I- Phần trắc nghiệm
Câu 1: Khối lượng etilen thu được khi đun nóng 230 gam rượu …
Câu 1: Khối lượng etilen thu được khi đun nóng 230 gam rượu etylic với H2SO4 đậm đặc, hiệu suất phản ứng đạt 40% là:
A. 56 gam. B. 84 gam. C. 196 gam. D. 350 gam.
Câu 2: Ankin A có số nguyên tử hiđro trong phân tử là 8, công thức phân tử của A là
A. C5H8 B. C3H¬8 C. C4H8 D. C8H8
Câu 3: Cho ankan có CTCT là: CH3- CH2- CH3. Tên gọi của ankan là
A. Hexan. B. propan. C. pentan. D. butan.
Câu 4: Trong số các akin có công thức phân tử C5H8 có mấy chất tác dụng được với dung dịch AgNO3 trong NH3 ?
A. 2 B. 1 C. 4 D. 3
Câu 5: Ankan có công thức chung là
A. CnH2n+ 1 B. CnH2n+ 2 C. CnH2n D. CnH2n-2
Câu 6: Dẫn từ từ 8,4 gam hỗn hợp X gồm but-1-en và but-2-en lội chậm qua bình đựng dung dịch Br2, khi kết thúc phản ứng thấy có m gam brom phản ứng. m có giá trị là:
A. 12 gam. B. 48 gam. C. 36 gam. D. 24 gam.
Câu 7: Trong phòng thí nghiệm có thể điều chế metan bằng cách nào sau đây ?
A. Crackinh butan B. Từ phản ứng của canxi cacbua với nước.
C. Nhiệt phân natri axetat với vôi tôi xút. D. Từ phản ứng cacbon và hiđro .
Câu 8: Khi cho but-1-en tác dụng với dung dịch HBr, theo qui tắc Maccopnhicop sản phẩm nào sau đây là sản phẩm chính ?
A. CH3-CH2-CHBr-CH2Br. B. CH2Br-CH2-CH2-CH2Br .
C. CH3-CH2-CHBr-CH3. D. CH3-CH2-CH2-CH2Br.
Câu 9: Dãy nào sau đây chỉ gồm các chất thuộc dãy đồng đẳng của metan.
A. C2H2, C3H4, C4H6, C5H8 B. CH4, C2H6, C4H10, C5H12
C. C2H6, C3H8, C5H10, C6H12 D. CH4, C2H2, C3H4, C4H10
Câu 10: Dãy chất nào sau đây là hiđrocacbon
A. CO, CH4, C2H5OH B. C2H2, C2H4, C6H12O6
C. C2H6, C2H4O, C6H6 D. C2H2, C2H4, C6H6
Câu 11: Trùng hợp etilen, sản phẩm thu được có cấu tạo là:
A. (-CH3-CH3-)n B. (-CH2-CH2-)n . C. (-CH2=CH2-)n . D. (-CH=CH-)n.
Câu 12: Đốt cháy hoàn toàn 1 lít ankan thu được 2 lít CO2. Công thức phân tử của ankan là
A. CH4 B. C3H8 C. C2H6 D. C4H12
II- Phần tự luận
Câu 1: Gọi tên các chất sau theo danh pháp thay thế
(1) CH3– CH2 – CH= CH- CH3
(2) CH3 – CH2 – CH(CH3) – CH2 – CH3
(3) CH≡CH
(4) CH2 = CH – CH = CH2
Câu 2: Viết phương trình hóa học của các phản ứng sau
(1) Propen tác dụng với dung dịch brom.
(2) Axetilen tác dụng với hiđro, xúc tác Pd/PbCO3.
Câu 3: Đốt cháy hoàn toàn 5,8 gam ankan X thu được 17,6 gam khí CO2 .
a)Xác định công thức phân tử của X.
b) Viết các công thức cấu tạo có thể có của X, gọi tên theo danh pháp thay thế
I- Phần trắc nghiệm
Câu 1: Khối lượng etilen thu được khi đun nóng 230 gam rượu etylic với H2SO4 đậm đặc, hiệu suất phản ứng đạt 40% là:
A. 56 gam. B. 84 gam. C. 196 gam. D. 350 gam.
Phân tích:
Đây là bài toán về phản ứng tách nước của ancol etylic để tạo ra anken etilen. Chúng ta cần tính toán theo phương trình hóa học và có tính đến hiệu suất phản ứng.
