Chào các em học sinh yêu quý! Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về một chủ đề rất thú vị trong môn Địa lý lớp 8, đó là các dạng địa hình nhân tạo của nước ta.

Chúng ta đều biết, địa hình tự nhiên được hình thành do các quá trình tự nhiên như kiến tạo, phong hóa, xói mòn, bồi tụ… Tuy nhiên, bên cạnh đó, con người cũng có những tác động đáng kể, tạo ra những dạng địa hình mới.

Dựa trên chương trình sách giáo khoa mới (cả ba bộ sách Kết nối tri thức, Chân trời sáng tạo, Cánh diều đều có nội dung tương đồng về phần này), chúng ta sẽ cùng nhau kể tên các dạng địa hình nhân tạo của nước ta nhé.

Bước 1: Hiểu rõ khái niệm “địa hình nhân tạo”.
Địa hình nhân tạo là những dạng địa hình được hình thành do hoạt động của con người, khác với địa hình tự nhiên do các quá trình địa chất, khí hậu, thủy văn… tạo nên.

Bước 2: Liên hệ với thực tế cuộc sống và các kiến thức đã học.
Khi đi trên đường, các em có thể quan sát thấy những công trình nào do con người xây dựng, có ảnh hưởng đến bề mặt đất không? Đó có thể là những con đường, những khu vực khai thác, hoặc những công trình thủy lợi…

Bước 3: Liệt kê các dạng địa hình nhân tạo tiêu biểu ở Việt Nam.

Dưới đây là các dạng địa hình nhân tạo chính của nước ta mà chúng ta có thể kể tên:

• Đường giao thông: Bao gồm đường bộ (quốc lộ, tỉnh lộ, đường liên xã, đường đô thị), đường sắt, đường thủy (kênh, rạch được nạo vét, xây bờ).
• Kênh, mương, đê, đập: Các công trình thủy lợi phục vụ tưới tiêu, chống lũ lụt, điều tiết nước.
• Hồ chứa nước nhân tạo: Các hồ thủy điện, hồ thủy lợi.
• Vùng khai thác khoáng sản: Các mỏ đá, mỏ than, mỏ đất sét… tạo ra các hố khai thác, bãi thải.
• Bãi thải công nghiệp, bãi rác: Các khu vực chứa chất thải từ hoạt động sản xuất và sinh hoạt của con người.
• San lấp mặt bằng: Các khu vực được san phẳng để xây dựng đô thị, khu công nghiệp, sân bay, cảng biển.
• Ruộng bậc thang: Mặc dù có sự can thiệp của con người để canh tác, nhưng đây là một dạng địa hình đặc trưng ở vùng núi, tạo nên những “bậc thang” trên sườn đồi, núi.
• Các công trình kiến trúc lớn: Các tòa nhà cao tầng, khu đô thị, khu công nghiệp… cũng làm thay đổi đáng kể địa hình khu vực xung quanh.

Bước 4: Giải thích ngắn gọn vai trò của các dạng địa hình nhân tạo.
Các dạng địa hình nhân tạo này đều phục vụ các nhu cầu thiết yếu của con người như đi lại, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, sinh hoạt, phòng chống thiên tai…

Cô hy vọng với những chia sẻ trên, các em đã nắm vững kiến thức về các dạng địa hình nhân tạo của nước ta. Bài học của chúng ta hôm nay đến đây là kết thúc. Hẹn gặp lại các em trong những giờ học tiếp theo!