnh khắc khiến ta lắng lòng, cảm nhận sự bình yên.