Bước 1: Viết phương trình hóa học.
Phản ứng tách nước của ancol etylic:
C2H5OH \(\xrightarrow{H2SO4, t^0}\) C2H4 + H2O
Bước 2: Tính số mol của rượu etylic ban đầu.
Khối lượng mol của C2H5OH là: 2 12 + 6 1 + 16 = 46 g/mol.
Số mol C2H5OH = \(\frac{m_{C2H5OH}}{M_{C2H5OH}} = \frac{230}{46} = 5\) mol.
Bước 3: Tính số mol etilen theo lý thuyết.
Theo phương trình hóa học, tỉ lệ mol giữa C2H5OH và C2H4 là 1:1.
Vậy, số mol C2H4 thu được theo lý thuyết là 5 mol.
Bước 4: Tính khối lượng etilen thu được theo hiệu suất thực tế.
Hiệu suất phản ứng đạt 40%, nghĩa là chỉ có 40% lượng chất phản ứng tham gia phản ứng và tạo ra sản phẩm.
Số mol C2H4 thực tế = Số mol C2H4 lý thuyết * Hiệu suất
Số mol C2H4 thực tế = \(5 40\% = 5 0.4 = 2\) mol.
Bước 5: Tính khối lượng etilen thu được.
Khối lượng mol của C2H4 là: 2 12 + 4 1 = 28 g/mol.
Khối lượng C2H4 thực tế = Số mol C2H4 thực tế * Khối lượng mol C2H4
Khối lượng C2H4 thực tế = \(2 * 28 = 56\) gam.
Đáp án: A. 56 gam.
Câu 2: Ankin A có số nguyên tử hiđro trong phân tử là 8, công thức phân tử của A là
A. C5H8 B. C3H¬8 C. C4H8 D. C8H8
Phân tích:
Chúng ta cần dựa vào công thức chung của ankin và số nguyên tử hiđro để xác định công thức phân tử.
Công thức chung của ankin là CnH2n-2 (với n \(\ge\) 2).
Trong phân tử ankin A có 8 nguyên tử hiđro, nghĩa là \(2n – 2 = 8\).
Giải phương trình:
\(2n = 8 + 2\)
\(2n = 10\)
\(n = 5\).
Vậy công thức phân tử của ankin A là C5H(2*5 – 2) = C5H8.
Đáp án: A. C5H8
Câu 3: Cho ankan có CTCT là: CH3- CH2- CH3. Tên gọi của ankan là
A. Hexan. B. propan. C. pentan. D. butan.
Phân tích:
Đây là câu hỏi về danh pháp của ankan. Chúng ta cần đếm số nguyên tử cacbon trong mạch chính.
Mạch cacbon có 3 nguyên tử cacbon được nối với nhau.
Ankan có 3 nguyên tử cacbon có tên gọi là propan.
Đáp án: B. propan.
Câu 4: Trong số các akin có công thức phân tử C5H8 có mấy chất tác dụng được với dung dịch AgNO3 trong NH3 ?
A. 2 B. 1 C. 4 D. 3
Phân tích:
Phản ứng với dung dịch AgNO3 trong NH3 là phản ứng đặc trưng của ankin có liên kết ba ở đầu mạch (anken không có liên kết ba ở đầu mạch sẽ không phản ứng).
Chúng ta cần liệt kê các đồng phân ankin có công thức phân tử C5H8 và xác định đồng phân nào có liên kết ba ở đầu mạch.
Công thức phân tử C5H8 có các đồng phân ankin sau:
1. Pent-1-in: CH \(\equiv\) C-CH2-CH2-CH3 (Có liên kết ba ở đầu mạch, phản ứng với AgNO3/NH3)
2. Pent-2-in: CH3-C \(\equiv\) C-CH2-CH3 (Liên kết ba ở giữa mạch, không phản ứng với AgNO3/NH3)
3. 2-Metylbut-1-in: CH \(\equiv\) C-CH(CH3)-CH3 (Có liên kết ba ở đầu mạch, phản ứng với AgNO3/NH3)
4. 3-Metylbut-1-in: CH \(\equiv\) C-CH2-CH(CH3)2 (Có liên kết ba ở đầu mạch, phản ứng với AgNO3/NH3)
Tuy nhiên, danh pháp IUPAC cho (4) là 3-metylbut-1-in.
Trong chương trình lớp 11, chúng ta xét các đồng phân ankin.
C5H8 có các đồng phân ankin sau:
– Pent-1-in (CH \(\equiv\) C-CH2-CH2-CH3): Liên kết ba ở đầu mạch.
– Pent-2-in (CH3-C \(\equiv\) C-CH2-CH3): Liên kết ba ở giữa mạch.
– 2-Metylbut-1-in (CH \(\equiv\) C-CH(CH3)-CH3): Liên kết ba ở đầu mạch.
– 3-Metylbut-1-in (CH \(\equiv\) C-CH2-CH(CH3)2): Liên kết ba ở đầu mạch.
Các ankin có liên kết ba ở đầu mạch là: Pent-1-in, 2-Metylbut-1-in, 3-Metylbut-1-in.
Như vậy có 3 chất tác dụng được với dung dịch AgNO3 trong NH3.
Đáp án: D. 3
Câu 5: Ankan có công thức chung là
A. CnH2n+ 1 B. CnH2n+ 2 C. CnH2n D. CnH2n-2
Phân tích:
Đây là câu hỏi về công thức tổng quát của dãy đồng đẳng ankan.
Ankan là các hiđrocacbon no, mạch hở. Công thức chung của chúng là CnH2n+2, với n \(\ge\) 1.
Đáp án: B. CnH2n+ 2
Câu 6: Dẫn từ từ 8,4 gam hỗn hợp X gồm but-1-en và but-2-en lội chậm qua bình đựng dung dịch Br2, khi kết thúc phản ứng thấy có m gam brom phản ứng. m có giá trị là:
A. 12 gam. B. 48 gam. C. 36 gam. D. 24 gam.
Phân tích:
But-1-en và but-2-en đều là các anken. Anken có phản ứng cộng với brom. Tỉ lệ mol của anken và brom trong phản ứng cộng là 1:1.
Cả but-1-en (C4H8) và but-2-en (C4H8) đều có công thức phân tử là C4H8.
Khối lượng mol của C4H8 là: 4 12 + 8 1 = 56 g/mol.
Số mol của hỗn hợp X là: \(\frac{8.4}{56} = 0.15\) mol.
Vì cả hai chất đều là anken, nên chúng đều phản ứng với brom theo tỉ lệ mol 1:1.
Số mol Br2 phản ứng = Số mol hỗn hợp X = 0.15 mol.
Khối lượng mol của Br2 là: 2 * 79.5 = 159 g/mol. (Lưu ý: nguyên tử khối của Brom là 79.5)
Khối lượng brom phản ứng là: \(m_{Br2} = n_{Br2} M_{Br2} = 0.15 159 = 23.85\) gam.
Xem lại các đáp án. Có vẻ có sự sai lệch giữa kết quả tính toán và đáp án. Hãy kiểm tra lại bài toán và các đáp án.
Chúng ta hãy tính lại theo một hướng khác.
Có thể đề bài muốn hỏi về khối lượng Br2 phản ứng với C4H8 theo tỷ lệ mol 1:1.
Nếu số mol hỗn hợp X là 0.15 mol, thì số mol Br2 phản ứng là 0.15 mol.
Khối lượng Br2 = \(0.15 * 159 = 23.85\) gam.
Có thể có một sự nhầm lẫn trong đề bài hoặc đáp án. Tuy nhiên, nếu giả định rằng đề bài có một sự sai lệch nhỏ và chúng ta cần chọn đáp án gần nhất hoặc có một cách hiểu khác.
Hãy thử kiểm tra xem nếu m = 12 gam, thì số mol Br2 là 12/159 \(\approx\) 0.075 mol.
Nếu m = 48 gam, thì số mol Br2 là 48/159 \(\approx\) 0.3 mol.
Nếu m = 36 gam, thì số mol Br2 là 36/159 \(\approx\) 0.226 mol.
Nếu m = 24 gam, thì số mol Br2 là 24/159 \(\approx\) 0.15 mol.
À, vậy nếu khối lượng brom phản ứng là 24 gam, thì số mol brom là 24/159 \(\approx\) 0.15 mol. Điều này khớp với số mol của hỗn hợp X. Có khả năng đề bài đã làm tròn hoặc sử dụng một giá trị khối lượng mol của Br2 khác. Tuy nhiên, dựa trên cách tính chuẩn, kết quả là 23.85 gam. Trong các đáp án, 24 gam là gần nhất.
Tuy nhiên, nếu chúng ta xem xét các bài toán tương tự, đôi khi các câu hỏi về khối lượng có thể dẫn đến những đáp án được làm tròn hoặc có sự thay đổi trong đề bài.
Để chắc chắn, hãy xem xét lại phản ứng:
C4H8 + Br2 \(\rightarrow\) C4H8Br2
Tỉ lệ mol là 1:1.
Số mol C4H8 = 8.4 / 56 = 0.15 mol.
Số mol Br2 phản ứng = 0.15 mol.
Khối lượng Br2 = \(0.15 * M_{Br2}\).
Nếu ta chọn đáp án A. 56 gam. Số mol Br2 = 56/159 \(\approx\) 0.35 mol. (Sai)
Nếu ta chọn đáp án B. 48 gam. Số mol Br2 = 48/159 \(\approx\) 0.3 mol. (Sai)
Nếu ta chọn đáp án C. 196 gam. (Quá lớn)
Nếu ta chọn đáp án D. 350 gam. (Quá lớn)
Xem lại đáp án A. 56 gam. Nếu m = 56 gam, thì số mol Br2 là 56/159 \(\approx\) 0.35 mol.
Xem lại đáp án B. 84 gam.
Có vẻ có một sự nhầm lẫn lớn hoặc lỗi đánh máy trong các đáp án của câu 6.
Tuy nhiên, nếu giả sử rằng khối lượng mol của Br2 là 160 g/mol (thay vì 159), thì:
Khối lượng Br2 = \(0.15 * 160 = 24\) gam.
Với giả định này, đáp án D. 24 gam là hợp lý.
Vì trong chương trình THPT, đôi khi người ta làm tròn nguyên tử khối hoặc sử dụng giá trị gần đúng để bài toán có đáp án đẹp.
Tuy nhiên, theo nguyên tắc, nguyên tử khối của Br là 79.5, vậy MBr2 = 159.
Với đề bài và đáp án hiện tại, nếu buộc phải chọn một đáp án, tôi sẽ chọn đáp án D. 24 gam dựa trên giả định làm tròn MBr2 = 160.
Đáp án: D. 24 gam. (Với giả định MBr2 \(\approx\) 160)
Câu 7: Trong phòng thí nghiệm có thể điều chế metan bằng cách nào sau đây ?
A. Crackinh butan B. Từ phản ứng của canxi cacbua với nước. C. Nhiệt phân natri axetat với vôi tôi xút. D. Từ phản ứng cacbon và hiđro .
Phân tích:
Chúng ta cần nhớ các phương pháp điều chế metan trong phòng thí nghiệm và công nghiệp.
A. Crackinh butan: là phản ứng tách ankan thành anken và ankan có phân tử khối nhỏ hơn. Phản ứng này sinh ra các ankan khác, không phải metan.
B. Từ phản ứng của canxi cacbua với nước: CaC2 + 2H2O \(\rightarrow\) Ca(OH)2 + C2H2. Phản ứng này sinh ra axetilen, không phải metan.
C. Nhiệt phân natri axetat với vôi tôi xút: CH3COONa + NaOH \(\xrightarrow{CaO, t^0}\) CH4 + Na2CO3. Đây là phương pháp điều chế metan trong phòng thí nghiệm.
D. Từ phản ứng cacbon và hiđro: C + 2H2 \(\xrightarrow{t^0, xt}\) CH4. Đây là phương pháp điều chế metan trong công nghiệp.
Trong phòng thí nghiệm, phương pháp phổ biến là nhiệt phân muối natri axetat với vôi tôi xút.
Đáp án: C. Nhiệt phân natri axetat với vôi tôi xút.
Câu 8: Khi cho but-1-en tác dụng với dung dịch HBr, theo qui tắc Maccopnhicop sản phẩm nào sau đây là sản phẩm chính ?
A. CH3-CH2-CHBr-CH2Br. B. CH2Br-CH2-CH2-CH2Br . C. CH3-CH2-CHBr-CH3. D. CH3-CH2-CH2-CH2Br.
Phân tích:
But-1-en có công thức cấu tạo: CH2=CH-CH2-CH3.
Phản ứng cộng HBr vào anken bất đối xứng tuân theo quy tắc Maccopnhicop: Nguyên tử H ưu tiên cộng vào nguyên tử C mang nhiều H hơn.
Trong but-1-en, nguyên tử C ở liên kết đôi thứ nhất (CH2=) có nhiều H hơn nguyên tử C thứ hai (=CH-).
Do đó, H sẽ cộng vào C mang 2 H, và Br sẽ cộng vào C mang 1 H.
CH2=CH-CH2-CH3 + HBr \(\rightarrow\) CH3-CHBr-CH2-CH3
Sản phẩm chính là butan-2-ol.
Xem xét các lựa chọn:
A. CH3-CH2-CHBr-CH2Br. Đây là sản phẩm cộng Br2 vào but-1-en hoặc but-2-en, không phải sản phẩm cộng HBr.
B. CH2Br-CH2-CH2-CH2Br. Đây cũng là sản phẩm cộng Br2.
C. CH3-CH2-CHBr-CH3. Sản phẩm này phù hợp với quy tắc Maccopnhicop, với Br cộng vào C số 2.
D. CH3-CH2-CH2-CH2Br. Sản phẩm này là sản phẩm phụ, khi Br cộng vào C số 1.
Đáp án: C. CH3-CH2-CHBr-CH3.
Câu 9: Dãy nào sau đây chỉ gồm các chất thuộc dãy đồng đẳng của metan.
A. C2H2, C3H4, C4H6, C5H8 B. CH4, C2H6, C4H10, C5H12 C. C2H6, C3H8, C5H10, C6H12 D. CH4, C2H2, C3H4, C4H10
Phân tích:
Dãy đồng đẳng của metan là dãy ankan, có công thức chung CnH2n+2.
A. C2H2 (ankin), C3H4 (ankin), C4H6 (ankin), C5H8 (ankin). => Sai
B. CH4 (n=1, 2*1+2=4), C2H6 (n=2, 2*2+2=6), C4H10 (n=4, 2*4+2=10), C5H12 (n=5, 2*5+2=12). => Đúng, tất cả đều là ankan.
C. C2H6 (ankan), C3H8 (ankan), C5H10 (anken), C6H12 (anken). => Sai
D. CH4 (ankan), C2H2 (ankin), C3H4 (ankin), C4H10 (ankan). => Sai
Đáp án: B. CH4, C2H6, C4H10, C5H12
Câu 10: Dãy chất nào sau đây là hiđrocacbon
A. CO, CH4, C2H5OH B. C2H2, C2H4, C6H12O6 C. C2H6, C2H4O, C6H6 D. C2H2, C2H4, C6H6
Phân tích:
Hiđrocacbon là hợp chất hữu cơ chỉ chứa hai nguyên tố là cacbon (C) và hiđro (H).
A. CO (vô cơ), CH4 (hiđrocacbon), C2H5OH (ancol, có oxi). => Sai
B. C2H2 (hiđrocacbon), C2H4 (hiđrocacbon), C6H12O6 (glucozơ, có oxi). => Sai
C. C2H6 (hiđrocacbon), C2H4O (hợp chất hữu cơ, có oxi), C6H6 (hiđrocacbon). => Sai
D. C2H2 (hiđrocacbon), C2H4 (hiđrocacbon), C6H6 (hiđrocacbon). => Đúng
Đáp án: D. C2H2, C2H4, C6H6
Câu 11: Trùng hợp etilen, sản phẩm thu được có cấu tạo là:
A. (-CH3-CH3-)n B. (-CH2-CH2-)n . C. (-CH2=CH2-)n . D. (-CH=CH-)n.
Phân tích:
Phản ứng trùng hợp etilen (C2H4) là phản ứng mà các phân tử etilen nối lại với nhau tạo thành một phân tử rất lớn là polietilen.
Phương trình phản ứng:
n CH2=CH2 \(\xrightarrow{t^0, p, xt}\) (-CH2-CH2-)n
Sản phẩm thu được có cấu tạo là chuỗi polime, trong đó các mắt xích -CH2-CH2- lặp đi lặp lại.
Đáp án: B. (-CH2-CH2-)n .
Câu 12: Đốt cháy hoàn toàn 1 lít ankan thu được 2 lít CO2. Công thức phân tử của ankan là
A. CH4 B. C3H8 C. C2H6 D. C4H12
Phân tích:
Gọi công thức phân tử của ankan là CnH2n+2.
Phương trình đốt cháy:
CnH2n+2 + (3n+1)/2 O2 \(\xrightarrow{t^0}\) n CO2 + (n+1) H2O
Theo phương trình, tỉ lệ thể tích CO2 thu được so với thể tích ankan ban đầu là n:1.
Đề bài cho: 1 lít ankan thu được 2 lít CO2.
Vậy, n = 2.
Ankan có công thức C2H(2*2+2) = C2H6.
Đáp án: C. C2H6
II- Phần tự luận
Câu 1: Gọi tên các chất sau theo danh pháp thay thế
(1) CH3– CH2 – CH= CH- CH3
Đây là một anken.
Bước 1: Tìm mạch cacbon dài nhất chứa liên kết đôi. Mạch này có 5 nguyên tử cacbon.
Bước 2: Đánh số nguyên tử cacbon trên mạch sao cho vị trí liên kết đôi có chỉ số nhỏ nhất.
Có hai cách đánh số:
– Từ trái sang: 1-2-3-4-5. Liên kết đôi ở vị trí 3 (giữa C3 và C4).
– Từ phải sang: 1-2-3-4-5. Liên kết đôi ở vị trí 2 (giữa C2 và C3).
Ta chọn cách đánh số từ phải sang để liên kết đôi có chỉ số nhỏ nhất là 2.
Vậy mạch chính có 5 cacbon là penten.
Bước 3: Xác định vị trí của liên kết đôi. Liên kết đôi bắt đầu từ C2.
Bước 4: Đọc tên. Tên gọi là pent-2-en.
Tên gọi: Pent-2-en.
(2) CH3 – CH2 – CH(CH3) – CH2 – CH3
Đây là một ankan có nhánh.
Bước 1: Tìm mạch cacbon dài nhất. Mạch chính có 5 nguyên tử cacbon: CH3-CH2-CH-CH2-CH3. Nhánh là CH3 gắn vào C số 3 của mạch chính.
Bước 2: Đánh số nguyên tử cacbon trên mạch chính sao cho vị trí nhánh có chỉ số nhỏ nhất. Mạch có 5 cacbon, nhánh gắn vào C số 3 bất kể đánh số từ trái hay phải.
Bước 3: Đọc tên. Gốc hiđrocacbon no có 5 cacbon là pentan. Nhánh là metyl (CH3). Nhánh metyl ở vị trí số 3.
Tên gọi là 3-metylpentan.
Tên gọi: 3-metylpentan.
(3) CH≡CH
Đây là một ankin đơn giản nhất.
Bước 1: Đếm số nguyên tử cacbon. Có 2 nguyên tử cacbon.
Bước 2: Ankin có 2 cacbon là etin.
Tên gọi thường gọi là axetilen. Theo danh pháp thay thế là etin.
Tên gọi: Etin.
(4) CH2 = CH – CH = CH2
Đây là một đien.
Bước 1: Tìm mạch cacbon dài nhất chứa các liên kết đôi. Mạch này có 4 nguyên tử cacbon.
Bước 2: Đánh số nguyên tử cacbon trên mạch sao cho vị trí các liên kết đôi có chỉ số nhỏ nhất.
Có hai cách đánh số:
– Từ trái sang: 1-2-3-4. Liên kết đôi ở vị trí 1 và 3.
– Từ phải sang: 1-2-3-4. Liên kết đôi ở vị trí 1 và 3.
Ta chọn cách đánh số từ trái sang để các chỉ số của liên kết đôi nhỏ nhất.
Bước 3: Xác định vị trí các liên kết đôi. Liên kết đôi bắt đầu từ C1 và C3.
Bước 4: Đọc tên. Gốc hiđrocacbon no có 4 cacbon là butan. Có hai liên kết đôi, nên là butadien. Vị trí của hai liên kết đôi là 1 và 3.
Tên gọi là buta-1,3-dien.
Tên gọi: Buta-1,3-dien.
Câu 2: Viết phương trình hóa học của các phản ứng sau
(1) Propen tác dụng với dung dịch brom.
Propen có công thức CH3-CH=CH2.
Phản ứng cộng với brom.
CH3-CH=CH2 + Br2 \(\rightarrow\) CH3-CHBr-CH2Br
Tên sản phẩm: 1,2-đibrompropan.
Phương trình hóa học:
CH3-CH=CH2 + Br2 \(\rightarrow\) CH3-CHBr-CH2Br
(2) Axetilen tác dụng với hiđro, xúc tác Pd/PbCO3.
Axetilen có công thức CH \(\equiv\) CH.
Phản ứng cộng hiđro (hiđro hóa). Xúc tác Pd/PbCO3 sẽ dừng phản ứng ở giai đoạn tạo anken (etilen). Nếu dùng xúc tác khác mạnh hơn như Ni, Pt thì phản ứng có thể tạo thành ankan (etan).
CH \(\equiv\) CH + H2 \(\xrightarrow{Pd/PbCO3, t^0}\) CH2=CH2
Tên sản phẩm: Etilen.
Phương trình hóa học:
CH \(\equiv\) CH + H2 \(\xrightarrow{Pd/PbCO3, t^0}\) CH2=CH2
Câu 3: Đốt cháy hoàn toàn 5,8 gam ankan X thu được 17,6 gam khí CO2 .
a) Xác định công thức phân tử của X.
Phân tích:
Đây là bài toán xác định công thức phân tử của ankan dựa vào khối lượng ankan và khối lượng CO2 tạo thành.
Bước 1: Tính số mol của ankan X và số mol CO2.
Khối lượng mol của ankan X: Để xác định được, chúng ta cần tìm n trước.
Khối lượng mol của CO2: 12 + 2 * 16 = 44 g/mol.
Số mol CO2 = \(\frac{m_{CO2}}{M_{CO2}} = \frac{17.6}{44} = 0.4\) mol.
Bước 2: Thiết lập phương trình hóa học cho phản ứng đốt cháy ankan.
Gọi công thức phân tử của ankan X là CnH2n+2.
CnH2n+2 + (3n+1)/2 O2 \(\xrightarrow{t^0}\) n CO2 + (n+1) H2O
Bước 3: Sử dụng tỉ lệ mol giữa ankan và CO2 để tìm n.
Theo phương trình, tỉ lệ mol giữa CnH2n+2 và CO2 là 1:n.
Vậy, số mol CnH2n+2 = \(\frac{1}{n}\) * Số mol CO2.
Mà số mol CnH2n+2 = \(\frac{m_{ankan}}{M_{ankan}} = \frac{5.8}{14n+2}\).
Ta có: Số mol CnH2n+2 = \(\frac{0.4}{n}\).
Do đó: \(\frac{5.8}{14n+2} = \frac{0.4}{n}\)
Giải phương trình này để tìm n:
\(5.8 n = 0.4 (14n + 2)\)
\(5.8n = 5.6n + 0.8\)
\(5.8n – 5.6n = 0.8\)
\(0.2n = 0.8\)
\(n = \frac{0.8}{0.2} = 4\).
Bước 4: Xác định công thức phân tử của X.
Với n = 4, công thức phân tử của ankan X là C4H(2*4+2) = C4H10.
Công thức phân tử của X là C4H10.
b) Viết các công thức cấu tạo có thể có của X, gọi tên theo danh pháp thay thế
X là C4H10. Đây là ankan có 4 nguyên tử cacbon.
Ankan có 4 cacbon có hai đồng phân cấu tạo:
1. Mạch cacbon không nhánh (mạch thẳng).
Công thức cấu tạo: CH3-CH2-CH2-CH3
Đây là butan.
2. Mạch cacbon có nhánh.
Công thức cấu tạo:
CH3
|
CH3-CH-CH3
Đây là 2-metylpropan.
Các công thức cấu tạo có thể có của X:
1. CH3-CH2-CH2-CH3
2. CH3-CH(CH3)-CH3
Tên gọi theo danh pháp thay thế:
1. Butan
2. 2-metylpropan
Chúc mừng các em đã hoàn thành bài tập! Cô hy vọng qua buổi ôn tập này, các em đã củng cố được kiến thức về Hidrocacbon. Hãy tiếp tục ôn tập thật tốt nhé!
Đáp án:
Giải thích các bước giải:
1.A
2.A
3.B
4.B
5.B
6.D
7.C
8.C
9.B
10.D
11.B
12.C